24/05/2026
වයස අවුරුදු 40න් පසු කාන්තාවන් ව්යායාම කළ යුත්තේ පිරිමින්ට වඩා වෙනස් අයුරකින්ද?
ලොව පුරා පවතින බොහෝ ශාරීරික සුවතාවය පිළිබඳ උපදෙස් පදනම් වී ඇත්තේ පිරිමින් ඇසුරින් කරන ලද පර්යේෂණ මතය. ඔසප් වීම, දරු ප්රසූතිය හෝ ආර්තවහරණය (Menopause) වැනි කාන්තාවන්ටම ආවේණික කායික ක්රියාවලීන් මෙම පර්යේෂණවලදී බොහෝ විට නොසලකා හැරේ. මෑතකාලීන ක්රීඩා විද්යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ "කාන්තාවන් යනු පිරිමින්ගේ කුඩා අනුවාදයක් නොවන" බවයි. එබැවින් වයස අවුරුදු 40 පසු කළ කාන්තාවන් තම ව්යායාම රටාවන් වෙනස් කළ යුතුද යන්න පිළිබඳව දැන් දැඩි කතාබහක් නිර්මාණය වී ඇත.
පර්යේෂණවල පවතින ස්ත්රී-පුරුෂ පරතරය:-
ව්යායාම පිළිබඳ පර්යේෂණවලදී කාන්තාවන්ගේ නියෝජනය ඉතා අවම මට්ටමක පවතී. බ්රිතාන්ය වෛද්ය සඟරාවල පවා පෙන්වා දී ඇත්තේ හෘද වාහිනී සෞඛ්යය, මාංශ පේශි සෞඛ්යය සහ ප්රසූතියෙන් පසු කායික විද්යාව වැනි අංශවල දැනුමේ විශාල අඩුවක් පවතින බවයි. පිළිගත් ක්රීඩා විද්යා පර්යේෂණවලින් කාන්තාවන් ගැන පමණක් අවධානය යොමු කර ඇත්තේ 6% - 9% වැනි සුළු ප්රමාණයකි.
වයස 40 සහ හෝමෝන වෙනස්කම්:-
වයස අවුරුදු 40 යනු බොහෝ කාන්තාවන්ගේ ආර්තවහරණයට පෙර අවධිය (Perimenopause) ආරම්භ වන කාලයයි. මෙම කාලසීමාවේදී ප්රජනක හෝමෝනවල සිදුවන උච්චාවචනයන් ශරීරයේ සමස්ත ක්රියාකාරිත්වයට බලපායි. සමහර විශේෂඥයන් පවසන්නේ මෙම වයසේදී කාන්තාවන් සාමාන්ය හෘද ස්පන්දනය වැඩි කරන ව්යායාම (Cardio) අවම කර, බර එසවීමේ ව්යායාම (Heavy Lifting) කෙරෙහි වැඩි අවධානයක් යොමු කළ යුතු බවයි.
ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ වයස 40 ඉක්මවූ පසුත් සාමාන්ය ආකාරයේ කාඩියෝ ව්යායාම පමණක් කරන කාන්තාවන්ගේ මාංශ පේශිවල ගුණාත්මකභාවය අඩුවිය හැකි අතර, අස්ථි දුර්වල වීමේ අවදානමක් පවතින බවයි.
නව ව්යායාම නිර්දේශයන්: "ධ්රැවීකරණය වූ" ව්යායාම (Polarised Training)
වයස 40න් පසු කාන්තාවන් සඳහා සමහර විශේෂඥයන් යෝජනා කරන්නේ මධ්යස්ථ මට්ටමේ ව්යායාම වෙනුවට ක්රම දෙකක් පමණක් අනුගමනය කරන ලෙසයි:
1. ඉතා දැඩි කෙටි කාලීන ව්යායාම (Sprint Interval Training): ඉතා කෙටි වේලාවක් උපරිම වෙහෙසක් ගෙන කරන ව්යායාම.
2. සැහැල්ලු ඇවිදීම: ශරීරයට වැඩි පීඩනයක් නොදෙන සැහැල්ලු චලනයන්.
මෙම ක්රමවේදය හරහා ශරීරයේ "කෝටිසෝල්" හෝමෝනය පාලනය කරමින්, මාංශ පේශි වර්ධනයට අවශ්ය හෝමෝන උත්තේජනය කළ හැකි බව පැවසේ.
කාඩියෝ ව්යායාම ඇත්තටම අහිතකරද?
සියලුම විද්යාඥයන් මෙම මතයට එකඟ නොවේ. මධ්යස්ථ මට්ටමේ කාඩියෝ ව්යායාම (උදාහරණ: වේගයෙන් ඇවිදීම, දිවීම) මගින් හෘද රෝගවලින් මියයාමේ අවදානම 38% කින් පමණ අඩු කරන බව වසර 30ක් පුරා ලක්ෂයකට අධික පිරිසක් ඇසුරින් කළ පර්යේෂණයකින් හෙළි වී ඇත. එබැවින් කාන්තාවන් සම්පූර්ණයෙන්ම කාඩියෝ ව්යායාමවලින් ඉවත් වීම හානිකර විය හැකි බව විද්වතුන් පෙන්වා දෙයි.
ප්රායෝගික උපදෙස් සහ නිගමනය:-
සාමාන්ය සෞඛ්ය උපදෙස්වලට අනුව වයස අවුරුදු 19-64 අතර වැඩිහිටියන් සතියකට අවම වශයෙන්:
• විනාඩි 150ක මධ්යස්ථ ව්යායාම (වේගයෙන් ඇවිදීම වැනි) හෝ
• විනාඩි 75ක දැඩි ව්යායාම (දිවීම වැනි) කළ යුතුය.
• සතියකට දින දෙකක්වත් ප්රධාන මාංශ පේශි පද්ධතීන් සඳහා ශක්තිජනක ව්යායාම (Strength training) කළ යුතුය.
වයස 40න් පසු කාන්තාවන් තම ශරීරය ගැන වඩාත් අවධාරණයෙන් සිටිය යුතුය. බර එසවීම හෝ ශක්තිජනක ව්යායාම මාංශ පේශි සහ අස්ථි සෞඛ්යයට අත්යවශ්ය වුවද, තමන් ප්රිය කරන දිවීම, යෝගා හෝ වෙනත් ව්යායාම අත්හැරිය යුතු නැත. වැදගත්ම දෙය වන්නේ තම ශරීරයට දැනෙන විඩාව සහ හැකියාව අනුව ව්යායාම රටාව නම්යශීලීව (Flexible) පවත්වාගෙන යාමයි.
අනවශ්ය ලෙස ව්යායාම රටාව සංකීර්ණ කරගන්නවාට වඩා, දිනපතා ක්රියාශීලීව සිටීම සහ තමන්ගේ පෞද්ගලික ඉලක්ක සපුරා ගැනීම සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවිතයකට මග පාදයි.