GreenFuture

18/05/2026

پوښتنه: آیا د دغه پاڼې پوسټونه تر تاسو رسېږي؟
هو: ♥️
کله کله: 👍
نه:
هیله ده چې ځواب راسره شریک کړئ.

18/05/2026

Basic Of Environmental DATA Collection.

GreenFuture

03/05/2026

!

02/05/2026

:

Based on your information, which type is the most dangrouse for the ?

Please share your comment.

GreenFuture

29/04/2026

36 Companies, 50% Emissions!

Data from the Carbon Majors Database shows that 36 companies accounted for over 50% of global CO2 emissions in 2023. This striking concentration reveals how deeply emissions are tied to a relatively small group of fossil fuel, coal, and cement producers.
The largest contributor, Saudi Aramco, alone represents about 4.4% of global emissions. Other major players include giants like Gazprom, Coal India, and ExxonMobil-each playing a significant role in powering economies while intensifying climate risks.
But this isn't just about blame-it's about structure.
These companies produce the fuels that industries, cities, and people rely on daily. That means emissions are not only concentrated-they are systemically embedded in how the world runs.
A small number of producers + global demand = massive climate impact
So what needs to change?
Rapid clean energy transition
Stronger climate policies
Corporate accountability and transparency
Scalable low-carbon alternatives
Because when emissions are this concentrated, targeted action can unlock disproportionate impact.
The path to net zero isn't just global-it's strategic.
Focus the effort. Multiply the impact.
Found this post helpful? Feel free to share it with your network!

29/04/2026

Net Zero ؛ په اتموسفیر کې د ګلخانه‌يي ګازونو د اندازې توازن

په دې ورستیو کې، چې د اقلیمي بدلونونو اغېزې ډېرې شوې او له امله یې په بېلا بېلو هېوادونو، په ځانګړې ډول وروسته پاتې هېوادونو کې ټولنې او خلک له ګڼ شمېر ستونزو سره مخ دي، د چاپېریال ساتنې اړوند ځینې موضوعات یا اصطلاحات ډېر زیات لوستل کېږي یا اورېدل کېږي.
له دې جملې یوه اصطلاح چې ډېره استفاده او تر سترګو کېږي، د «Net Zero» اصطلاح ده، زه به هڅه وکړم په دې مقاله کې په ساده ژبه د یادې اصطلاح مفهوم، دغه اصطلاح څه وخت کارول شوې، د Net Zero مهم اهداف او یادې موخې ته د رسېدو مشهورې لارې چارې روښانه کړم.
I. Net Zero یا خالص صفر څه ته وايي!؟
Net Zero یا خالص صفر هغې حالت ته ویل کېږي چې په اتموسفیر کې د ګلخانه‌يي ګازونو «GHGs» د زیاتوالي او کمېدو ترمنځ توازن وساتل شي؛ یعنې څومره ګلخانه‌يي ګازونه چې فضا ته خوشي کېږي، باید په همغه کچه له فضا څخه جذب یا لرې کړل شي.
په فضاء کې د ګلخانه‌يي ګازونو د زیاتېدو او کمېدو ترمنځ د توازن « Net Zero» فکر په اصل کې له ۱۹۹۰ کال را وروسته، چې نړۍ صنعتي کېدو خواته روانه او د صنعتي چارو د پراختیا له امله په فضاء کې د ګلخانه‌يي ګازونو کچه مخ پر زیاتېدو شوه، له اقلیم پوهانو سره پیدا شو؛ خو له ۲۰۱۰ام کال وروسته ډېره عامه او په ۲۰۱۵ام کال کې د پاریس په تړون « Paris Agreement» کې له لیکلو وروسته یې رسمي او نړۍ‌وال شهرت پیدا کړ.
د“IPCC” د ځانګړي راپور له مخې، د نړۍوالې تودوخې د محدودولو لپاره (په ځانګړي ډول تر 1.5سانتي ګراډ پورې)، باید نړۍ د دې پېړۍ په منځ کې د Net Zero کچې ته ورسېږي.
II. د خالص صفر عمده موخې څه دي؟

د خالص صفر عمده موخې دادي چې:
1. نړۍ‌واله تودوخه محدوده شي.
2. د ګلخانه‌يي ګازونو تولید کم شي.
3. د فوسیلي توکو پر ځای له پاکې انرژۍ څخه استفاده وشي.
4. د کاربن ډای اوکسایډ د جذب طبیعي سرچینې (ځنګلونه، خاوره، بحرونه) تقویه شي.
که « Net Zero» موخه جدي وګڼل شي؟
لکه مخکې چې یادونه وشوه «Net Zero» د ټولې نړۍ ګډه مسأله ده، ټول هېوادونه یې باید جدي وګڼي او په دې برخه کې مشترکې هڅې وکړي؛ ځکه فضا ته اخراج شوي ګلخانه‌يي ګازونه په یوه ساحه کې محدود نه؛ بلکې د خپرېدو په حال کې وي (د یوه هېواد خرابه او الوده هوا کولای شي د نورو هېوادونو؛ په ځانګړې توګه ګاونډیو هېوادونو هوا هم الوده او ککړه کړي).
که د « Net Zero» موخه جدي ونه ګڼل شي او دې موخې ته د رسېدو لپاره حکومتونه او ملتونه ګډې هڅې ونه کړي، نو کولای شي په یو هېواد کې اقلیمي، اقتصادي او ټولنیزو برخو ته جدي ستونزې پیدا کړي، د بېلګې په ډول:
• د اقلیمي بدلونو د شدت لامل کېږي، چې له امله یې ګرمي، وچکالي، سېلابونو او توپانونه زیاتېږي.
• طبیعي یخچالونه ویلې کېږي، چې له امله یې د سمندر د اوبو سطحه لوړېږي، کرنیزې او استوګنې وړ سیمې کمېږي.
• د کرنې سکټور متضرره کوي، چې له امله یې خوراکي توکي کمېږي، د خوړو بیې لوړېږي او د فقر او لوږې احتمال زیاتېږي.
• روغتیايي سکټور له ګڼو ستونزو سره مخ کوي؛ ځکه چې په فضا کې د ګلخانه‌يي ګازونو خپرېدل د حرارت درجې د لوړېدو او هوا د ککړتیا لامل ګرځي، چې له امله یې خلکو ته بېلا بېلې شدیدې تنفسي، جلدي، د زړه او ... ناروغۍ پیدا کېږي.
•
اوس پوښتنه داده چې یادو موخو ته د رسېدو لپاره باید له کومو لارو استفاده وشي؟
دغه پوښتنې ته په ځواب کې باید ولیکم چې ډېرې داسې لارې شته چې په وسیله یې موږ « Net Zero» ته ور نیږدې او رسېدلای شو؛ خو زه یې دلته څو هغه موارد یادوم چې د «Climate Central» په نوم مشهور ویب پاڼې یې سپارښتنه کړې ده.

１. (Carbon-free electricity) یا له داسې برښنا څخه استفاده چې کاربن په کې نه تولیدېږي
د نړۍ په ډېری هېوادونو په ځانګړې توګه وروسته پاتې هېوادونو کې د حرارت یا تودوخې د تولید لپاره له داسې لارو استفاده کېږي، چې په نتیجه کې یې په ډېره لوړه کچه کاربن ډای اکسایډ تولید او اتموسفیر ته ازادېږي، د بېلګې په ډول د فوسیلي موادو سون او ...، چې دا د چاپېریال د ککړتیا لپاره ډېر مضر تمامېږي او دغه راز موږ د « Net Zero» له موخې څخه لرې کوي؛ بناءً که موږ غواړي « Net Zero» موخې ته ورسېږو، نو باید له داسې انرژۍ څخه استفاده وکړو چې له امله یې کارین نه تولیدېږي یا یې لږ تر لږه د کاربن د تولید اندازه ډېره کمه وي، مثلا: لمریزه برېښنا (Solar panels) ، بادي برېښنا (Wind turbines)، د اوبو برېښنا (Hydropower) او داسې نورو.
２. د ترانسپورټ برېښنایي کول (Electrifying transportation)
په ښارونو کې له ډیزلي، پټطرولي یا ګازي موټرو څخه استفاده د هوا د ککړتیا یو لوی لامل کېداي شي؛ ځکه چې د یادو موادو د مصرف په نتیجه کې یو شمېر مضر ګازونه لکه: کاربن ډای اکسایډ (CO₂)، کاربن مونو اکسایډ (CO)، نایتروجن اکسایدونه (NOx)، دوړې او لوګي (Particulate matter)تولیدیږي، چې له امله یې نه یوازې هوا ککړېږي؛ بلکې د « Net Zero» موخې ته زموږ د رسېدو مخه نیسي؛ بناءً د دغه ډول موټرو یا نورو نقلیه وسایطو پر ځای دې برېښنايي موټر، موټرسایکلونه، بایسکلونه او نور نقلیه وسایط وکارول شي.
３. د انرژۍ سپما او د ودانیو برقي کول (Adopting energy efficiency & electrifying buildings)
د بېلګې په ډول له (LED) څراغونو استفاده کارول (هغه څراغونه چې د برښنا مصرف یې کم وي)، ښه عایق (insulation) لرونکي کورونه جوړول، چې د یخنۍ پر مهال په اسانۍ ګرم شي، د ګازي بخاریو پر ځای برقي بخارۍ استفاده کول او داسې نور.
４. په صنعتي چارو کې د کاربن تولید د کچې کمول (Decarbonizing industry and manufacturing).
５. په کرنیز سکټور کې له عصري ټکنالوژۍ استفاده مثلا: د کیمیاوي افت وژونکو پر ځای د بیولوژیکي افت وژونکو استفاده، د کیمیاوي کوډونو پر ځای له کمپوسټ کوډونو استفاده، د ابیارۍ له پرمختللي او اغېزمنې طریقې استفاده، په کرنیزو چارو کې له برېښنايي ماشینونو استفاده او داسې نور.
لیکنه: انجنیر جوادالله جاهد

18/03/2025

موږ افتخار کوو چې د ګران وطن باکيفيته کرنيز محصولات هېوادوالو ته په نړيوال ستندرد وړاندې کوو.
✅ پاک، معیاري، او صحي
✅ د عصري ماشینونو په واسطه پروسس او بسته بندی شوي
✅ خوندور، تازه، او له کاملې تغذیې ډک

قوش تیپه د باور وړ نوم!
محصولات وطنی کيفيت جهانی!
+93704090706

10/01/2025

هېواد کې د کرنیزو محصولاتو او نورو لومړنیو توکو د معیاري پروسس او بسته بندۍ برخه کې ډېر کار نه و شوی، چې له امله به یې ډېری وخت د هېواد باکیفیته کرنیز توکي کورنیو او نړیوالو بازارونو کې په ټیټه بیه پلورل کېدل، برنډ د همدې تشې د پوره کولو او په بشپړو نړیوالو معیارونو برابر د توکو د پروسس او بسته بندۍ په موخه تازه فعالیت پیل کړ.
د باور نوم دی، باور پرې وکړئ او ملاتړ یې وکړئ.

25/09/2024

نویو څارونکو ته غږ کوم! ملتیا ته مو خوشاله یو! Ezatullah Amin, فضل الرحیم ساحل, Ehsan Rahmani, Toorkhan Alizai, Nasratulla Abrahemi, Zubair Hamidi

14/09/2024

د چاپېریال ساتنې او کرنیز سکټور د ودې او پراختیا لپاره لوی فرصت!
لیکنه: انجنیر جوادالله جاهد
ټاپي هغه حیاتي او مهمه پروژه ده چې پر پلي کېدو به یې افغانستان نه یوازې په اقتصادي برخه کې؛ بلکې د چاپېریال ساتنې، کرنې، مالدراۍ امنیتي او نورو برخو کې هم مهمې لاسته راوړنې ولري.
ټاپي پروژه له ترکمنستان څخه د افغانستان او پاکستان له طریقه هر کال کابو ۳۳ میلیون متر مکعب ګاز هند ته انتقالوي، د ټاپي ګازو پایپ‎لاین به ۱۸۰۰کیلومتره واټن ولري چې ۱۴۷کیلومتره به د ترکمنستان په خاوره کې او ۷۳۵ کیلومتره به یې افغانستان کې چې له هرات، فراه، هلمند او کندهار ولایتونو تېریږي او ترڅنګ یې ۸۰۰ کیلو مترو په اوږدوالي له پاکستان څخه لیږدول کېږي.

افغانستان به د دې پروژې له درکه هر کال ۵۰۰میلیون ډالر د ترانزیټ او کله چې د ټاپي پروژه بشپړه شوه، نو تر لسو کلونو۵۰۰ میلیون متر مکعب ګاز او تر شلو کلونو پورې به یو میلیارد متر مکعب ګاز ترلاسه کوي.

د چاپېریال ساتنې برخه کې د ټاپي پروژې ارزښت:

د ټاپي پروژې اقتصادي ارزښت روښانه او په دې اړه حکومتي مسؤولینو او اقتصاد پوهانو هېوادوالو ته کافي معلومات وړاندې کړي په دې خاطر زه نه غواړم په دې لیکنې کې پرې تکراري څه ولیکم.

پوښتنه داده چې ایا د ټاپي پروژې بشپړېدل او تطبیق به د چاپېریال ساتنې برخه کې هم افغانستان ته ګتې ولري؟ او څنګه کولای شو له دې پروژې د چاپېریال ساتنې، کرنې او مالدارۍ سکټور چې د افغانستان د اقتصاد یوه لویه او د پام وړ برخه جوړوي تقویه او غني کړو؟

د یادو پوښتنو په ځواب کې لیکلای شم چې له شک پرته ټاپي پروژه د نورو برخو په څېر د چاپېریال ساتنې او زراعتي سکټور د تقویې برخه کې هم د پام وړ ارزښت لري؛ ځکه چې د دې پروژې تر بشپړېدو وروسته به افغانستان کې د ګازو بیه د پام وړ ښکته شي، په دې سره به هېوادوال د تودوخې د تولید لپاره د لرګیو (افغانستان د ځنګلونو د قطعه کېدو) پر ځای له ګازو استفاده پیل کړي او د لرګو د سوځولو ځای به ګازو ونیسي.

د معلوماتو له مخې له ۱۹۷۸ څخه تر ۲۰۰۲ میلادي کال پورې د افغانستان د طبیعي ځنګلونو نیمايي برخه خلکو قطعه کړي، د ځنګلونو د قطعه کېدو یو مهم عامل د ژمي یا یخنۍ پر مهال د کورونو د ګرمولو، پخلي او نورو مواردو لپاره د هېوادوالو لخوا د لرګیو سوځول دي.

کله چې د یادې پروژې تر بشپړېدو وروسته افغانستان کې د ګازو بیه ټیټه شي خلک به په ډېره لېوالتیا د لرګیو د مصرف پر ځای د ګازو سوځولو ته مخه کړي او ګاز به د لرګیو بدیل وګرځي، همدغه د ځنګلونو د قطعه کېدو مخنیوی او د ځنګلي سیمو پراختیا د چاپېریال ساتنې برخه کې ډېره لویه لاسته راوړنه ده.

دغه راز د ګازو د بیې په ټیټېدو سره د هوا د الودګۍ برخه کې د ډېرو مضرو فوسیلي توکو (ډبرو سکرو او تېلو) د مصرف مخه نیول کېږي او هېودوال به د ډبرو سکرو او تېلو د سوځولو پر ځای د ګازو مصرف ته مخه کړي، په دې برخه به د هوا د ډېرې ککړتیا مخه ونیول شي.

په دې سربېره که حکومتي مسؤولین د ټاپي پروژې کلنۍ عاید چې شاوخوا ۵۰۰ میلیون ډالر ښودل شوی هېواد کې د روانو اوبو د منابعو د مدیریت (بندونو د جوړولو) او پر لویو بندونو د برېښنا د تولید د توربینونو پر جوړولو مصرف کړي، ګټه به یې دا وي چې له یوې خوا به خپلې روانې اوبه چې د ځینو شمېرو له مخې ــ روانې اوبه د افغانستان د اوبو د منابعو ۷۵ سلنه جوړوي ــ مهار او په دې ډول به د هېواد شاړې ځمکې په کرنیو ځمکو بدلې او خپل کرنیز تولیدات او صادرات به د پام وړ لوړ کړای شو.

د کرونیزو تولیداتو لوړوالی به په مستقیم ډول د هېواد ۸۵ سلنه وګړو ــ چې په کرنه او مالدارۍ بوخت دي ــ د ژوند سطحه لوړه کړي؛ بلکې د هېواد پر اقتصادي وده به هم د پام وړ اغېز وکړي.

بلخوا که د ټاپي کلنۍ بودجه د برېښنا پر تولید مصرف شي او هېواد زیاته برخه برېښنا موږ خپله تولیدو کړو نو د برېښنا د تولید برخه کې په ډېره اسانۍ د ګاونډیو هېوادونو د برېښنا د مجبوریت هم خلاصېږو ان شاءالله.

په دې سره به ثابته شي چې افغانستان له هره اړخه پر ځان تکیه او یو پر ځای بسیا هېواد دی، داسې هېواد چې نه به یې وګړي بهرنیو هېوادونو ته د کار په موخه سفر ته مجبور وي، نه به لوږه وي، نه به ناامني وي او زرګونه سیلانیان به د دغه جنت وطن لیدو ته راځي.

ټاپي هغه حیاتي او مهمه پروژه ده چې پر پلي کېدو به یې افغانستان نه یوازې په اقتصادي برخه کې؛ بلکې د چاپېریال ساتنې، کرنې،

29/02/2024

؛ له_اوبو_یې_ګټه_واخلئ!
باران د الله تعالی رحمت دی، باران شاړې ځمکې زرغونوي، نباتاتو ته د پورته کېدو او ټوکېدو انرژي ورکوي، باران د ځمکې لاندې حیاتي مادې (اوبو) د غني کولو مهمه منبع ده، د باران هر څاڅکی با ارزښته دی او له دې هر څاڅکي د استفادې لپاره یې باید منظم پلان جوړ شي. د باران اوبه دې عادي مه ګڼئ؛ بلکې د یوه سیستم له لارې دې دغه اوبه ذخیره او په ځینو برخو کې استفاده کړئ.
کله چې د سیستم جوړېدو خبره کېږي نو ممکن هیوادوال دا فکر وکړي چې دا کار یوازې د حکومتونو دی؛ خو په حقیقت کې داسې نه ده.
په دې برخه کې هر وګړی جلا مسؤولیت او مکلفیت لري، د بېلګې په ډول که تاسو د کور انګړ کې باغچه لری، د باران پر مهال د کور انګړ کې داسې سیستم ساده جوړولای شئ چې د بامونو اوبه مو یوې ذخیرې (د اوبو ټانکۍ) ته انتقال کړی او بیا له همدې اوبو څخه د اړتیا پر مهال د باغچې د خړوبولو برخه کې استفاده وکړئ؛ په دې کارسره به مو دوې ګټې کړې وي(لومړۍ د باران اوبه ذخیره کول او دویم دا چې د کښت او باغچې لپاره به مو له لګښت پرته ترټولو ګټورې اوبه پیداکړې وي).
کارپوهان وایي، د باران اوبه د کرکیلې لپاره ډېرې ګټورې وي، ځکه له هر ډول خطرناکو کیمیاوي موادو پاکې او خوندي وي.
افغانستان کې د باراني اوبو ذخیره کول ځکه ډېر ګټور دي چې د افغنستان ډېره برخه نسبتا وچه هوا لري او د کلني باران د تبعیض کچه په کې کمه ده، خو له بده مرغه ډیری وختونه دا کم ورښت هم په ساحه کې د سیلابونو لامل ګرځي، چې کنترول او مدیریت یې اړین دی.
له ښه مرغه په دې وروستیو کې د اړوند ادارو لخوا د اوبو ذېرمه کېدو ته ځانګړې پاملرنه شوې، په ډېری ولایتونو کې د اوبو د ساتنې او مدیریت په موخه چک ډمونه او ژورې څاګانې جوړې شوې دي چې له شک پرته دا کار د ځمکې لاندې اوبو لپاره ډېر ګټور تمامېږي.
د څېړونو د معلوماتو له مخې د افغانستان پلازمینې کابل لپاره د باران د اوبو ټولولو سیسټم (Rainwater harvesting system) ډېر ګټور ثابتېدی شي.
که په یاد سیستم کار وشي نو د کابل پر سړکونو به د باران ولاړې اوبه د کور دننه ډګۍ کې پاتې شي.
راځي هر یو د باران اوبو زېرمه کولو کې خپل مسؤولیت ادا کړو او د باران پاکې اوبو د استفادې لپاره ذخیره کړو.

؟
۱-جاپان کې (رین واټر هارویسټینګ سیسټم) کابو هر کور کې شته. هلته باران ډیر وي نو جاپانیان یې یوازې د سیلابونو د خطر د کمولو په خاطر نصبوي.
۲-د اندونیزیا په لویو ښاري سیمو کې تر ځمکی لاندې اوبه په کمېدو دي، نو ځکه هلته حکومت يوه مقرره معرفي کړې چې باید ټولې ودانۍ د نفوذ څاه ګانې(Infiltration wills) ولري، چې له دې لارې به د ځمكې لاندې اوبو بيا رغونه وشي.
۳-د باران د اوبو ذخیره کولو یا کښت سیستم اهمیت ته په کتلو اوس مهال د برازیل په نیمه وچو سیمو کې دا سیستم د تعلیمي پروګرامونو یوه برخه ده.
انجنیر جوادالله (جاهد)