29/07/2026
U ovoj objavi analizirat ćemo jedan hipotetički slučaj u kojem ćemo utvrditi ugovorne odnose, te porezne obaveze ugovornih strana.
Napominjemo da su predmeti ugovora i imena izmišljeni, te isti ne odgovaraju stvarnosti.
Činjenično stanje:
- Dana 09.06.2025. godine Alen S., koji je direktor firme Klima inverter d.o.o. Gračanica čija je djelatnost prodaja klima uređaja, ugovorio je sa fizičkim licem Marko D. pružanje usluge ugradnja dvije klime u njegovoj kući s njegove lične strane.
- Dana 10.06.2025. godine Marko je izabrao tip klime u poslovnici navedene firme uz prisustvo jednog zaposlenika i direktora. Direktor se obavezao da će donijeti klime i sve druge potrebne materijale kako bi izvršio svoju uslugu.
Toga dana Marko nije ništa plaćao, nego se obavezao da će to učiniti pri završetku usluge u sklopu cijene za uslugu, ne znajući tog trenutka koji je iznos cijene za robu koja će biti donesena od direktora pri pružanju usluge (klime, kompresorske jedinice i dr.), ali znajući da će najviša cijena za uslugu biti 700,00 KM.
- Dana 16.06.2025. godine direktor Alen je došao, donio klime i sav potreban materijal. Prilikom postavljanja Marko je zbog vanrednih okolnosti morao pribaviti dodatni materijal u iznosu od 50,00 KM koji je nabavio u firmi Klima inverter d.o.o. i dostavio Alenu na lice mjesta. Prilikom te kupovine Marko je dobio fiskalni račun.
Alen je postavio klime i za sve naplatio iznos od 3.300,00 KM. Dakle, u okviru te cijene bile su cijena usluge, cijene klima i svega drugog potrebnog za postavljanje (kanalice i dr.). Prilikom preuzimanja gotovine od Marka, nije mu predao ni fakture ni fiskalne račune za sve ono što je donio radi postavljanja (klime, kanalice i dr.), uslijed čega je Marku ostalo nepoznato šta koliko košta.
Koji obligacioni odnosi su nastali?
Prilikom prvog kontakta između Marka i Alena došlo je do zaključenja usmenog ugovora o djelu između Marka kao primaoca usluge i Alena kao davaoca usluge u smislu člana 600. Zakona o obligacionim odnosima (FBiH i RS). Također, istog dana došlo je i do zaključenja usmenog kupoprodajnog ugovora između Marka i firme Klima inverter d.o.o. kada je Marko kao kupac saopštio Alenu kao direktoru firme (dakle, saopštio firmi) koju klimu kupuje, u smislu člana 454. Zakona o obligacionim odnosima (FBiH i RS).
Dakle, iz navedenog proizilazi da je Alen imao ulogu i davaoca usluge, ali i ulogu firme jer je njen zakonski zastupnik i pristao je na kupovinu klima koje je Marko izabrao saopštavanjem koji tip klime kupuje.
Porezne obaveze
Kada su u pitanju porezne obaveze, iz navedenog slučaja vidljivo je da firma nije izdala fakturu Marku prilikom kupovine materijala u iznosu od 50,00 KM, a što je dužna u smislu člana 55. Zakona o PDV-u BiH, uslijed čega je počinila prekršaj i za što postoji osnov za kaznu u iznosu od 300,00 KM u smislu člana 67. stav (1) tačka 11) Zakona o PDV-u BiH.
Također, vidljivo je i to da Alen kao pružalac usluge nije predao fakture ni fiskalne račune Marku za sve ono što je nabavio.
Osim navedenog, ono što je još jako važno u pogledu poreznih obaveza jeste to kako je firma tretirala pitanje kupovine klima i dostavu istih Marku putem Alena, te da li je za to uopšte izdala fakture i na čije ime.
Prema gore navedenim podacima firma je morala izdati fakture na ime Marka jer je 10.06.2026. godine saopštio Alenu kao direktoru koje klime kupuje, pri čemu je zaključen usmeni kupoprodajni ugovor između Marka i firme Klima inverter d.o.o.
Također, u pogledu porezne obaveze s Alenove strane kao pružaoca usluge, istu mora platiti na ime poreza na dohodak u smislu člana 12. stav (2) tačka 3) Zakona o porezu na dohodak FBiH, odnosno člana 14. Zakona o porezu na dohodak RS, u zavisnosti od svog mjesta prebivališta.
