21/07/2026
ඔයා කවදා හරි අලුත් ඉලක්ක හදලා, සති කිහිපයකින් ඒවා අතහැර දාලා තියෙනවාද? නැතහොත් වසර ගණනාවක් තිස්සේ එකම ඉලක්කය පසුපස හඹා ගියත් කිසිදු ප්රතිඵලයක් නොමැතිව ළතැවෙනවාද?
අපි හැමෝටම ජීවිතයේ ඉලක්ක තිබෙනවා. නමුත් ඇයි ඒ ඉලක්ක සැබෑ නොවෙන්නේ ඇයි? ඒ සඳහා පහත පාඨය මනා පිළිතුරක් සපයයි. "ඔබට කිසිදිනෙක ඔබේ ඉලක්ක (Goals) ලැබෙන්නේ නැත. ඔබට ලැබෙන්නේ ඔබ සතු ජීවන ප්රමිතීන් (Standards) පමණි."
ඔබේ ජීවිතයේ දැවැන්ත පෙරළියක් ඇතිවීමට නම්, ඔබ මුලින්ම තේරුම් ගත යුතු මූලිකම මනෝවිද්යාත්මක රහසක් තිබෙනවා. එනම්, 'කළ යුතු දේ' (Shoulds) සහ 'අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුතුම දේ' (Musts) අතර ඇති දැවැන්ත වෙනසයි.
# 'ඕනේ' සහ 'අනිවාර්යයි' අතර ඇති මනෝවිද්යාත්මක අගාධය
බොහෝ දෙනෙකුගේ මනස ක්රියාත්මක වන්නේ 'Should' (කළ යුතුයි / කැමැත්තක්) යන තත්ත්වයේය.
* "මට බර අඩු කරගන්න ඕනේ..."
* "මට ව්යාපාරයක් පටන් ගන්න ඕනේ..."
* "මට පවුලේ අයත් එක්ක සතුටින් ඉන්න ඕනේ..."
මෙම 'ඕනේ' යන වචනය ඇතුළේ කිසිදු බලයක් නැත. මොළය (Brain) එය දකින්නේ හුදෙක් ප්රාර්ථනාවක් ලෙස පමණි. එබැවින් යම් බාධාවක් ආ විගස ඔබ එය අතහැර දමයි. නමුත් යමක් ඔබේ ජීවිතයට 'අනිවාර්යයෙන්ම කළ යුතුම දෙයක්' (A MUST) බවට පත් වූ විට කුමක් සිදුවේද? ඔබ ඊට නිදහසට කරුණු සොයන්නේ නැත; ඔබ කෙසේ හෝ ඊට මාර්ගයක් සොයා ගනී.
ඔබේ වර්තමාන ආදායම, ඔබේ සෞඛ්ය තත්ත්වය, සහ ඔබේ සබඳතාවල ගුණාත්මකභාවය යනු ඔබ පිළිගැනීමට සූදානම් වී සිටින "අවම ප්රමිතියයි" (Minimum Standard). ඔබ එම තත්ත්වය ප්රතික්ෂේප කර, ඔබේ ප්රමිතීන් ඉහළ නැංවූ දාට ඔබේ ජීවිතයද ඉබේම වෙනස් වනු ඇත.
# අඩු ප්රමිතීන් තුළ හිරවී සිටීමේ 'සැඟවුණු වාසිය' (Secondary Gain)
බොහෝ දෙනෙක් තමන් අකමැති, වේදනාකාරී තත්ත්වයක දිගටම රැඳී සිටින්නේ ඇයි? එය හුදෙක් කම්මැලිකම නොවේ. මනෝවිද්යාවේ මෙය 'Secondary Gain' හෙවත් සැඟවුණු වාසියක් ලෙස හඳුන්වයි. ඔබ අඩු ප්රමිතියක සිටින විට, එයින් ඔබේ යටිසිතට යම් වාසියක් ලැබේ. එය අන් අයගෙන් ලැබෙන අනුකම්පාව විය හැකිය, නැතහොත් අසාර්ථක වීමේ අවදානමක් නොගෙන ආරක්ෂිත කලාපයේ (Comfort Zone) සිටීමට ලැබෙන පහසුව විය හැකිය. ඔබේ ජීවිතයේ 'Should' එකක්, 'Must' එකක් බවට පත් වීමට නම්, මුලින්ම ඔබ මෙම සැඟවුණු වාසිය කුමක්දැයි අවංකව හඳුනාගෙන, එය සවිඥානිකව ප්රතික්ෂේප කළ යුතුය.
මේ සඳහා ගත හැකි තවත් උදාහරණයක් නම් හොලිවුඩ් ක්රියාදාම තරුවක් වන සිල්වෙස්ටර් ස්ටැලෝන්ගේ (Sylvester Stallone) කතාවයි. තරුණ වියේදී ඔහු කෙතරම් දුප්පත් වූවාද කිවහොත්, තමන්ට් කෑමට යමක් නොමැතිව තම ආදරණීය සුනඛයාව පවා ඩොලර් 50කට විකිණීමට ඔහුට සිදුවිය. එම වේදනාව මධ්යයේ ඔහු දින කිහිපයක් අවදියෙන් හිඳිමින් 'Rocky' චිත්රපටයේ තිර රචනය ලිවීය.
චිත්රාගාර හිමිකරුවන් එම විශිෂ්ට තිරපිටපතට ඩොලර් 300,000කට වඩා විශාල මුදලක් ලබාදීමට ඉදිරිපත් වූ නමුත් ස්ටැලෝන් ඒ සඳහා එක් කොන්දේසියක් දැමීය. ඒ "මට මෙහි ප්රධාන චරිතය රඟපෑමට අවශ්යය." යන්නයි. කිසිඳු අත්දැකීමක් පුහුණුවක් නොමැති මේ තරුණයාට චිත්රපටයේ ප්රධාන චරිතය ලබා දීමට කිසිවෙක් එකග වූයේ නැහැ.
ඒ මොහොතේ ඔහුට මුදල් 'ඕනේ' (Should) වී තිබුණි. තිර පිටපත පමනක් ලබාදී එම මුදල ගත්තේ නම් ඔහුගේ සියලු ණය තුරුස් ගෙවා නිදහස් වීමට ඉඩ තිබුණි. නමුත් ශ්රේෂ්ඨ නළුවෙකු වීමේ ඔහුගේ ප්රමිතිය 'අනිවාර්යය' (Must) එකක් විය. තම ප්රමිතිය පාවා නොදුන් ඔහු එම දැවැන්ත මුදල ප්රතික්ෂේප කළේය. අවසානයේ ඉතා සුළු මුදලකට තිර පිටපත විකුණා, ප්රධාන චරිතය ඔහුම රඟපෑවේය. එම චිත්රපටය ඔස්කර් සම්මාන දිනාගනිමින් ඩොලර් මිලියන ගණනක් උපයා දුන් අතර, ඔහු අදටත් ලෝකයේ බිහිවූ ශ්රේෂ්ඨතම නළුවෙක් ලෙස ඉන් ඉතිහාස ගත විය. තමාට කුමක් අහිමි වුවත්, තම ප්රමිතිය පහත නොදැමීමේ ප්රතිඵලය එයයි.
# ඔබේ ජීවිතයේ 'Should' එකක් 'Must' එකක් බවට පත් කරගැනීමට අදම මෙම පියවර 4 අනුගමනය කරන්න:
1. ඔබ අඩු ප්රමිතියක් භාරගෙන ඇති තැන් හඳුනාගන්න (Identify Your Compromises):
ඔබේ ජීවිතයේ ඔබ සෑහීමකට පත් නොවන නමුත්, තවමත් විඳදරාගෙන සිටින (Tolerate කරන) ක්ෂේත්රය කුමක්ද? ඔබේ ආදායමද? සෞඛ්යයද? ඒ සඳහා ඔබ ඔබටම කියාගන්නා බොරු නිදහසට කරුණු කවරේදැයි කොළයක ලියන්න.
2. ඔබේ අභ්යන්තර භාෂාව (Internal Dialogue) වෙනස් කරන්න:
NLP හි මූලික සිද්ධාන්තයක් වන්නේ අප භාවිතා කරන වචන අපගේ මානසිකත්වය නිර්මාණය කරන බවයි. අද සිට "මට මේක කරන්න ඕනේ" වෙනුවට "මම අනිවාර්යයෙන්ම මේක කරනවා" යන්න භාවිතයට ගන්න. ඔබේ මොළයට ලැබෙන විධානය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වන අයුරු ඔබටම දැනෙනු ඇත.
3. දැවැන්ත 'වේදනාවක්' ආදේශ කරන්න (Create Massive Leverage):
ඔබ ඔබේ ප්රමිතිය ඉහළ නොනැංවුවහොත් ඉදිරි වසර 5 තුළ ඔබට ගෙවීමට සිදුවන මිල කුමක්ද? ඔබේ පවුලට අහිමි වන දේවල් මොනවාද? එම වේදනාව ඔබේ සිතට තදින් දැනෙන්නට හරින්න. මිනිස් මොළය සතුට ලබාගැනීමට වඩා වේදනාව මගහැරීමට (Pain Principle) වේගයෙන් ක්රියාත්මක වෙයි. එම වේදනාව ඔබේ ගාමක බලවේගය කරගන්න.
4. කාල රේඛාව (Time Line) ඔස්සේ අනාගතය ස්පර්ශ කිරීම:
නිහඬ ස්ථානයකට වී ඇස් පියාගන්න. අනාගතයේ වසර 5ක් ඉදිරියට ගොස්, ඔබ තවමත් මේ අඩු ප්රමිතීන් තුළම, කිසිදු වෙනසක් නොමැතිව ජීවත් වන්නේ නම් ඔබට දැනෙන වේදනාව සහ පසුතැවිල්ල අත්විඳින්න. ඉන්පසු, ඔබ ඔබේ ප්රමිතීන් ඉහළ නංවාගෙන අතිසාර්ථක වී ඇති අනාගතය දෙස බලන්න. එහි ඇති ජයග්රහණය, නිදහස සහ සතුට දැනෙන්නට හරින්න. මෙම මානසික අභ්යාසය හරහා ඔබේ මොළය තුළ ඩොපමීන් (Dopamine) නිපදවීම උත්තේජනය වන අතර, එය ඔබව ක්ෂණික ක්රියාමාර්ගයක් වෙත තල්ලු කරනු ඇත.
ඔබට ලැබිය යුතු දේ තීරණය කරන්නේ ලෝකය නොවේ; එය තීරණය කරන්නේ ඔබ විසින්ම තබාගන්නා ඔබේ ප්රමිතීන් (Standards) විසිනි. අද සිට කිසිදු සාමාන්ය දෙයකින් සෑහීමකට පත් නොවන්න. ඔබේ ප්රමිතීන් ඉහළ නංවන්න, ඔබේ ඉරණම ඉබේම වෙනස් වනු ඇත!
With Gratitude
Donna Jay
Business Consultant | Quantity Surveyor