Diggers - Archaeologists' Club

01/02/2026

ქვაყუთები კიკეთის გზაზე

📷 Shalva Nakaidze

09/11/2025

ჩიხის ღვთისმშობლის ეკლესია, რომელიც საჩხერის მუნიციპალიტეტის სოფელ ჩიხის მიმდებარედ, ძველ ნასოფლართან მდებარეობს სასაფლაოს ტერიტორიაზე.

💒 ღვთისმშობლის ეკლესია ერთნავიანი ბაზილიკაა. აგებულია ქვითკირისაგან. დასავლეთის კარი და კარნიზები (ნაწილობრივ) ძვირფასი ჩუქურთმებითაა შემკული.

⏳ეკლესია XI-XII საუკუნეებშია აგებული. მის დასავლეთ შესასვლელის ტიმპანზე ორ ტრიქონად ასომთავრული წარწერებია ამოკვეთილი. ტიმპანი ნახევარწრიული ფორმის ქვის ფილაა, რომელიც ორ ნაწილადაა გაპობილი. ფილის ცენტრში, ზემოთ ტოლმკლავიანი ჯვრის რელიეფური გამოსახულებაა წარმოდგენილი. წარწერა ჯვრის გამოსახულების ორივე მხარესაა შესრულებული და განკეთილობის ნიშნები არ ახლავს.

📷 არჩილ მაისურაძე

09/11/2025

სპეთის ,,ქვედა მაცხოვარი”, რომელიც მდებარეობს საჩხერის მუნიციპალიტეტში, მდ. ყვირილას მარცხენა ნაპირზე.

⏳თარიღდება X-XI საუკუნეებით

📷 არჩილ მაისურაძე

09/11/2025

2024 წლის ოქტომბერსა და 2025 წლის სექტემბერში 2 ქართულ-პოლონური არქეოლოგიური ექსპედიცია ჩატარდა Terjola • თერჯოლა -ს ზედა სიმონეთის უბანზე ე.წ. ,,ქართლის შარას” მონაკვეთზე. ამ უძველესი გზის გასწვრივ მრავალი არქეოლოგიური და არქიტექტურული ძეგლია, რომლებიც ქვის ხანიდან, ბრინჯაოს ხანისა და კლასიკური პერიოდის ჩათვლით, შუა საუკუნეებით თარიღდება; მათი უმეტესობა კვლავ შეუსწავლელია.

⛏️ რეგულარული გათხრების I ექსპედიციის შედეგად, ქართულ-პოლონურმა ჯგუფმა ორი სამარხი აღმოაჩინა. ერთი სამარხი ორმო იყო, რომელიც ადგილობრივი სამთო სამუშაოების შედეგად იყო დაზიანებული. მეორე სამარხი კი განსაკუთრებით გამორჩეული აღმოჩნდა: ორმაგი სამარხი დიდ ქვევრში (pithos), რომელიც კუბოს ფუნქციას ასრულებდა. ჭურჭლის ხვრელი მოჭრილი ქვის ფილით იყო დახურული.

სამარხში ადამიანის ნაშთების გარდა, 2 დოქი (ერთი მოხატული), 2 ბრინჯაოს დეკორირებული რგოლი, 2 ბრინჯაოს ზარი (რკინის ენით), მრავალი მძივი, ბრინჯაოს ღილი და ბრინჯაოს სამაჯური იქნა აღმოჩენილი. აგრეთვე, სამარეში განსაკუთრებული, მოხრილპირიანი რკინის ხანჯალიც იყო, რომლის სიგრძე თითქმის 30 სმ-ია (სწორი ტარითა და რკინის მოქლონებით დამაგრებული ხის სახელურით). კომპლექსში ასევე შედიოდა რკინის ქინძისთავი და უკიდურესად დაზიანებული რკინის სამაჯური, რომელიც, სავარაუდოდ, ქვევრში დაკრძალულ პირველ ინდივიდს ეკუთვნოდა, რომლის ნაშთებიც გადაადგილებული იყო მეორე დაკრძალვისთვის ადგილის გასათავისუფლებლად.

⏳ორივე სამარხი ახ. წ. I–II საუკუნეებით თარიღდება.

სამარხების გარდა, არქეოლოგებმა ოთხ მეტრზე მეტი სისქის სტრატიფიცირებული არქეოლოგიური ნალექები გამოავლინეს. უშუალოდ მიწის დონის ქვემოთ აღმოჩენილია ქართლური სტილის მოხატული კერამიკა, დამახასიათებელი ძვ. წ. I – ახ. წ. I საუკუნეებისთვის, ხოლო მის ქვემოთ – შავი კერამიკა ამოკვეთილი/ამოღარული ორნამენტით, დათარიღებული ძვ. წ. III–I საუკუნეებით.

ნაპოვნი მასალის უმეტესობა ძვ. წ. VI–III საუკუნეებს განეკუთვნება, რომლის უახლოესი პარალელები ვანშია (ვანი II და ვანი III პერიოდები).

იმავე სტრატიგრაფიულ დონეზე იდენტიფიცირებულია ორი კედლის ფრაგმენტი, აგებული დიდი კირქვის ბლოკების მშრალი წყობით, რაც ნაგებობის კუთხეს ქმნის.

ქვედა ფენებში აღმოჩენილია ადრერკინის ხანით დათარიღებული კერამიკის ფრაგმენტებიც.

საინტერესოა, რომ ეს კოლექცია მოიცავს, როგორც კოლხური ტიპის კერამიკას, ისე აღმოსავლეთ საქართველოსთვის დამახასიათებელ ფორმებს.

ამასთან, აღმოჩენილია კიდევ ერთი ქვის ნაგებობის ნაშთები. წინასწარი შედეგებით შესაძლოა, საქმე გვქონდეს ტერასულ დასახლებასთან, რომელიც უნაგირას მთის სამხრეთ ფერდობზეა გაშლილი და ადრერკინის ხანის კლასიკური პერიოდით თარიღდება.

წყარო: პოლონური ინსტიტუტი თბილისში / Instytut Polski w Tbilisi
#არქეოლოგიაიკვლევს

02/09/2025

ოროზმანში, არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს 1.8 მილიონი წლის წინანდელი ადრეული ადამიანის ქვედა ყბის ძვალი. ეს არის აფრიკის გარეთ ნაპოვნი ერთ-ერთი უძველესი ნაშთი, რომელიც მეცნიერებს დაეხმარება უკეთ გაიგონ, როგორ ცხოვრობდნენ და გადაადგილდებოდნენ ჰომო ერექტუსის წარმომადგენლები, რომლებიც დაახლოებით ორი მილიონი წლის წინ დაიწყეს მიგრაცია.

ილია სახელმწიფო უნივერსიტეტის პროფესორის, გიორგი ბიძინაშვილის თქმით, ოროზმანი იძლევა მნიშვნელოვან ინფორმაციას ევრაზიაში პირველი ადამიანების ცხოვრების წესის შესახებ. ახლომდებარე დმანისში კი მანამდე უკვე ნაპოვნი იყო იმავე პერიოდის ადამიანის თავის ქალები.

📷 Reuters

02/09/2025

არქეოლოგებმა აღმოაჩინეს 1.8 მილიონი წლის ადამიანის ყბის ძვალი, რომელმაც, მათი თქმით, შესაძლოა ნათელს მოჰფინოს ევრაზიაში პრეისტორიული დასახლებების ადრეულ ეტაპებს. ორზმანის არქეოლოგიური ძეგლი, რომელიც მდებარეობს საქართველოში, შეიცავს ადრეული ადამიანების აფრიკის გარეთ აღმოჩენილ უძველეს ნაშთებს, ხოლო მკვლევრები იმედოვნებენ, რომ უახლესი აღმოჩენა მიგრაციის ნიმუშებზე დამატებით მინიშნებებს მოგვცემს.

Archeologists unearthed a 1.8-million-year-old human jawbone that they say could shed light on early prehistoric Eurasian settlements. The Georgian site at Orozmani contains some of the oldest remains of early humans outside of Africa and researchers hope the latest finding will offer clues to the m...

04/08/2025

ქეშიქჩიდაღზე 3,800 წლის წინანდელი მებრძოლის ყორღანი აღმოაჩინეს

⛏️ არქეოლოგიური გათხრებისას, რომელსაც დოქტორი შამილ ნაჯაფოვი ხელმძღვანელობდა, გამოავლინდა მაღალი მებრძოლის ნეშტი. იგი დაკრძალული იყო უნიკალური, ოთხკბილა ბრინჯაოს შუბის თავით, ბრინჯაოს სამკაულებით, მძივებით, ობსიდიანის იარაღებითა და თორმეტ მორთულ თიხის ჭურჭელთან ერთად, რომლებიც სავსე იყო ცხოველების ძვლებით — სავარაუდოდ, სამსხვერპლო ძღვენის სახით. სამარხი სამ ნაწილად იყო დაყოფილი, რაც იმდროინდელ რიტუალურ წარმოდგენებს ასახავს.

📜 ეს უნიკალური აღმოჩენა — ხარის ფორმის ქვის კერპით, მასიური საფარი ქვებითა და კირქვის ბეჭდით — მნიშვნელოვანი მასალაა პერიოდის სამხედრო ტექნოლოგიის, სოციალური სტრუქტურისა და სამგლოვიარო წეს-ჩვეულებების შესასწავლად. ყორღანში აღმოჩენილი შუბის თავის იშვიათი ფორმა და სხვა არტეფაქტები სამხრეთ კავკასიაში ერთ-ერთ გამორჩეულ არქეოლოგიურ მიგნებად ითვლება.

#არქეოლოგიაიკვლევს

📷 Azerbaijan Archaeology and Anthropology

02/08/2025

1 800 000 წლის წინანდელი ადამიანის ქვედა ყბა

📍სოფელი ოროზმანი, დმანისის მუნიციპალიტეტი

20/07/2025

რუსთავი – უძველესიდან უახლესამდე

📸 Irakli Tkemaladze's Photos

04/10/2024

უსახურავოდ დარჩენილი გელათის დაზიანებული და წაშლილი ფრესკები

📷 თამთა მიქელაძე

17/09/2024

სამშვილდის არქეოლოგიური ექსპედიცია / Samshvilde Archaeological Expedition სამშვილდეში საინტერესო შედეგებით – ქრისტეს შობამდე 3500 წელი და ქრისტეს შობიდან მე-12 და მე-18 საუკუნეები.

📷 არჩილ ჯანგირაშვილი

#არქეოლოგიაიკვლევს