10/09/2025
ფუტკარი ადამიანს მკერდის სიმსივნის დამარცხებაში ეხმარება
დასავლეთ ავსტრალიში, მკვლევარებმა აღმოაჩინეს, რომ მეთაფლია ფუტკრის (Apis mellifera) შხამი სიმსივნის საწინააღმდეგო საშუალებას შეიცავს. ეს ინოვაციური კვლევა გამოქვეყნდა გამოცემა journal NPJ Precision Oncology-ში.
წამყვანმა მკვლევარმა სიარა დაფიმ ავსტრალიის სამაუწყებლო კორპორაციას განუცხადა, რომ დასკვნები ექნება ქალთა 10-15% -ს, რომლებიც დაავადებული არიან მკერდის სამმაგი უარყოფითი სიმსივნით.
სიარა დაფის და მისი კოლეგების მუშაობა ფოკუსირებული იყო ფუტკრის შხამის აქტიურ ინგრედიენტზე მელიტინზე, რომელიც იწვევს უჯრედების სიკვდილს მკერდის კიბოს სხვადასხვა კლინიკურ ქვეტიპებში.
„ჩვენ შევამოწმეთ ფუტკრის შხამის მოქმედება მკერდის ნორმალურ და მკერდის კიბოს კლინიკური ქვეტიპების უჯრედებზე: დადებითი ჰორმონის რეცეპტორებით გამდიდრებული HER2 (ეპიდერმული ზრდის ფაქტორის რეცეპტორი)და სამმაგი ნეგატიური მკერდის კიბოზე” - განმარტავს დაფი.
დადგინდა, რომ ფუტკრის შხამის გარკვეული კონცენტრაცია შეიძლება გამოყენებულ იქნას კიბოს უჯრედების 100% განადგურებაში, ამავე დროს ჯანმრთელი უჯრედები არ ზიანდებიან.
მელიტინი მთლიანად ანადგურებს კიბოს უჯრედის მემბრანებს 60 წუთში.
მეცნიერებმა გააკეთეს რამდენიმე საინტერესო დაკვირვება იმის შესახებ, თუ როგორ მუშაობს მელიტინი. დადგინდა, რომ 20 წუთში შხამი ბლოკავს ზოგიერთ საკვანძო სასიგნალო გზებს, რომლებიც გამოიყენება კიბოს უჯრედების ზრდისა და გამრავლებისთვის. მელიტინის ეს უნარი გათიშოს ძირითადი ქიმიური შეტყობინებები გარკვეული რეცეპტორების აქტივობის ინჰიბირებით(შეჩერებით), კვლევის ძირითადი აღმოჩენაა.
ასევე დამზადდა მელიტინის სინთეზური ფორმები აღმოჩნდა, რომ სინთეზური მელიტინი თითქმის ისეთივე ეფექტურია. მისი ერთ-ერთი ფუნქციაა მკერდის კიბოს უჯრედული მემბრანის გახვრეტა, ამიტომ მეცნიერებმა გამოიკვლიეს, შესაძლებელია თუ არა მისი გამოყენება კომბინაციაში სიმსივნის არსებული მკურნალობის მეთოდებში, მაგალითად, ქიმიოთერაპიის წამლები, რაც პოტენციურად უადვილებს მათ კიბოს უჯრედებზე წვდომას.
დადგინდა რომ მელიტინის გამოყენება შესაძლებელია მცირე მოლეკულების ან ქიმიოთერაპიის სამკურნალო საშუალებებთან, როგორიცაა დოცეტაქსელი, მკერდის კიბოს უკიდურესად აგრესიული ტიპების სამკურნალოდ.
ნაშრომის ავტორები ხაზგასმით აღნიშნავენ, რომ კვლევა ახლა იწყება, მაგრამ ძუძუს კიბოს სამკურნალოდ ფუტკრის შხამის გამოყენების პერსპექტივები ძალიან იმედისმომცემია.
ეს განსაკუთრებით ეხება სამმაგ ნეგატიურ კიბოს, რომელიც შემთხვევათა 15%-ია, მაგრამ მკერდის კიბოთი გარდაცვალების დაახლოებით 40 პროცენტს შეადგენს. ბოლო დრომდე კიბოს ამ ფორმის მქონე პაციენტებს მხოლოდ ქიმიოთერაპიას უნიშნავდნენ. სრული სტატია იხილე ბმულზე:
https://www.nature.com/articles/s41698-020-00129-0