25/08/2026
በእርግዝና ወቅት የሚደረግ የስኳር ቅድመ ምርመራ ለሁሉም እናት (universal screening for Gestational diabetes)
በእርግዝና ወቅት የሚከሰት የስኳር ህመም (Gestational diabetes, GDM) ሲባል በእርግዝና ጊዜ በደም ውስጥ ያለው የስኳር መጠን ከሚገባው በላይ ከፍ ብሎ ሲገኝ የሚከሰት የጤና ችግር ሲሆን ነፍሰ ጡር እናቶችን ከሚያጠቁ የጤና ችግሮች በቀዳሚነት የሚጠቀስ ነው።
ይህ የስኳር አይነት ብዙውን ጊዜ ከወሊድ በኋላ የሚጠፋ ቢሆንም በትክክል ካልታከመ በጽንስና እናት ላይ ጊዜያዊና የረጅም ጊዜ የጤና ችግሮች ሊያስከትል ይችላል።
ይህንን የእርግዝና ጊዜ የጤና ችግር በአስተማማኝ ሁኔታ ለማከምና ለመከላከል የስኳር ቅድመ ምርመራ ለሁሉም እናት (universal screening for GDM) አስፈላጊ ነው። ሁሉም ነፍሰ ጡር እናቶች የስኳር ምርመራ ማድረግ አለባቸው።
የስኳር ቅድመ ምርመራ ለሁሉም እናት ለምን አስፈለገ?
እያንዳንዷ ነፍሰ ጡር እናት የስኳር ምርመራ ማድረግ ይገባታል። የስኳር ህመም ተጋላጭነት ምክንያቶች ቢኖሩም ባይኖሩም የስኳር ምርመራ ማድረግ ለሁሉም እርጉዝ ሴት የሚመከር ነው። ይህ አካሄድ በብዙ አስረጅዎች የሚደገፍ ነው።
የእርግዝና ጊዜ የስኳር ቅድመ ምርመራ መቼ ይሰራል?
የስኳር ቅድመ ምርመራ ለሁሉም ነፍሰ ጡር እናት የሚሰራው በ24 እና 28 ሳምንታት መካከል ባለው አማካኝ የእርግዝና ወራት ነው።
ነገር ግን ከፍተኛ የስኳር ተጋላጭነት ያላቸው ሴቶች (ለምሳሌ ከዚህ በፊት በነበረው እርግዝና ስኳር የታየባቸው፣ ከፍተኛ ውፍረት፣ ወይም ሌላ የሆርሞች መዛባት ችግር) ከ24 ሳምንትም ቀደም ብለው እርግዝና እንደታወቀ ወዲያውኑ ሊመረመሩ ይችላሉ።
የስኳር ቅድመ ምርመራ ለሁሉም እናት እንዴት ይሰራል?
ለእርግዝና ጊዜ የስኳር ቅድመ ምርመራ ለመስራት በጣም የተለመደው የምርመራ ዘዴ የሚበጠበጥ 75 ግራም ግሉኮስ ያለው ጣፋጭ ሽሮፕ በመጠጣት (Oral Glucose Tolerance Test, OGTT) የሚሰራው ነው።
እዚህ ላይ ማስተዋል ያለብን ጉዳይ ቢኖር ለዚህ የስኳር ምርመራ (OGTT) የደም ናሙናው መወሰድ ያለበት ከደም ሥር በሚቀዳ ደም እንጂ ከጣት ላይ ከሚወሰድ ናሙና አይደለም። ክንድ ላይ ካለው የደም ስር የሚወሰደው የደም ናሙና በትክክለኛነቱና አስተማማኝነቱ ተመራጭ ነው። በሁሉም የጂዲኤም ህክምና መመሪያዎች እንደተገለፀው የእርግዝና ጊዜ ስኳር ህመም ለማወቅ (diagnostic purpose) የምንጠቀምበት መስፈርት በደም ፕላዝማ ውስጥ ባለው የግሉኮስ መጠን ላይ የተመሰረተ ነው።
የጂዲኤም ምርመራን ለሁሉም እናቶች ለማዳረስ የሚረዱ ምክሮች
የጂዲኤም ምርመራን ለሁሉም እናቶች ማሰራት የተረጋገጡ የጤና ጥቅሞች ቢኖረውም በኢትዮጵያ በስፋት እየተተገበረ አይደለም። ስለሆነም ሁሉም ኢትዮጵያዊ ነፍሰ ጡር ሴት ለጂዲኤም ምርመራ ማድረግ እንድትችል ከቤተሰብ፣ ከጤና ባለሙያዎች እና ከጤና መሪዎች የተቀናጀ ጥረት አስፈላጊ ነው።
