10/10/2026
Istwa sa a ka sanble ak istwa anpil moun ki gen yon rèv biznis an Ayiti…
Nan Gonayiv. Yon jèn gason ki rele James te pase prèske twa ane ap fè ti ekonomi nan travay li. Li te konn leve bonè, travay di, epi mete yon ti kòb sou kote chak fwa l touche.
Li te gen yon sèl objektif: louvri yon restoran pou l te ka ede manman l soti nan mizè a.
Chak fwa li pase devan yon restoran nan vil la ki te toujou chaje ak kliyan, li konn di tèt li:
— Yon jou, m ap gen yon restoran konsa tou. Moun ap vin manje lakay mwen, epi m ap fè bon lajan.
Apre anpil sakrifis, jou a te rive. Li pran ekonomi l, li prete yon ti kòb nan men yon zanmi, li lwe yon lokal, li achte materyèl, li mete tab ak chèz, epi li anboche yon moun ki konn fè manje.
Li te mete tout kè l nan pwojè sa a.
Jou ouvèti a, li te kontan anpil. Li envite kèk zanmi vin selebre ak li.
Men, apre premye jou a, reyalite a te kòmanse frape l.
Pa t gen anpil kliyan.
Li te di tèt li: « Petèt moun yo poko konnen restoran an. »
Li tann.
Yon semèn pase. 2 semèn pase.
Toujou menm pwoblèm nan.
Chak jou, li te oblije achte manje, peye depans, epi jete sa ki gate yo. Lajan an t ap soti, men li pa t ap antre ase.
Yon swa, pandan li chita nan restoran an ki te prèske vid, James gade tout tab li te achte yo. Li pase men nan tèt li epi li di:
— Oh Bondye !!!, èske se konsa tout lajan m t ap travay pou li a pral disparèt?
Se nan moman sa a yon mesye ki te konn fè komès depi plizyè ane antre nan restoran an.
Mesye a te remake figi James te make dezolasyon.
— li mandel, kisa kap pase?
James rakonte l tout bagay. Li esplike l jan li te envesti, jan li te fè bèl lokal la, jan li te kwè kliyan yo t ap vini natirèlman.
Mesye a koute l, epi li poze l yon kesyon:
— Anvan ou te depanse tout lajan sa a, èske ou te janm pran tan pou w mande moun nan zòn nan ki kalite manje yo renmen, konbyen yo kapab peye, oswa sa yo pa jwenn nan lòt restoran yo?
James rete san pale.
Li reflechi yon ti moman, epi li reponn:
— Non, mesye. Mwen te wè lòt restoran an chaje. Mwen te panse si m louvri pa m tou, moun t ap vini.
Mesye a souri dousman.
— Men, ou konnen sa ki pi etonan an? Ou te pase plizyè ane ap ekonomize pou biznis sa a, men ou pa t pran menm kèk jou pou w aprann si mache a te pare pou sa ou t ap ofri a.
Pawòl sa yo te frape James anpil.
Nan demen, li pran yon lòt desizyon. Olye li kontinye depanse lajan ap tann kliyan, li soti al pale ak moun nan zòn nan.
Li pale ak chofè moto yo, machann yo, anplwaye biwo yo ak moun ki rete toupre restoran an.
Li poze yo kesyon. Li koute repons yo.
Epi se la li dekouvri yon bagay li pa t janm imajine.
Anpil moun te renmen manje restoran, men pri li yo te twò wo pou pòch yo. Gen lòt ki te bezwen yon manje rapid nan lè midi, men sèvis la te pran twòp tan. Genyen tou ki te prefere achte yon ti dejene bonè nan maten, lè restoran an pa t menm ouvri.
James te pase tout tan sa a ap prepare sa li menm te panse moun yo t ap renmen, san li pa t janm mande yo sa yo te bezwen.
Li deside chanje estrateji li.
Li prepare yon meni ki pi senp, li adapte pri yo ak kapasite kliyan li yo, epi li kòmanse prepare manje an ti kantite pou evite gaspiyaj.
Li mete plis atansyon sou kalite sèvis la. Li obsève ki plat ki vann pi byen, ki lè kliyan yo vini, epi ki sa yo mande plis.
Premye jou yo, chanjman an pa t fè mirak.
Men, ti kras pa ti kras, kliyan yo te kòmanse vini.
Gen yon chofè moto ki vin manje chak midi. Apre sa, li mennen yon zanmi. Yon anplwaye nan yon biwo toupre a kòmanse pase pran manje pou kòlèg li yo.
Piti piti, restoran an kòmanse pran lavi.
Yon aprèmidi, menm mesye ki te ba l konsèy la retounen. Li jwenn James ap sèvi kliyan, epi li remake gen plis mouvman nan restoran an.
Li mande l:
— Ebyen, pitit mwen, kisa ou aprann nan tout sa?
James siye men l, li souri, epi li reponn:
— Mwen aprann yon bagay mwen pa t ap janm bliye. Se pa paske mwen renmen yon lide ki vle di mache a bezwen li. Mwen dwe konprann kliyan mwen yo anvan m envesti lajan mwen.
Mesye a souke tèt li.
— Kounye a, ou kòmanse konprann biznis.
Paske yon antreprenè pa dwe sèlman gen kouraj pou l envesti. Li dwe gen sajès pou l konnen kote, kilè ak poukisa li dwe envesti.
James te prèske pèdi tout ekonomi l, men erè sa a te anseye l yon leson ki te gen plis valè pase anpil lajan.
E ou menm, petèt ou gen yon lide biznis nan tèt ou kounye a. Petèt ou deja ap ekonomize, ou deja ap chèche lokal, oswa ou deja ap imajine jou ou pral ouvri pòt biznis ou.
Men, anvan ou fè premye depans lan, poze tèt ou kèk kesyon:
- Ki moun ki pral achte sa m ap ofri a?
- Ki bezwen biznis mwen an pral satisfè?
- Èske kliyan yo kapab peye pri mwen prevwa a?
- Ki lòt moun ki deja ofri menm pwodwi oswa sèvis la?
- Kisa m ka fè pou m teste lide mwen an san m pa riske tout kapital mwen?
Pa prese depanse lajan ou paske ou pèdi pasyans pou w reyisi.
Pran tan pou w obsève, poze kesyon, fè rechèch epi konprann mache a.
Sonje byen: anvan ou envesti lajan ou nan yon biznis, envesti tan ou pou w etidye mache a. Paske yon erè ou te ka evite nan rechèch ka tounen yon gwo pèt nan pòch ou.
💬 Si ou te nan plas James, ki premye bagay ou t ap fè anvan ou louvri yon biznis?
Suivre la chaîne FINEX CONSULTING sur WhatsApp : https://whatsapp.com/channel/0029VbDWhtj2f3EN2wkIa23v
