Solution and Consulting Path

11/10/2026

អ៊ុំ​ សំអានគ្មានភាពក្លាហាទេ​ ព្រុំដែនរបស់គាត់ពឹងតែទៅលេីមាត់គញមានឯកសារទេ។ មួយវិញទៀតទបបួលប្តឹងសៀម​ តែខ្មែរមិនទាន់ឯកភាពគ្នាលេីខ្សែរបន្ទាត់ព្រុំដែនផង​ ទៅប្តឹងសៀមម៉េច? កុំដោះសាឥតភស្តុតាង។ ចប់

11/10/2026

ខ្មែរគួររៀនសូត្រប្រវត្តិសាស្រ្ត​ កុំអោយកេីតច្រំដែលៗហេីយដោះបញ្ហាដដែលៗទៀត។

ការបាត់បង់ និងការបំបែកខ្លួននៃខេត្តទាំងបី (បាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន/មង្គលបុរី) ឱ្យទៅស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដាច់ដោយឡែករបស់សៀម បានកើតឡើងជាផ្លូវការនៅក្នុង ឆ្នាំ ១៧៩៥ (ក្នុងរជ្ជកាល ព្រះបាទអង់អេង)។
ដើមហេតុ និងដំណើររឿងនៃការបំបែកខ្លួននេះមានដូចខាងក្រោម៖
១. ដើមហេតុនៃការបំបែកខ្លួន (ឆ្នាំ ១៧៩៥)
ទំនាស់ផ្ទៃក្នុង និងអំណាច៖ នៅចុងសតវត្សរ៍ទី ១៨ កម្ពុជារងគ្រោះដោយសារសង្គ្រាមស៊ីវិល និងការដណ្តើមរាជសម្បត្តិ។ ឧកញ៉ាចក្រីបែន (មេទ័ពខ្មែរដែលមានឥទ្ធិពល) បានជួយជ្រោមជ្រែង ព្រះបាទអង់អេង ដែលនៅក្មេងខ្ចី ឱ្យឡើងគ្រងរាជ្យ ដោយមានការគាំទ្រពីស្តេចសៀម (រាមាទី១)។
ការក្បត់ និងការចុះចូលនឹងសៀម៖ ប៉ុន្តែក្រោយមក ឧកញ៉ាចក្រីបែន បានកើតមានទំនាស់អំណាចជាមួយ ចៅហ្វាយប៉ាង (អភិជនខ្មែរដែលមានអំណាចម្នាក់ទៀត)។ ដោយភ័យខ្លាចបាត់បង់អំណាច និងសុវត្ថិភាព ឧកញ៉ាចក្រីបែន បានសម្រេចចិត្ត បំបែកដែនដីភាគខាងលិច (បាត់ដំបង សៀមរាប ស៊ីសុផុន និងមង្គលបុរី) ចេញពីរាជធានីឧដុង្គ ហើយយកទៅ ថ្វាយ និងចុះចូលជាផ្លូវការជាមួយស្តេចសៀម នៅក្រុងបាងកក។
២. សកម្មភាពរបស់សៀម
ស្តេចសៀម (រាមាទី១) បានទទួលយកដែនដីទាំងនោះ ហើយបាន តាំងឧកញ៉ាចក្រីបែន ជា «ចៅពញាអភ័យភូเบศរ (បែន)» ឱ្យធ្វើជាចៅហ្វាយខេត្តគ្រប់គ្រងដែនដីនោះភ្លាមៗ។
ចាប់ពី ឆ្នាំ ១៧៩៥ នោះមក សៀមបានកាត់ផ្តាច់ខេត្តទាំងនេះចេញពីរដ្ឋបាលកណ្តាលរបស់ខ្មែរនៅឧដុង្គ ដោយតម្រូវឱ្យចៅហ្វាយខេត្តឡើងរាយការណ៍ និងបង់សួយសារអាករត្រង់ទៅ ទីក្រុងបាងកក ដោយផ្ទាល់។
៣. រយៈពេលនៃការកាន់កាប់របស់សៀម
ដែនដីទាំងបីនេះបានស្ថិតនៅក្រោមអំណាចរដ្ឋបាលរបស់សៀមអស់រយៈពេលយ៉ាងយូរ គឺ ចាប់ពីឆ្នាំ ១៧៩៥ រហូតដល់ឆ្នាំ ១៩០៧ (សរុបប្រមាណ ១១២ ឆ្នាំ)។
ការកាន់កាប់នេះបានបញ្ចប់ទៅវិញនៅពេលដែល បារាំង (ដែលជាអាណាព្យាបាលលើកម្ពុជា) បានធ្វើអន្តរាគមន៍ និងចរចាដោះដូរដែនដីតាមរយៈ សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ថ្ងៃទី២៣ ខែមីនា ឆ្នាំ ១៩០៧ ដោយបង្ខំឱ្យសៀមប្រគល់ខេត្តបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន ត្រឡប់មកឱ្យកម្ពុជាវិញជាស្ថាពរ។

10/10/2026

ផ្ញេីទៅឆ្កែរបស់សៀម​ ចេះស្គាល់ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ ផង។
មុនពេលបារាំងមកដាក់អាណានិគមលើប្រទេសកម្ពុជា (ឆ្នាំ ១៨៦៣) និងមុនពេលដែលបារាំងទាមទារយកខេត្តទាំងនោះមកវិញ (ឆ្នាំ ១៩០៧) ដែនដី សៀមរាប បាត់ដំបង និងស៊ីសុផុន (បច្ចុប្បន្នស្ថិតក្នុងខេត្តបន្ទាយមានជ័យ) ស្ថិតក្រោមការគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់របស់ ព្រះរាជាណាចក្រសៀម (ថៃ) ក្នុងទម្រង់ជា «ខេត្តក្រៅ» របស់សៀម ហៅថា «មណ្ឌលបាត់ដំបង» (มณฑลพายัพ ឬ หัวเมืองฝ่ายเหนือ - តាមសម័យកាល)។
ការគ្រប់គ្រងរបស់សៀមលើទឹកដីទាំងនោះប្រព្រឹត្តទៅតាមលក្ខណៈពិសេសដូចខាងក្រោម៖
១. ការដាក់ឲ្យស្ថិតក្រោមអំណាចអភិជនសៀម (ត្រកូលអភ័យរង្ស)
សៀមមិនបានបញ្ជូនមន្ត្រីរាជការមកគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់សុទ្ធសាធនោះទេ ប៉ុន្តែបានប្រើប្រាស់ប្រព័ន្ធអំណាចគ្រួសារនិយម និងការតែងតាំងអភិជនខ្មែរដែលស្មោះត្រង់នឹងសៀមឲ្យគ្រប់គ្រង គឺ ត្រកូល "អភ័យរង្ស" (Abhaiwongse)៖
ចៅហ្វាយខេត្តដំបូងគេដែលសៀមแต่งតាំងគឺ លោកបែន (ក្រោយមកមានឋានន្តរសក្តិជា ចៅពញាអภัยภูเบศร (បែន))។
ការគ្រប់គ្រងនេះបានតពូជតពង្សគ្នាតាមរយះកូនចៅត្រកូលនេះ (ឧទាហរណ៍៖ កូនចៅបន្តបន្ទាប់ដូចជា ចៅពញាអภัยภูเบศร (ឈុំ), ឧកញ៉ាភក្តីអភ័យរង្ស(ហួត) ជាដើម) រហូតដល់សម័យបារាំង។
ទោះបីអ្នកកាន់កាប់ជាជនជាតិខ្មែរ ឬមានដើមកំណើតខ្មែរក្តី ប៉ុន្តែរដ្ឋាភិបាលសៀមនៅទីក្រុងបាងកក ជាអ្នកចាត់ចែងគោលនយោបាយ និងទាមទារការបង់ពន្ធដារ។
២. ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាល និងអំណាចទ្វេភាគី
ការបង់សួយសារអាករ៖ ខេត្តទាំងនោះមានកាតព្វកិច្ចត្រូវបញ្ជូនស្បៀងអាហារ ផលដំណាំ ឈើប្រណិត និងវត្ថុមានតម្លៃផ្សេងៗ ព្រមទាំងប្រាក់ពន្ធដារទៅថ្វាយព្រះមហាក្សត្រសៀមនៅបាងកកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
ច្បាប់ និងអំណាចតុលាការ៖ ប្រព័ន្ធរដ្ឋបាលស្របតាមបែបបទរដ្ឋបាលសៀម ប៉ុន្តែអនុវត្តអនុលោមតាមទម្លាប់ក្នុងស្រុកខ្លះ។ រាល់បញ្ហាសំខាន់ៗ ឬការតែងតាំងមន្ត្រីធំៗ គឺត្រូវឆ្លងកាត់ការសម្រេចពីព្រះមហាក្សត្រ ឬរដ្ឋាភិបាលកណ្តាលសៀមនៅបាងកក។
៣. ស្ថានភាពប្រជាសាស្ត្រ និងវប្បធម៌
ប្រជាជនភាគច្រើននៅក្នុងទឹកដីទាំងបីនោះនៅតែជា ជនជាតិខ្មែរ ដែលប្រកបរបរកសិកម្ម ដាំដុះ និងរក្សាប្រពៃណីខ្មែរ។
ទោះយ៉ាងណា ឥទ្ធិពលវប្បធម៌ ភាសា អក្សរសាស្ត្រ និងរដ្ឋបាលសៀម ត្រូវបានជ្រៀតចូល និងប្រើប្រាស់យ៉ាងទូលំទូលាយក្នុងរង្វង់មន្ត្រីរាជការ និងពួកអភិជនក្នុងតំបន់នោះ។
៤. ការវិវត្តរហូតដល់ការវិលត្រឡប់មកកម្ពុជាវិញ
នៅពេលដែលបារាំងបានដាក់អាណាព្យាបាលលើកម្ពុជាក្នុងឆ្នាំ ១៨៦៣ ព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា (ក្រោមព្រះបាទនរោត្តម) តែងតែទាមទារយកខេត្តទាំងនោះមកវិញជានិច្ច ព្រោះវាជាទឹកដីដូនតាខ្មែរ។
តាមរយៈ សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ថ្ងៃទី២៣ มีนาคม ឆ្នាំ ១៩០៧ (១៩០៧) បារាំងបានចរចាដោះដូរជាមួយភាគីសៀម โดยបារាំងបានប្រគល់ខេត្តដាច់ស្រយាលខ្លះនៅភាគខាងកើត (ដូចជា ត្រាត និងដាន់សាយ) ទៅឱ្យសៀមវិញ ជាថ្នូរនឹងការដែលសៀមត្រូវប្រគល់ខេត្តសៀមរាប បាត់ដំបង និងស៊ីសុផុន មកឱ្យអាណានិគមបារាំងគ្រប់គ្រង និងผนวករួមចូលជាមួយទឹកដីកម្ពុជាវិញ។

10/10/2026

ផ្ញេីទៅពួកឆ្កែសៀមដែលបំបែកបាក់ខ្មែរ។
មូលហេតុដែលព្រះមហាក្សត្រសៀម (សម័យអយុធ្យា និងរតនកោសិន្ទ្រ៍) សម្រេចចិត្តតែងតាំងអភិជន/ចៅហ្វាយខេត្តជាជនជាតិខ្មែរ ឱ្យគ្រប់គ្រងដែនដីបាត់ដំបង សៀមរាប និងស៊ីសុផុន (ជំនួសឱ្យការបញ្ជូនមន្ត្រីសៀមពីបាងកកមកត្រួតត្រាផ្ទាល់) គឺដោយសារ កត្តាយុទ្ធសាស្ត្រនយោបាយ សង្គមវិទ្យា និងភូមិសាស្ត្រ យ៉ាងសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
១. ដើម្បីកាត់បន្ថយការបះបោរ និងងាយស្រួលគ្រប់គ្រង (យុទ្ធសាស្ត្រ "យកខ្មែរគ្រប់គ្រងខ្មែរ")
ប្រជាជននៅក្នុងតំបន់បាត់ដំបង និងសៀមរាប ស្ទើរតែទាំងស្រុងជា ជនជាតិខ្មែរ ដែលមានវប្បធម៌ ភាសា និងប្រពៃណីខ្មែរយ៉ាងជ្រាលជ្រៅ។
* ប្រសិនបើសៀមបញ្ជូនចៅហ្វាយខេត្តជាជនជាតិសៀមមកគ្រប់គ្រងដោយផ្ទាល់ ប្រជាជនខ្មែរក្នុងស្រុកនឹងមើលឃើញថានេះជា «ការឈ្លានពានពីបរទេស» ដែលអាចបង្កឱ្យមានការទាស់ទែង និងបះបោរប្រឆាំងជាប្រចាំ។
* ការប្រើប្រាស់មន្ត្រីខ្មែរដែលមានឥទ្ធិពល ឬមានខ្សែស្រឡាយអភិជនក្នុងស្រុក (ដូចជា ចៅពញាអភ័យភូเบศร បែន) ជួយឱ្យប្រជាជនទទួលស្គាល់ និងសហការ ព្រោះមើលឃើញថាជាអ្នកគ្រប់គ្រងជាតិសាសន៍ជាមួយគ្នា។
២. ការទាក់ទាញភក្តីភាពតាមរយៈប្រព័ន្ធចំណុះ (Vassalage System)
ប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងរដ្ឋនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍សម័យនោះ គឺផ្អែកលើ «ភក្តីភាពបុគ្គល» ជាជាងការកាន់កាប់ទឹកដីតាមបែបទំនើប៖
* សៀមបានយកមន្ត្រីខ្មែរដែលចុះចូល ឬមានទំនាស់ផ្ទៃក្នុងជាមួយព្រះរាជវាំងឧដុង្គ មកជ្រកកោននៅបាងកក រួចអប់រំ និងផ្តល់បុណ្យស័ក្តិខ្ពង់ខ្ពស់។
* នៅពេលមន្ត្រីខ្មែរទាំងនោះស្មោះត្រង់ និងទទួលស្គាល់អំណាចតេជានុភាពរបស់ស្តេចសៀមហើយ សៀមក៏តែងតាំងពួកគេឱ្យទៅគ្រប់គ្រងដែនដីដើមវិញ ដោយតម្រូវឱ្យ ថ្វាយសួយសារអាករ និងកងទ័ពជំនួយ មកបាងកកជារៀងរាល់ឆ្នាំ។
៣. បង្កើតជា "រដ្ឋទ្រនាប់" (Buffer Zone) កាត់បន្ថយចំណាយយោធា
* ប្រសិនបើសៀមត្រូវបញ្ជូនកងទ័ព និងមន្ត្រីសៀមកាន់កាប់ផ្ទាល់ ការចំណាយលើការផ្គត់ផ្គង់ ស្បៀងអាហារ និងកម្លាំងទ័ពមានទំហំធំធេងណាស់។
* ការទុកឱ្យអភិជនខ្មែរគ្រប់គ្រង និងប្រមូលពន្ធដារដោយខ្លួនឯង ដោយគ្រាន់តែផ្ញើសួយសារអាករទៅបាងកក គឺជាវិធីសាស្ត្រ ចំណាយតិច តែបានផលប្រយោជន៍ច្រើន។
* បាត់ដំបង និងសៀមរាប បានក្លាយជារដ្ឋទ្រនាប់ការពារដែនដីសៀម ពីការវាយលុកណាមួយរបស់វៀតណាម ឬរបស់កងទ័ពខ្មែរនៅភាគខាងកើត។
៤. កត្តាភាសា និងការស្គាល់ភូមិសាស្ត្រច្បាស់លាស់
មន្ត្រីខ្មែរក្នុងស្រុកស្គាល់ពី ដីធ្លី ផ្លូវទឹក ប្រព័ន្ធកសិកម្ម និងប្រជាសាស្ត្រ នៅក្នុងតំបន់ច្បាស់ជាងជនជាតិសៀម។ ការអនុញ្ញាតឱ្យមន្ត្រីខ្មែរប្រើប្រាស់ច្បាប់ និងទម្លាប់រដ្ឋបាលក្នុងស្រុក ធ្វើឱ្យការប្រមូលពន្ធដារ និងការកែនពលករធ្វើស្រែ និងធ្វើសង្គ្រាមប្រព្រឹត្តទៅបានយ៉ាងមានប្រសិទ្ធភាព។
សេចក្តីសន្និដ្ឋាន៖
ការដែលសៀមតែងតាំងជនជាតិខ្មែរ (ដូចជាត្រកូលអភ័យរង្ស) ឱ្យគ្រប់គ្រង គឺជា គោលនយោបាយបំបែក និងគ្រប់គ្រង (Divide and Rule) យ៉ាងឆ្លាតវៃរបស់សៀម ដើម្បីធានាថាដែនដីទាំងនោះចំណុះឱ្យបាងកកដោយសន្តិវិធី និងមិនបង្កើតឱ្យមានរលកបះបោរប្រឆាំងពីសំណាក់ប្រជាជនខ្មែរម្ចាស់ស្រុកឡើយ។
>

10/10/2026

ចងលដឹងខ្លាពិតឬខ្លាក្រដាស? ឱកាសរបស់រដ្ឋមន្ត្រីព្រុំដែនអត់ដី​ អត់ប្រជាជន​ សាកល្បងសម្តថភាំពហេីយ។ ឱកាសមិនចេះតែមានទេណា។

ឱកាសមាសសម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់គាត់ ដើម្បីបង្ហាញសមត្ថភាព ជាអ្នកជំនាញព្រំដែន ដែលមានការទទួលខុសត្រូវ។

លោក អ៊ុំ សំអាន ដែលធ្លាប់ជាទណ្ឌិតជាប់ពន្ធនាគារ ដែលបានផ្សាព្វផ្សាយពីរឿងព្រំដែនដោយគ្មានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ បច្ចុប្បន្នបានតាំងខ្លួនសាជាថ្មីជាអ្នកជំនាញព្រំដែន។ គាត់បាននិងកំពុងបន្តនិយាយច្រើនពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់ដូចមុនដែរ។ ប៉ុន្មានថ្ងៃ ចុងក្រោយនេះ ឃើញគាត់លើកអំពីករណីព្រំដែន​​ កម្ពុជា-ថៃ​ ចន្លោះបង្គោលសីមាលេខ ៥២ និង ៥៩ ដោយចោទប្រកាន់ថាការបោះបង្គោលបណ្តោះអាសន្នដែលបានធ្វើដោយក្រុមការងារបច្ចេកទេសនៃគណៈកម្មាធិការព្រំដែនចម្រុះ (JBC) កម្ពុជា-ថៃ ភាគច្រើនចូលក្នុងដីខ្មែរ ដែលធ្វើឱ្យខ្មែរបាត់បង់ទឹកដី និង​ថា រាជរដ្ឋាភិបាលបានកាត់ដីឱ្យថៃ ដើម្បីប្តូរយកសន្តិភាពនិង​អំណាច។

ការលើកបែបនេះ គឺមិនត្រឹមតែចោទប្រកាន់មកលើរាជរដ្ឋាភិបាលនោះទេ ប៉ុន្តែ​គឺចោទប្រកាន់ត្រង់តែម្ដងទៅលើមន្ត្រីជំនាញព្រំដែនរបស់កម្ពុជា ថាពួកគាត់បានធ្វើឱ្យបាត់បង់ទឹកដីខ្មែរ ទាំងដែលពួកគាត់បានខិតខំបំពេញភារកិច្ចដោយការទទួលខុសត្រូវខ្ពស់បំផុត​ក្នុងការការពារអធិបតេយ្យភាព និងទឹកដីស្របច្បាប់របស់កម្ពុជា​​ ជាច្រើនទសវត្សរ៍មកហើយ។ នេះគឺជាការចោទប្រកាន់ដ៏ធ្ងន់ធ្ងរមួយ ដែលមិនអាចទទួលយកបាន។

ដើម្បីបង្ហាញនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងការទទួលខុសត្រូវចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋ របស់រាជរដ្ឋាភិបាល​​ និងមន្ត្រីជំនាញព្រំដែនរបស់យើង ក៏ដូចជាផ្តល់ឱកាសឱ្យលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់គាត់​ បានបង្ហាញសមត្ថភាពពិត និងការទទួលខុសត្រូវរបស់គាត់ពាក់ព័ន្ធនឹងការនិយាយរបស់គាត់អំពីបញ្ហាព្រំដែន ខ្ញុំសូមផ្ដល់ឱកាសឱ្យលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់លោក​​ ដូចខាងក្រោម ÷

១. អញ្ជើញលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមជំនាញព្រំដែនរបស់លោក នាំយកនូវឯកសារ និងភស្តុតាងទាំងឡាយដែលលោកមាន ពាក់ព័ន្ធនឹងព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ​ នៅចន្លោះបង្គោលសីមាលេខ ៥២ និង ៥៩ មកជជែកគ្នាត្រង់ទៅ​ ត្រង់មក ជាមួយក្រុមការងារជំនាញព្រំដែនរបស់រដ្ឋលេខាធិការដ្ឋានកិច្ចការព្រំដែន​ នៅកម្ពុជា។

២. ក្នុងដំណាក់កាលនេះ ដែលការចរចា​ និងការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ​មិនទាន់ចប់ យើងមិនអាចបញ្ចេញនូវព័ត៌មានរសើបមួយចំនួន ជាលក្ខណៈទូលំទូលាយ​តាមបណ្ដាញសង្គមនោះទេ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ដើម្បីបង្ហាញនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាព និងការទទួលខុសត្រូវ ក្នុងពេលជជែកវែកញែកគ្នានោះ យើងនឹងបើកឱកាសឱ្យមានការចូលរួមស្តាប់ ពីអ្នកសារពត៌មាន តំណាងគណបក្ស អង្គការសង្គមស៊ីវិល និស្សិត បញ្ញវន្ត​ និងមហាជនខ្មែរ ក្នុងកម្រិតណាមួយ ដើម្បីធ្វើជាសាក្សី និងបានដឹង បានលឺ អំពីព័ត៌មានពិត ពាក់ព័ន្ធបញ្ហាដែលជាកង្វល់របស់ប្រជាពលរដ្ឋ។

៣. ខ្ញុំធានាសុវត្ថិភាពឱ្យលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់លោក អំឡុងពេលមានវត្តមាននៅកម្ពុជា រហូតដល់លោក និងក្រុមរបស់លោក​​ ចាកចេញផុតពីកម្ពុជាវិញ។

៤. បើលោកខ្វះលុយទិញសំបុត្រយន្តហោះមកកម្ពុជា ខ្ញុំនឹងចេញថ្លៃសំបុត្រយន្តហោះឱ្យលោក។

៥. បើលោកខ្វះមធ្យោបាយធ្វើដំណើរ និងកន្លែងស្នាក់នៅ ខ្ញុំនឹងរៀបចំឱ្យ​ដោយឥតគិតថ្លៃ ក្នុងអំឡុងពេលលោកមានវត្តមាននៅកម្ពុជា។

នេះមិនមែនជាការចង់ផ្ចាញ់ផ្ចាលជាមួយលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់លោកនោះទេ ប៉ុន្តែ គឺដើម្បីបង្ហាញនូវតម្លាភាព គណនេយ្យភាព ភាពត្រឹមត្រូវ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់យើង ចំពោះមុខប្រជាពលរដ្ឋ ពាក់ព័ន្ធនឹងបញ្ហាព្រំដែនជាមួយប្រទេសថៃ ជាពិសេសនៅក្នុងដំណាក់កាលព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ មិនទាន់បានដោះស្រាយចប់។

រាជរដ្ឋាភិបាលមិនមានការលាក់បាំងអ្វី ហើយក៏មិនខ្លាចក្នុងការការទទួលខុសត្រូវចំពោះកិច្ចការងាររបស់ខ្លួននោះទេ ហើយក្រុមការងារបច្ចេកទេសជំនាញព្រំដែន របស់រាជរដ្ឋាភិបាល​ ត្រៀមខ្លួនជាស្រេច ដើម្បីចូលរួមការជជែកគ្នាត្រង់ទៅ​​​ ត្រង់មក ជាមួយលោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់លោក។

ខ្ញុំសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា លោក អ៊ុំ សំអាន និងក្រុមរបស់លោក មិនខ្លាចនឹងទទួលយកនូវការអញ្ជើញរបស់ខ្ញុំ ដើម្បីមកជជែកគ្នាជាមួយក្រុមការងារបច្ចេកទេសជំនាញព្រំដែនរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល (ដែលលោកចោទពួកគាត់ថាបានលួចកាត់ដីឱ្យថៃ​ នៅចន្លោះបង្គោលសីមាលេខ ៥២ និង ៥៩) នៅចំពោះមុខអ្នកសារពត៌មាន តំណាងគណបក្ស អង្គការសង្គមស៊ីវិល និស្សិត បញ្ញវន្ត និង​មហាជនខ្មែរនោះទេ។

ខ្ញុំនិងប្រជាពលរដ្ឋទូទៅ បានឃើញថាលោកតែងតែលើកយកប្រធានបទព្រំដែនគ្រប់ទីកន្លែងមកនិយាយ ហេតុដូច្នេះ លោកមិនត្រូវខ្លាចនឹងចូលមកជជែកគ្នាករណីព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ ចន្លោះបង្គោលសីមាលេខ ៥២ និង ៥៩ ដើម្បីបង្ហាញជាឧទាហរណ៍ជាក់ស្ដែង ឱ្យប្រជាពលរដ្ឋបានឃើញ នូវសមត្ថភាព ភាពត្រឹមត្រូវ និងការទទួលខុសត្រូវរបស់លោកនោះទេ។ សង្ឃឹមថាលោកនឹងមិនមានលេសអ្វីផ្សេងទៀត​ដើម្បីគេចវេសមិនទទួលការអញ្ជើញមកជជែកគ្នានោះទេ។

ខ្ញុំសូមបញ្ជាក់សាជាថ្មី នូវការធានាអំពីសុវត្ថិភាពរបស់លោក​ និងក្រុមរបស់លោក ក្នុងអំឡុងពេល ដែលលោក និងក្រុមរបស់លោក​ មានវត្តមាននៅប្រទេសកម្ពុជា រហូតដល់លោក និងក្រុមរបស់លោក​ ចាកចេញផុតពីកម្ពុជា។ ជាអ្នកដឹកនាំកំពូលរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល ខ្ញុំមិនមានការចាំបាច់អីទៅបំផ្លាញទំនុកចិត្តនយោបាយពីប្រជាជន តាមរយៈការភូតភរឬការធានាមិនពិតប្រាកដជាសាធារណៈ ជាពិសេសចំពោះអ្នកនយោបាយកម្រិតលោក អ៊ុំ សំអាន នោះទេ។ ហេតុដូច្នេះ ការព្រួយបារម្ភអំពីសុវត្ថិភាពរបស់លោក និងក្រុមរបស់លោក មិនគួរជាកម្មវត្ថុដែលរារាំងពួកលោកមិនឱ្យមកចូលរួមតាមការអញ្ជើញរបស់ខ្ញុំនោះទេ។

ការកំណត់យកប្រទេសកម្ពុជាជាកន្លែងជជែកគ្នា គឺដើម្បីអោយប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្នុងប្រទេសបានចូលរួមស្តាប់ធ្វើជាសាក្សី ហើយបើមានការចាំបាច់ចុះផ្ទៀងផ្ទាត់នៅលើដីក៏យើងអាចធ្វើបាន។

នេះគឺជាឱកាសមាសសម្រាប់លោក អ៊ុំ សំអាន ក្នុងការបង្ហាញសមត្ថភាពជាអ្នកជំនាញព្រំដែន ដែលមានមូលដ្ឋានត្រឹមត្រូវ និងការទទួលខុសត្រូវច្បាស់លាស់ និង​ មិនមែនជា អ៊ុំ សំអាន ដែលធ្លាប់ជាទណ្ឌិតជាប់ពន្ធនាគារដោយសារផ្សព្វផ្សាយពីរឿងព្រំដែន​ ដោយគ្មានមូលដ្ឋានច្បាស់លាស់​ កាលពីពេលមុននោះទេ។

#ហ៊ុនម៉ាណែត
#កម្ពុជា

10/10/2026

I just learned that Thai representatives frequently use illicit drugs before diplomatic negotiations, and Thai news outlets shamelessly spread misinformation globally. Thailand unilaterally canceled MOU 44, and this issue has already been brought to UNCLOS. Why does Thailand continue to escalate distrust? Thailand should stop using illegal drugs, even if it acts as a regional hub for manufacturing and distribution. Why does Thailand demand that Cambodia act honorably, while Thailand itself speaks without real proof or a consistent position?

09/10/2026

សង្ហាដោយសារកម្រងផ្កាប្រាក់

01/10/2026

Are Bangkokians happy now that Thai troops opened fire to destroy the crane at the Preah Vihear and Ta Krabey temples in December 2025?

01/10/2026

អ្នកបាងកកពេលនេះសប្បាយដូចថៃបាញ់ក្រេននិងប្រាសាទតាក្របីនិងប្រាសាទព្រះវិហារទេ?

29/09/2026

Thailand misled the international community regarding two types of refugee shelters: those located inside Thailand and those in Cambodia. A review conducted by surviving refugees revealed that no physical structures remain in the former Thai camps, leaving behind only empty fields. Furthermore, these shelters were kept under strict authorization by the Thai government to manage refugees covered by the October 23, 1991 Paris Peace Agreements, to which Thailand was a signatory.

Did Thailand claim refugee camps located within Cambodian territory to assert that those refugees remained there voluntarily because they were too ashamed to be repatriated alongside those housed in Thailand? Thailand cannot conceal these actions from the international community, UN staff, or the Cambodian people.

Thailand committed war crimes by using fighter jets, aerial bombardment, chemical weapons, and cluster mu*****ns against Cambodian civilians, destroying settlements, ancient temples, and critical infrastructure, while preventing civilians from returning home even after the December 27, 2025 ceasefire agreement. Thailand is aware that Cambodia is actively analyzing evidence of these crimes and preparing documentation for the UN Security Council and international legal action. Thailand has asked Cambodia to show gratitude for hosting Cambodian refugees. However, what about the tragedy at 'Ghost Mountain' (the Dângrêk Mountains), where Thai forces forcibly pushed back and killed thousands of refugees? Who in the Thai government or military takes responsibility for this?