09/09/2025
âŞď¸AMMEE - ODUU GAMMACHIISAA - JABALU
Dhimmoota Jajjaboo Ust Ahmedin DubbatanâŚ)
đErgaa Hoggantoota MajlisaafâŚ) Jechuun
đ´đ´đ´đ´đ´đ´đ´đ´đ´
Barreessaan : Ahmadiin Jabal
đĽđĽđĽđĽđĽđĽ
Aalam Media : Rabii al-Uulaa 16/1447 Adaama
Filannoon Mana Maree Dhimmoota Islaamummaa Itoophiyaa (Majliisa) kaleessa xumurame.
Filannoo kanaan bifa jabaa fi laafaa isaa waliin tarkaanfiin fudhatameera. Qabiyyeen isaa tokko â filannoon akka adeemsifamu fi hojii irra oolu dandaâame â kun injifannoo guddaa dha. Qabiyyeen biraa immoo ummata keessatti hubannoo hoggansaa fi aadaa filannoo diriirsuuf buâuura taâeera. Dhugumaanis, bakkeewwan gara garaatti haalli dogoggoraa fi komiin uumame yoo jiraatu illee, komiin uumamuun sun mataan isaa mirga filannoo fi adeemsa filannoo irratti waan hundaaâeef badii osoo hin taane ifaajee haaraa kan fidaa dha. Sababni isaas, komiin uumaman sun furmaata barbaachisuuf tarkaanfii itti aanuu fi qabsoo haaraa banuuf madda taâuu dandaâu. Akkasumas, naannolee muraasa keessatti namoota filannoo irratti kaâaniin, uummanni âMajliisin Musliimaf maal hojjette?â jechuun gaafachuu jalqabeera jedhee dhagaâameera.
Kun yeroo hunda taâuu qaba!
đŁđŁđŁđŁđŁđŁ
Faaydaan biraa filannoo kanaan argame â masjiidota, imaamota, fi miseensotaaf odeeffannoo galmeessuu yaalii godhame dha. Odeeffannoon ifa taâeen akka himamu, filannoo kanaan namoonni miliyoona 13 taâan galmaaâaniiru. Lakkoofsi kun sirnaan galmaaâuu baatus, hedduun isaanii kaardii (waraqaarratti) irratti galmaaâan jedhamus, waliigalaan buâaa guddaa dha. Addatti immoo, biyya guutuu keessatti masjiidota 49,000 caalan irratti odeeffannoo waraqaarratti walitti qabame hundi tokkollee osoo hin hafu, galmee kompiitararraa (database) seenuu qaba. Kun hojii filannoo caalaa buâaa qabu dha. Kanaaf, hojiiwwan kun filannoo booda illee itti fufuun ummata Musliima Itoophiyaa fayyaduuf gahee olaanaa qaba. Kanaafuu, hoggantoonni Majliisaa fi bulchitoota masjiidaa waliin taâuun filannoo boodaas itti fufuu qabu.
Garuu, hanqinoonni jiraatan sirnaan galmaaâanii, mariin gahaan irratti gaggeeffamee, filannoo itti aanutti barnoota godhamuuf qophaaâuu qabu. Addatti immoo qaamoleen filannoo raawwachiisan hojii galmeessaa fi gulaaluu kana osoo hin raawâatiniif bakka maraa fayyadamaa taâuun hin dandaâamu. Yoo hojii kana raawwachiisuun osoo hin taane, of-duuba deebiâanii hojii fixne jechuun isaanii hojiirra oolmaa dhabsiisuu fi hafeera. Kanaaf, waajjira filannoo qindaaâeen yeroo hundumaa jiraachuu qaba. Isaan keessaa hojiiwwan barbaachisan keessaa â odeeffannoo walitti qabame qindeesuu, gulaaluu, fi akka Muslimni kamiyyuu miseensa Majliisa taâee of galmeessisu dandaâuuf sirna diriirsuu dabalatee hojiiwwan murteessoo dha.
Filannoo dhufuuf qophii haaraa barbaachisa!
Filannoon dhufu kamiyyuu, dhaabbanni kun qabeenya hajjii fi sadaqaa qofaan osoo hin taane, sadarkaa biyyaatti hojii hojjetoota fi filatamtootaaf mindaa guutuu kaffalu dandaâuuf qophaaâuu qaba. Kanaafuu, Muslimni kamiyyuu miseensa dhaabbata kanaa taâee kaffaltii jiâa jiâaan raawwate qofaan filachuu fi filatamuu dandaâuu qaba. Sababni isaas, miseensi tokko itti gaafatama ofii bahuu baannaan, mirga fi tajaajila gaarii gaafachuun sirrii miti.
Isin bakka buâoota dha!
đ˘đ˘đ˘đ˘đ˘
Waliigalteen keessan ummata waliin inni jiru â tajaajilaa fi kan itti tajaajilamu, hogganaa fi kan hogganamu, bakka buâaa fi kan bakka buâamuu dha. Abbaa qabeenya fi abbaa mirgaa dhugaa ummanni dha. Mirgi isin qabdan immoo seera qajeelfama dhaabbata irraa adda bahee kenname qofa dha. Isin bakka buâoota (wakiloota) ummata ti. Hojii bakka buâaa immoo hanga ummanni isinitti kennee fi yeroo barbaade akka haaromsu dandaâu hubachuu qabdu. Yeroo san gaâeen keessan iddoo dhaabbata qofa osoo hin taane, gara qalbii uummata irraa ni haqamuu dandaâa.
Kanaafuu, isin buâaa fi dhimmoota ummataaf dhaabbattan taanaan, ummanni isiniin ajajamee osoo hin taane, ofumaan isin hordofa. Akkuma hoggana ajajamuu dirqama taâe, buâaa, mirga fi fedhii ummata eegsisuunis dirqama keessanidha.
Itti gaafatamummaa jabeessaa!
đđđđđđ
Filannoo dura, waaâee hoggansa irratti dhimmoota hedduu kaasnee turre. Hoggantoonni fi ummanni hubannoo sirrii qabaachuun, filannoo irraa hanga buâaa buusuutti itti gaafatamummaa ofii bahuu qabu. Hoggansa jechuun amaanaa (aadaaraa) dha. Amaanaan immoo itti gaafatamummaa fidu; itti gaafatamummaan ammoo kufaatii fiduu dandaâa.
Yeroo itti amaanaan isin irraa fudhatamu, kan isin baraaru hin jiru. Warra isin qopheessan osoo hin taane, waan hojjechuu dandeessan turan osoo hin hojjetin dhiifamanis gaafatamtu. Kanaafuu buâuura hoggansa keessan hundaanuu â haqaa fi sirriidha. Ofii keessan irratti, maatii keessan irratti, firoota keessan irratti, akkasumas dhimma nama kamuu irratti murteen keessan haqaa qofa taâuu qaba. Sababni isaas, itti gaafatamummaa dhabuu jechuun haqaa dagachuu dha.
Fayyadamummaa dhaabbata keessaa â qooda hojii fi gahee ifa taâuun mirkanaaâa. Namni hundi gahee kennameen qixa itti gaafatama qabaachuu qaba. Hoggansi ifatti mulâachuu dandaâu immoo, yeroo dhaabbatni ifa fi itti gaafatamummaa diriirsu dandaâuudha.
Majliisii keessatti itti gaafatamummaan yeroo darbee hin cimu ture. Yeroo baayâee hojiin itti gaafatamummaa gadi taaâanii hojjettoota xiqqaa irratti murtaaâaa ture. Kanaafuu, itti gaafatamummaan haala sirrii taâeen akka dhufuuf, hoggantoonni fi hojjettoonni kamiyyuu yeroo hojii isaanii irratti argamuu qabu; mindaan isaan argatan osoo hin taane, hojii isaanii tajaajilaan guutuu taâuu qaba.
Galata fi Faaruu malee hojjadhaa!
đ
đ
đ
đ
đ
đ
Dursa hundarra dura, wanta kamuu dura, Rabbii oltaâaa gammachiisuuf qofa hojjedhaa.
Itti gaafatamtanii dhaabbattan kun, hanga dhaabbanni kun dhaabbata Ummatni Musliimaati taâutti, faayidaa fi dhimma Ummatni Musliimaa dursaa; faayidaa keessaniifi garee keessanii fi faayidaa mootummaa irraa olkaasaa.
Maqaan akka: *Hogganaa, Prezidaantii, Barreessaa, Muftii* jedhu hundi akka isin hin daganne haa tajaajilu. Amaanamummaa hoggansa isinitti kennaman san akka tajaajilaa taatanii fudhattan. Namni waadaa tajaajila fudhate sun tajaajila isaa dagachuu hin qabu. Yoo ofii keessan faayidaa barbaadduu taatanii dhugaa dhoksitan, hanqina keessanii fi dogongora hoggansa keessan dhugaa dubbachuudhaaf nama biraa carraa guddaa ni kenna.
Wanta faayidaa qabu hunda ilaalchisee yoo tuffattan, yeroo heddu maqaa fi olâola qofaan of guddisuun, qondaaltuu taâuu irraa gonkumaa baqattanii, hojii tajaajilaa irraa immoo addaan cituu fi kufaatti isin geessa. Hogganni yoo tajaajila osoo hin taane, of agarsiisuu fi abbaa humnaa taâuuf aangoo itti fayyadame, yeroo gabaabaa keessatti kufaatii isaa ni argu.
Dhugaa fi gorsa buâaa qabeessa barbaaddan taanaan, ofii keessan namoota faayidaa ofii qofa hordofan sanaan hin mararaminaa.** Namoonni akkasii dhugaa beekanii dhoksu, hanqina keessan argu illee akka hin argineetti dhiisu. Namoonni biroonis fedhii ofii guuttachuuf bakka isin seenuu dandaâu. Yoo waan isin jaallattan itti himan, isin jaallattu hojjettu; akkasuma olola isin faarsan dhiyeessu. Kun immoo dhugaa irraa isin fagoo, faarsa ofumaan cimsaa, dhugaa dhugoomsuu irraa isin tursiisa.
Olola faarsu akkuma bishaan cuquliisaa fakkaata
Namni faarsa isaa dhagaâuun dhandhama fudhatee jiraatu, hin quufu; akka bishaan cuquliisaa dhugaa gara dhoqqee fidaatti, ololaanis kufaatti geessa. Furmaanni isaa immoo dhugaa dhagahuu qofa.
Namni dogongora keessan dubbachuu hin dandeenye, dogongora keessaniif mormii hin dhiyeessine, wanni itti dhagaâamu qofa yoo taâe, keessan keessaa ololtoonni fi taphattuun bifa tokkon ni baayâatu. Hoggansi akkanaa dhugaa dhagaâuu dhiisee, olola qofa filachuun kufaatii isaaf daandii bana.
Yaadadhaa: kan isin faarsan hundi, bor immoo isin dagatu!
Ololaan hedduu yoo isin marse illee, bifa adda taatanii ofii keessan qofa taâuu waan isin godhuuf, gonkumaa of duuba hin ilaaliinaa. Yeroo sana, rakkoo fi kufaatiin isinitti dhufuu ni mirkaneessa.
Kanaafuu, ulfina olâaanaa barbaaduu fi maqaa dhoksaatti abjuu qabu hundumaa irraa fagaadhaa. Namoota hedduun ulfina guddaa argatanii duâanii, erga duâan booda hatattamaan dagataman ni argine. Qabeenya fi aangoo isin harkaa jiru qofatu isin yaadatama. Kanaafuu, yeroo aangoo qabdan hojii bareedaa, hojii ummataaf buâaa qabu dalagaa!
Hoggansi yeroo barbaada, xiyyeeffannaa barbaada.
Itti-gaafatamummaa isinitti kenname kan bahu yoo hojii irratti of kennitan qofa. Sababa imalaa fi walgaâii hedduuf yeroo gubuu dhiisaa; hojii keessan irratti xiyyeeffadhaa. Warra hojjatanis, kan hin hojjannees toâataa.
Walitti dhufeenya dhaabbata keessanii fi dhaabbilee idil-addunyaa ni barbaachisa, garuu bakka hunda prezidaantichi qofa argamuu hin barbaachisu. Akkuma dhimmicha barbaachisummaa, yeroo fi ajandaa isaa ilaalanii, hoggantoota keessan garii ergisiisuun sirrii dha.
Hoggansi Majliisa milkaaâuuf, dhaabbata hunda hammatee fi ummata Musliima Itiyoophiyaa hunda bakka tokkootti qabu ijaaru qaba.
Dargaggoonni fi jaarsi, dhiirri fi dubartiin, harka wal qabatanii waliin hojjachuu dandaâan taâuu qabu. Namni Majliisa seenu hundi, âKana Ummatni Musliimaa hundi tiâ jedhanii amanuu qabu. Yoo kana gootan, dhugumaan seenaa keessatti hojii boonsaa dalagdan jechuudha.
Hojii dhaabbataa fi milkaaâina irratti xiyyeeffadhaa; Majliisa immoo akka aadaa keessan ittiin faarsitan ykn ittiin qabattan hin godhinaa.
Majliisa ofii keessan ittiin maxxantanii osoo hin taane, akka dhaabbata mataa isaatiin dhaabbatu gochuun dirqama keessanidha. Faayidaa fi sirna dhaabbatichaa akka ofitti tursitanii, gammachuu yeroo muraasaatiif akka hin miidhamne, dhaabbata buâuura cimaa qabu, yeroo dheeraa tursu fi ifaa taâe ijaaru irratti xiyyeeffadhaa.
âWanta ani hin beekne ykn hin eeyyamin hin raawwatamuâ jedhanii dhaabbata akka ofii keessan ajaju hin taasifinaa. Kana irraa bilisa baasaa; seera fi sirnaan akka hogganamu taasisaa. Hojjettoonni immoo hojii isaanii aangoo seeraa, heeraafi karoora irratti hundaaâuun hojjechuu qabu malee, fedhii fi haala keessaniif osoo hin taane, seeraaf ajajamuu qabu.
Hojjettoonni isin irraa eegamu:
Hojjettoonni hojii isaanii fuula keessan, yaada keessan, gammachuu fi gadduu keessan hordofanii osoo hin taane; seera hordofuu, qajeelfama kabaju, karoora fi tarsiimoo raawwatuu dandaâan irratti of kennuu dha. Dhaabbanni ammoo hojjettoonni akka dirqama isaanii baâanii hojii ittiin milkeessan carraa mijeessu qaba.
Yoo dhaabbata akka isin malee hin hojjenne godhitan, yeroo sana dhaabbatichi ofiin of utubuu dhiisee, jireenya isaatii fi guddina isaa hunda irratti isinitti maxxana. Kanaafuu kufaatii isaaf dhaloonni itti gaafatamoo taatu.
Hoggantoonni dhugaa â namoota ofii isaanii tursiisuun osoo hin taane, namoota gochaa fi murtee ofiin hojjechuu dandaâan tolchanidha. Hoggantoonni dhugaan, qajeelfama fi sirna dhaabbatichaa akka milkaaâaan gochuuf deggersa ni kennu; garuu bakka sirnoota kamiyyuu isaan malee akka hin hojjanne hin uuman.
Gaheen hoggantootaa â qajeelfamaafi sirna hundaa akka milkaaâaan, haala rakkoo hin qabneen akka raawwataman mirkaneessu qofa. Isaan malee dhaabbatichi dhaabbachuu hin dandaâu jedhanii akka buâuura hin taanetti hubachuu qabu.
Dhugaa dubbachuudhaaf, hundi keessan itti gaafatamummaa Majliisaa irratti qabdan yommuu yaadadhu, hojii keessan keessatti carraa gaarii fi milkaaâina isin hawwa!
đŞMisbah Sheikh Husein
đAalam Media
âŚď¸Nu Hordofaa
Facebook: https://www.facebook.com/aalammedia1.php?id=61560395330900
Telegram: https://t.me/aalammedia1
YouTube: https://www.youtube.com/-cc8lj
Tiktok :tiktok.com/