Fugug Multimedia

Fugug Multimedia Fugug Multimedia!

Fugug Multimedia irratti odeeffannoo waytawaa biyya keessaafi alaa, dhimmoota Seenaafi Aadaa fugug, Hayyoota Ona Fugug/Oromiyaa Seenaan isaanii dagatamee qorachuun beeysisu!

29/07/2022

𝐖𝐚𝐚 𝐗𝐢𝐪𝐪𝐨𝐨, 𝐖𝐚𝐚'𝐞𝐞 𝐌𝐚𝐠𝐚𝐚𝐥𝐚𝐚 𝐆𝐮𝐫𝐚𝐰𝐚𝐚 !
--------------
𝐍𝐚𝐚𝐧𝐧𝐨𝐨𝐧 𝐠𝐚𝐚𝐫𝐚 𝐌𝐮𝐥l'𝐚𝐭𝐚𝐚 𝐤𝐮𝐮𝐬𝐚 𝐬𝐞𝐞𝐧𝐚𝐚𝐭𝐢. 𝐟𝐮𝐮𝐥𝐚 𝐤𝐚𝐧𝐚 𝐢𝐫𝐫𝐚𝐭𝐭𝐢 𝐛𝐚𝐫𝐫𝐞𝐞𝐟𝐟𝐚𝐦𝐞𝐞 𝐰𝐚𝐚𝐧 𝐝𝐡𝐮𝐦𝐮𝐮 𝐦𝐢𝐭𝐭𝐢. 𝐀𝐤𝐤𝐚 𝐧𝐚𝐦𝐚 fal'aanaan 𝐛𝐚𝐡𝐚𝐫𝐚 𝐢𝐫𝐫𝐚𝐚 𝐛𝐢𝐬𝐡𝐚𝐚𝐧 𝐰𝐚𝐫𝐚𝐚𝐛𝐮𝐮𝐭𝐢𝐢. Bakki irraa 𝐞𝐞𝐠𝐚𝐥𝐭𝐮 𝐚𝐤𝐤𝐚𝐬𝐮𝐦𝐚𝐭𝐭𝐢 𝐧𝐚𝐦𝐚 𝐝𝐡𝐢𝐛𝐚.. 𝗔𝗿𝗿𝗮𝗮𝗳 𝗷𝗶𝗱𝗱𝘂 𝗶𝗿𝗿𝗮𝗮𝗵𝗶𝗶𝗻 𝗲𝗲𝗴𝗮𝗹𝗮..

Jaarraa 16ffaa keessa, 𝐢𝐦𝐚𝐚𝐦 𝐀𝐡𝐦𝐞𝐝 𝐈𝐛𝐫𝐚𝐡𝐢𝐦 𝐚𝐥- 𝐠𝐡𝐚𝐳𝐢( 𝐀𝐡𝐦𝐞𝐝 𝐠𝐢𝐫𝐚𝐧𝐲) jalqaba gaafa 𝐀𝐦𝐢𝐢𝐫 𝐀𝐛𝐮𝐛𝐚𝐤𝐚𝐫 𝐦𝐚𝐠𝐚𝐚𝐥𝐚𝐚 𝐇𝐮𝐛𝐚𝐭 𝐛𝐚𝐫𝐛𝐚𝐝𝐞𝐞𝐬𝐬𝐮,
( as irratti magaalaa Hubat jechuun jaaraa 16ffaa keessa magaalaa 𝐨𝐫𝐨𝐦𝐨𝐨𝐧 𝐀𝐝𝐚𝐫𝐞𝐞 𝐱𝐢𝐪𝐪𝐨𝐨 𝐣𝐚𝐭𝐭𝐮𝐮𝐧 𝐭𝐚𝐧𝐚𝐚, naannoo magaalaa 𝐠𝐢𝐫𝐚𝐰𝐚 fi 𝐛𝐚𝐝𝐝𝐚𝐧𝐧𝐨𝐨 kana jiddu tutrte.)
Faradoo sadii qofa qabachuun gaarreen gurawaa kana keessatti of dhooyssaadhaan Leenjii waraanaa Eegale.suuta suuta, dhawwaataan waraanni isaa guddachaa dhufe. Keessattuu seenaa 𝐢𝐦𝐚𝐚𝐦 𝐀𝐡𝐦𝐞𝐝 𝐈𝐛𝐫𝐚𝐡𝐢𝐦 𝐚𝐥 𝐠𝐡𝐚𝐳𝐢 keessatti bakka guddaa kan qabu waraanni 𝐟𝐚𝐫𝐚𝐝𝐨𝐨 kan " 𝐌𝐚𝐥𝐚𝐬𝐚𝐲 " jedhamu naannuma gaara gurawa kana keessatti hundeeffame.

Bara 1577 G.C. irraa kaassee, Amiira 𝐦𝐚𝐠𝐚𝐚𝐥𝐚𝐚 𝐡𝐚𝐫𝐚𝐫 kan ture, 𝐈𝐦𝐚𝐚𝐦 𝐦𝐚𝐡𝐦𝐦𝐚𝐝 𝐛𝐢𝐧 𝐍𝐚𝐬𝐢𝐫 𝐀𝐛𝐮𝐧𝐲𝐢 fi oromo jidduu lolli guddaan naannoo gaara mul'ata kana keessa akka ture barreeffama adda addaa irratti ibsame jira. Kana jechuun bara gada Roobalee keessa tahuu isaatii.

Naannoon gaara mul'ata tun dur irraa kaassee muxannoo 𝐥𝐨𝐥𝐚 𝐟𝐚𝐫𝐚𝐝𝐨𝐨 akka qabaachaa turte 𝐰𝐚𝐚𝐧 𝐀𝐟𝐨𝐨𝐥𝐚𝐚𝐧 𝐡𝐢𝐦𝐚𝐦𝐚𝐚 as gahe. Jaarraa 16ffaa booda erga oni 𝐀𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨𝐨 ( 𝐀𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨𝐨 𝐜𝐨𝐧𝐟𝐞𝐝𝐞𝐫𝐚𝐜𝐲) hundeeffamee keessee, naannoo magaalaa gurawa bakka jiddu gala Leenjiin waraanaa itti kanamaa turteedha.

Akka manguddoon afran Qalloo jettutti naannawa magaalaa gurawaa kana keessa bakka 𝐑𝐚𝐚𝐝𝐚 𝐲𝐚𝐚𝐲𝐲𝐚𝐚 jedhamtutti Leenjiin loltoota faradoo kanamaa ture. Dur bakki 𝐑𝐚𝐚𝐝𝐚 𝐲𝐚𝐚𝐲𝐲𝐚𝐚 jedhamtu 𝐥𝐚𝐟𝐚 𝐚𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨𝐨 tan keessa akka turte, dur mirriga keessatti waan jechaa turan irraa waa hubachu ni dandeenya:-
"Raaree Raada yaayyaa
Fardaa keessa saggaaraa
Barzaalaa dannaba gaalaa
Mul'ata tuuta gaaraa
Qaciiccaa lammii tiyya
Waan kute yaadadheen
Keessi koo Na Aaraa "

Magaalaan gurawa bara 1964 - 1980ti 𝐀𝐰𝐫𝐚𝐚𝐣𝐚 gaara mul'ata turte. bara 1889 G.C keessa, 𝐛𝐮𝐥𝐜𝐡𝐚𝐚𝐧 𝐦𝐚𝐠𝐚𝐚𝐥𝐚𝐚 𝐠𝐮𝐫𝐚𝐰𝐚 𝐝𝐚𝐣𝐚𝐳𝐦𝐚𝐜𝐡 𝐆𝐚𝐧𝐚𝐦𝐞 𝐆𝐚𝐥𝐨𝐨 hoggaa tahu Ras mokkonnin ilma isaa haylasilase isaa umriin isaa 14 hin guutiin dajazmach godhee muuduudhaan Bulcha magaalaa gurawaa godhe.magaalaa gurawa keessa daldaltoota lammii biyya Hindii arabootaafi warra giriikoota ture.
𝐁𝐚𝐫𝐚 1950 G.C. keessa daldaltoota babeekamoo magaalaa gurawaa keessaa 𝐀𝐡𝐦𝐞𝐝 𝐇𝐚𝐝𝐚'𝐢, 𝐁e𝐪e𝐥e 𝐌𝐚𝐧𝐠𝐚𝐬𝐡𝐚
𝐌𝐚𝐡𝐚𝐦𝐦𝐚𝐝 𝐇𝐮𝐦𝐚𝐝𝐢, 𝐁𝐞𝐪𝐞𝐥𝐞 𝐋𝐚𝐦𝐦𝐚𝐚, Ahmed Gurage, Mohammed Gurage fi k.k.f kaasuu dandeenya.

Bara 1936 G.C. keessa mana hidhaa magaalaa gurawaa keessatti ajjeechaa suukanneessaa Lij iyaasu irratti gaggeeffame fi ragaa xaliyaanootaa yeroo biraa bal'innaan itti dachaana.


Thank you Hararghe Pictures

16/07/2022
14/07/2022

Jirra Jirra

26/06/2022

Dhiyeenya deebi'ee kan baname Raadiyoo Harar duuba seenaan jiru maali?

===================

Bara 1965 sagantaan raadiyoo Afaan Oromoo Moqadishootti baname gama tokkoon yookiin gama kaaniin banamuu Raadiyoo Harariif sababa ta'eera.

Banamuu sagantaa raadiyoo Moqadishoo keessatti gameessi aartii Oromoo Shek Mohammad Rashaad Abdullee ga'ee olaanaa gumaachaniiru.

Bara sana namni utubaa Afaan Oromooti jedhamuun seenaansaa ka'u Ayyuub Abuubakar yeroo qilleensaa daqiiqaa 15 argatee Afaan Oromoon sagantaa dabarsaa turuu namni aartii gameessi Oromoo Yonis Abdullaahii BBCtti himaniiru.

Sheek Mohaammad Rashaad Abdullees wayita waajjira mootummaa Somaaliyaa keessa hojjechuuf carraa argatanitti dhimma Afaan Oromoo fi qubee irratti qiyyaafatan.

Sagantaa Ayyuub Abuubakarfaa Afaan Oromoon Moqadishooraa dabarsaa turan uummanni Oromoo akka mirgasaaf falmatu, akka of baru akkasumas bulchiinsa Haayilasillaasee qeequun beekama.

Guutummaatti hubachuuf: https://bbc.in/3HQIvgc

Kan Suuraa irratti argitan kun Naannoo keessanitti Maal jedhamaa? Gaafa Joollee nyaachaa turre ni yaadattu!
03/05/2022

Kan Suuraa irratti argitan kun Naannoo keessanitti Maal jedhamaa?

Gaafa Joollee nyaachaa turre ni yaadattu!

03/05/2022

03/05/2022

𝐓𝐡𝐞 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 𝐨𝐟 Ittu, Afran Qallo and Anniya:
𝐎𝐧 𝐭𝐡𝐞𝐢𝐫 𝐒𝐞𝐭𝐭𝐥𝐞𝐦𝐞𝐧𝐭 𝐏𝐚𝐭𝐭𝐞𝐫𝐧 and 𝐭𝐡𝐞𝐢𝐫 𝐃𝐢𝐚𝐥𝐞𝐜𝐭:-
The Oromo of Ittu, Afran Qallo and Anniya belong to the 𝐁𝐚𝐫𝐞𝐧𝐭𝐮𝐦𝐚/𝐁𝐚𝐫𝐞𝐧𝐭𝐨 confederation, one of the two main moieties of the 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞. They are bounded by the 𝐀𝐫𝐬𝐢 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 in the west and south, the 𝐊𝐚𝐫𝐚𝐲𝐲𝐮 and 𝐉𝐢𝐥𝐥𝐞 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 in the 𝐧𝐨𝐫𝐭𝐡 west, the 𝐀𝐟𝐚𝐫 people in the north and the 𝐒𝐨𝐦𝐚𝐥𝐢 𝐩𝐞𝐨𝐩𝐥𝐞 in the 𝐞𝐚𝐬𝐭 and 𝐬𝐨𝐮𝐭𝐡 𝐞𝐚𝐬𝐭. They call their 𝐧𝐚𝐭𝐮𝐫𝐚𝐥 𝐡𝐨𝐦𝐞𝐥𝐚𝐧𝐝 “𝐅𝐮𝐠𝐮𝐠”. They are basically 𝐫𝐞𝐠𝐫𝐨𝐮𝐩𝐞𝐝 to 𝐭𝐡𝐫𝐞𝐞 𝐦𝐚𝐣𝐨𝐫 𝐭𝐫𝐢𝐛𝐞𝐬; the 𝐈𝐭𝐭𝐮, 𝐀𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨 and 𝐀𝐧𝐧𝐢𝐲𝐚.

1).The 𝐈𝐭𝐭𝐮 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 ocuppy the western part of 𝐇𝐚𝐫𝐞𝐫𝐠𝐡𝐞 𝐡𝐢𝐠𝐡𝐥𝐚𝐧𝐝𝐬. Their home area is called “𝐂𝐚𝐫𝐜𝐚𝐫” or “𝐎𝐧𝐚 𝐈𝐭𝐮𝐮”. They are the people who are very close to the assembly of “𝐂𝐚𝐟𝐟𝐞𝐞 𝐎𝐝𝐚𝐚 𝐁𝐮𝐥𝐭𝐮𝐦” under which the tradition of the Barentuma Oromo adminstration system is kept.
The natural boundary between Ittu and Afran Qallo is 𝐁𝐮𝐫𝐪𝐚 𝐫𝐢𝐯𝐞𝐫 which is found near 𝐁𝐚𝐫𝐨𝐨𝐝𝐚𝐚 𝐭𝐨𝐰𝐧. The boundary between Ittu and Anniya is the 𝐑𝐚𝐦𝐢𝐬 𝐫𝐢𝐯𝐞𝐫.

2).The 𝐀𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨𝐨 Oromo lay to the east of 𝐈𝐭𝐭𝐮 and 𝐍𝐨𝐫𝐭𝐡 of 𝐀𝐧𝐢𝐲𝐲𝐚𝐚. They are largest of the three groups both in thier population and the area they occupy. They have four main divisions
called 𝐎𝐛𝐨𝐫𝐫𝐚𝐚, 𝐁𝐚𝐛𝐢𝐥𝐞, 𝐃𝐚𝐠𝐚 (which is
subdivided to 𝐍𝐨𝐥𝐞, 𝐉𝐚𝐫𝐬𝐨 and 𝐇𝐮𝐦𝐞) and 𝐀𝐥𝐚. It is not clear whether the land of Afran Qalloo has a unique name although some people call it
“𝐆𝐨𝐫𝐨 𝐅𝐮𝐠𝐮𝐠”. Afran Qallo had a long tradition of “𝐑𝐚𝐚𝐛𝐚𝐚 𝐃𝐨𝐨𝐫𝐢𝐢” assembly which was held at a place called “𝐁𝐮𝐥𝐮𝐥𝐨𝐨” near the town of 𝐖𝐚𝐭𝐚𝐫.

3).The 𝐀𝐧𝐢𝐲𝐚 𝐎𝐫𝐨𝐦𝐨 occoupy the lowlands of the former 𝐆𝐚𝐫𝐚 𝐌𝐮𝐥𝐚𝐭𝐚 𝐩𝐫𝐨𝐯𝐢𝐧𝐜𝐞. Their home area is called “𝐃𝐢𝐢𝐝𝐚 𝐀𝐚𝐧𝐧𝐢𝐲𝐲𝐚𝐚” or ”𝐁𝐮𝐫𝐪𝐚𝐚 𝐓𝐢𝐫𝐭𝐢𝐫𝐚𝐚”. With only few exceptions, they are pastoralists.
The boundary between 𝐀𝐟𝐫𝐚𝐧 𝐐𝐚𝐥𝐥𝐨 and 𝐀𝐧𝐢𝐲𝐲𝐚 is the 𝐌𝐨𝐣𝐨𝐨 𝐫𝐢𝐯𝐞𝐝. The Anniya Oromo used to held their “𝐂𝐚𝐟𝐟𝐞𝐞 𝐆𝐚𝐝𝐚𝐚” assembly at “𝐁𝐮𝐫𝐪𝐚𝐚 𝐓𝐢𝐫𝐭𝐢𝐫𝐚𝐚”.

Address

Harar

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Fugug Multimedia posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to Fugug Multimedia:

Share