29/07/2022
๐๐๐ ๐๐ข๐ช๐ช๐จ๐จ, ๐๐๐'๐๐ ๐๐๐ ๐๐๐ฅ๐๐ ๐๐ฎ๐ซ๐๐ฐ๐๐ !
--------------
๐๐๐๐ง๐ง๐จ๐จ๐ง ๐ ๐๐๐ซ๐ ๐๐ฎ๐ฅl'๐๐ญ๐๐ ๐ค๐ฎ๐ฎ๐ฌ๐ ๐ฌ๐๐๐ง๐๐๐ญ๐ข. ๐๐ฎ๐ฎ๐ฅ๐ ๐ค๐๐ง๐ ๐ข๐ซ๐ซ๐๐ญ๐ญ๐ข ๐๐๐ซ๐ซ๐๐๐๐๐๐ฆ๐๐ ๐ฐ๐๐๐ง ๐๐ก๐ฎ๐ฆ๐ฎ๐ฎ ๐ฆ๐ข๐ญ๐ญ๐ข. ๐๐ค๐ค๐ ๐ง๐๐ฆ๐ fal'aanaan ๐๐๐ก๐๐ซ๐ ๐ข๐ซ๐ซ๐๐ ๐๐ข๐ฌ๐ก๐๐๐ง ๐ฐ๐๐ซ๐๐๐๐ฎ๐ฎ๐ญ๐ข๐ข. Bakki irraa ๐๐๐ ๐๐ฅ๐ญ๐ฎ ๐๐ค๐ค๐๐ฌ๐ฎ๐ฆ๐๐ญ๐ญ๐ข ๐ง๐๐ฆ๐ ๐๐ก๐ข๐๐.. ๐๐ฟ๐ฟ๐ฎ๐ฎ๐ณ ๐ท๐ถ๐ฑ๐ฑ๐ ๐ถ๐ฟ๐ฟ๐ฎ๐ฎ๐ต๐ถ๐ถ๐ป ๐ฒ๐ฒ๐ด๐ฎ๐น๐ฎ..
Jaarraa 16ffaa keessa, ๐ข๐ฆ๐๐๐ฆ ๐๐ก๐ฆ๐๐ ๐๐๐ซ๐๐ก๐ข๐ฆ ๐๐ฅ- ๐ ๐ก๐๐ณ๐ข( ๐๐ก๐ฆ๐๐ ๐ ๐ข๐ซ๐๐ง๐ฒ) jalqaba gaafa ๐๐ฆ๐ข๐ข๐ซ ๐๐๐ฎ๐๐๐ค๐๐ซ ๐ฆ๐๐ ๐๐๐ฅ๐๐ ๐๐ฎ๐๐๐ญ ๐๐๐ซ๐๐๐๐๐๐ฌ๐ฌ๐ฎ,
( as irratti magaalaa Hubat jechuun jaaraa 16ffaa keessa magaalaa ๐จ๐ซ๐จ๐ฆ๐จ๐จ๐ง ๐๐๐๐ซ๐๐ ๐ฑ๐ข๐ช๐ช๐จ๐จ ๐ฃ๐๐ญ๐ญ๐ฎ๐ฎ๐ง ๐ญ๐๐ง๐๐, naannoo magaalaa ๐ ๐ข๐ซ๐๐ฐ๐ fi ๐๐๐๐๐๐ง๐ง๐จ๐จ kana jiddu tutrte.)
Faradoo sadii qofa qabachuun gaarreen gurawaa kana keessatti of dhooyssaadhaan Leenjii waraanaa Eegale.suuta suuta, dhawwaataan waraanni isaa guddachaa dhufe. Keessattuu seenaa ๐ข๐ฆ๐๐๐ฆ ๐๐ก๐ฆ๐๐ ๐๐๐ซ๐๐ก๐ข๐ฆ ๐๐ฅ ๐ ๐ก๐๐ณ๐ข keessatti bakka guddaa kan qabu waraanni ๐๐๐ซ๐๐๐จ๐จ kan " ๐๐๐ฅ๐๐ฌ๐๐ฒ " jedhamu naannuma gaara gurawa kana keessatti hundeeffame.
Bara 1577 G.C. irraa kaassee, Amiira ๐ฆ๐๐ ๐๐๐ฅ๐๐ ๐ก๐๐ซ๐๐ซ kan ture, ๐๐ฆ๐๐๐ฆ ๐ฆ๐๐ก๐ฆ๐ฆ๐๐ ๐๐ข๐ง ๐๐๐ฌ๐ข๐ซ ๐๐๐ฎ๐ง๐ฒ๐ข fi oromo jidduu lolli guddaan naannoo gaara mul'ata kana keessa akka ture barreeffama adda addaa irratti ibsame jira. Kana jechuun bara gada Roobalee keessa tahuu isaatii.
Naannoon gaara mul'ata tun dur irraa kaassee muxannoo ๐ฅ๐จ๐ฅ๐ ๐๐๐ซ๐๐๐จ๐จ akka qabaachaa turte ๐ฐ๐๐๐ง ๐๐๐จ๐จ๐ฅ๐๐๐ง ๐ก๐ข๐ฆ๐๐ฆ๐๐ as gahe. Jaarraa 16ffaa booda erga oni ๐๐๐ซ๐๐ง ๐๐๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ ( ๐๐๐ซ๐๐ง ๐๐๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ ๐๐จ๐ง๐๐๐๐๐ซ๐๐๐ฒ) hundeeffamee keessee, naannoo magaalaa gurawa bakka jiddu gala Leenjiin waraanaa itti kanamaa turteedha.
Akka manguddoon afran Qalloo jettutti naannawa magaalaa gurawaa kana keessa bakka ๐๐๐๐๐ ๐ฒ๐๐๐ฒ๐ฒ๐๐ jedhamtutti Leenjiin loltoota faradoo kanamaa ture. Dur bakki ๐๐๐๐๐ ๐ฒ๐๐๐ฒ๐ฒ๐๐ jedhamtu ๐ฅ๐๐๐ ๐๐๐ซ๐๐ง ๐๐๐ฅ๐ฅ๐จ๐จ tan keessa akka turte, dur mirriga keessatti waan jechaa turan irraa waa hubachu ni dandeenya:-
"Raaree Raada yaayyaa
Fardaa keessa saggaaraa
Barzaalaa dannaba gaalaa
Mul'ata tuuta gaaraa
Qaciiccaa lammii tiyya
Waan kute yaadadheen
Keessi koo Na Aaraa "
Magaalaan gurawa bara 1964 - 1980ti ๐๐ฐ๐ซ๐๐๐ฃ๐ gaara mul'ata turte. bara 1889 G.C keessa, ๐๐ฎ๐ฅ๐๐ก๐๐๐ง ๐ฆ๐๐ ๐๐๐ฅ๐๐ ๐ ๐ฎ๐ซ๐๐ฐ๐ ๐๐๐ฃ๐๐ณ๐ฆ๐๐๐ก ๐๐๐ง๐๐ฆ๐ ๐๐๐ฅ๐จ๐จ hoggaa tahu Ras mokkonnin ilma isaa haylasilase isaa umriin isaa 14 hin guutiin dajazmach godhee muuduudhaan Bulcha magaalaa gurawaa godhe.magaalaa gurawa keessa daldaltoota lammii biyya Hindii arabootaafi warra giriikoota ture.
๐๐๐ซ๐ 1950 G.C. keessa daldaltoota babeekamoo magaalaa gurawaa keessaa ๐๐ก๐ฆ๐๐ ๐๐๐๐'๐ข, ๐e๐ชe๐ฅe ๐๐๐ง๐ ๐๐ฌ๐ก๐
๐๐๐ก๐๐ฆ๐ฆ๐๐ ๐๐ฎ๐ฆ๐๐๐ข, ๐๐๐ช๐๐ฅ๐ ๐๐๐ฆ๐ฆ๐๐, Ahmed Gurage, Mohammed Gurage fi k.k.f kaasuu dandeenya.
Bara 1936 G.C. keessa mana hidhaa magaalaa gurawaa keessatti ajjeechaa suukanneessaa Lij iyaasu irratti gaggeeffame fi ragaa xaliyaanootaa yeroo biraa bal'innaan itti dachaana.
Thank you Hararghe Pictures