14/05/2026
Вo СЛУЖБЕН ВЕСНИК НА РСМ, БР. 98/2026 (ДАТУМ 8 МАЈ 2026) ОБЈАВЕНО Е АВТЕНТИЧНО ТОЛКУВАЊЕ НА СОБРАНИЕТО НА РС МАКЕДОНИЈА ЗА ЧЛЕНОТ 34 СТАВ 1 ТОЧКА 2 ОД ЗАКОНОТ ЗА ДАНОКОТ НА ДОДАДЕНА ВРЕДНОСТ
Со членот 34 од Законот за ДДВ се пропишани одредби за правото на одбивка на претходниот данок. Меѓу останатото услов за остварување на правото на одбивка (член 34 став 1 точка 2) е примателот на прометот (обврзник на ДДВ) да поседува фактура, фискална сметка, царинска декларција или акти и извештаи (во случаите на присилна наплата и присилно извршување).
СО АВТЕНТИЧНОТО ТОЛКУВАЊЕ СЕ ОБЈАСНУВА ДЕКА:
* ОДРЕДБАТА ОД ЧЛЕНОТ 34 СТАВ ( 1) ТОЧКА 2 ВО ДЕЛОТ „ФАКТУРА КОЈА Е ИЗДАДЕНА ВО СОГЛАСНОСТ СО ЧЛЕНОВИТЕ 53 И 53-Б“ треба да се толкува така што под фактура се подразбира секој документ или комплет на документи во хартиена или електронска форма кој ги издава даночниот обврзник или друго лице по негов налог, а кој се однесува на оданочив промет на добра или услуги извршен спрема друг даночен обврзник, при што тој документ треба да ги содржи сите податоци пропишани со членот 53 став (10) од законот.
* ЗА ФАКТУРА ВО СМИСЛА НА ЧЛЕНОТ 34 СТАВ (1) ТОЧКА 2 СЕ СМЕТА, фактура во хартиена или електронска форма како и секој друг документ или комплет на документи издадени согласно со членовите 53 и 53-б од законот, доколку тој документ, сам по себе или во комбинација со придружната документација, ги содржи сите податоци пропишани со членот 53 став (10) од Законот.
___________________
АВТЕНТИЧНОТО ТОЛКУВАЊЕ ВО ИЗВОРНА ФОРМА ГЛАСИ:
“Врз основа на членот 68 став 1 алинеја 2 од Уставот на Република Северна Македонија, Собранието на Република Северна Македонија на седницата одржана на 7 мај 2026 година даде
АВТЕНТИЧНО ТОЛКУВАЊЕ НА ЧЛЕНОТ 34 СТАВ (1) ТОЧКА 2 ОД ЗАКОНОТ ЗА ДАНОКОТ НА ДОДАДЕНА ВРЕДНОСТ(„СЛУЖБЕН ВЕСНИК НА РЕПУБЛИКА МАКЕДОНИЈА“ БРОЈ 44/1999, 59/1999, 86/1999, 11/2000, 8/2001, 21/2003, 19/2004, 33/2006, 45/2006, 101/2006, 114/2007, 103/2008, 114/2009, 133/2009, 95/10, 102/10, 24/11, 135/11, 155/12, 12/14, 112/14, 130/14, 15/15, 129/15, 225/15, 23/16, 189/16 И 198/18 И „СЛУЖБЕН ВЕСНИК НА РЕПУБЛИКА СЕВЕРНА МАКЕДОНИЈА“ БРОЈ 96/19, 98/19, 124/19, 275/19, 267/20, 163/21, 57/22, 199/23, 3/25, 247/25 И 267/25)
Членот 34 од Законот за данокот на додадена вредност („Службен весник на Република Македонија” број 44/1999, 59/1999, 86/1999, 11/2000, 8/2001, 21/2003, 19/2004, 33/2006, 45/2006, 101/2006, 114/2007, 103/2008, 114/2009, 133/2009, 95/10, 102/10, 24/11, 135/11, 155/12, 12/14, 112/14, 130/14, 15/15, 129/15, 225/15, 23/16, 189/16 и 198/18 и „Службен весник на Република Северна Македонија“ број 96/19, 98/19, 124/19, 275/19, 267/20, 163/21, 57/22, 199/23, 3/25, 247/25 и 267/25), гласи:
„(1) Правото на одбивка според член 33 на овој закон може да се оствари:
1. Ако даночниот обврзник ги употребува набавените или увезените добра, односно примените услуги за цели на неговата стопанска дејност;
2. Врз основа на фактура која е издадена во согласност со членовите 53 и 53-б од овој закон или фискална сметка чиј вкупен промет не надминува 6.000 денари издадена согласно со Законот за регистрирање на готовински плаќања, или царинска декларација во која е посебно искажан платениот данок за увозот или актите и извештаите од членот 53 став (2) од овој закон и ако тие документи се евидентирани во книговодството на даночниот обврзник.
(2) Правото на одбивка на претходниот данок настанува во моментот, во кој се исполнети сите услови според член 33 на овој закон и според став 1 од овој член.
(3) Министерот за финансии се овластува да донесе поблиски прописи во врска со тоа, во кои случаи и под кои услови може, за цели на поедноставување на правото на одбивка на претходниот данок, да се откаже од обврската на издавање фактура во смисла на член 53 на овој закон или на поединечни податоци во истата.“
Одредбата од членот 34 став (1) точка 2, во делот „фактура која е издадена во согласност со членовите 53 и 53-б“ треба да се толкува така што под фактура се подразбира секој документ или комплет на документи во хартиена или електронска форма кој ги издава даночниот обврзник или друго лице по негов налог, а кој се однесува на оданочив промет на добра или услуги извршен спрема друг даночен обврзник, при што тој документ треба да ги содржи сите податоци пропишани со членот 53 став (10) од законот.
Оттука, за фактура во смисла на членот 34 став (1) точка 2 се смета, фактура во хартиена или електронска форма како и секој друг документ или комплет на документи издадени согласно со членовите 53 и 53-б од законот, доколку тој документ, сам по себе или во комбинација со придружната документација, ги содржи сите податоци пропишани со членот 53 став (10) од Законот.”
--------------------------------------------------------
Членовите 53 и 53-б од Законот за ДДВ гласат:
Член 53
(1) Даночниот обврзник е должен на барање да издаде фактура за прометот извршен спрема други даночни обврзници. Фактурата може да се издаде во хартиена или електронска форма.
(2) За фактура од став 1 на овој член се смета секој документ кој го издава даночниот обврзник или друго лице по негов налог за извршениот промет. Како фактура се смета и пресметката, со која даночниот обврзник пресметува одреден оданочив промет извршен спрема него од страна на друг даночен обврзник.По исклучок од ставот (1) на овој член, при преносот на движен и недвижен имот во постапка на присилна наплата и во извршна постапка не се издава фактура од страна на даночниот обврзник, а од страна на субјектот кој ја спроведува постапката се изготвува решение за предавање на надвижноста на купувачот во владение или потврда за извршена продажба согласно Законот за даночна постапка или заклучок за извршена продажба согласно Законот за извршување кои се основ за стекнување со сопственост на движните и недвижните добра и Извештај за задржан данок на додадена вредност во постапка на присилна наплата и присилно извршување од членот 43-а став (2) од овој закон кога доверителот не е стекнувач на доброто, односно Извештај за пресметка на данок на додадена вредност во постапка на присилна наплата и присилно извршување, во случаите кога доверителот е стекнувач на доброто.
(3) Кога е добиен надоместок само за делумно извршен промет, пред да биде комплетиран прометот, даночниот обврзник издава одвоени фактури за секој делумно извршен промет.
(4) Даночниот обврзник издава фактура за секое плаќање кое го добива однапред (аванс), пред да биде извршен прометот.
(5) При размена на добра или услуги, секој поединечен даночен обврзник издава фактура.
(6) Во фактури издадени како за оданочив промет, така и за промет ослободен од данок, се врши одделно наведување на прометот. Кога се извршува промет кој е ослободен од данокот, на фактурата се наведува: “данок на додадена вредност не е пресметан”. Кога примателот на добрата и услугите е даночен должник во случаите од членот 32-а од овој закон, даночниот обврзник кој го врши прометот во фактурата наведува „пренесување на даночна обврска“.
(7) Даночниот обврзник е должен да му достави, односно да му обезбеди фактура на примателот на доброто или корисникот на услугата и да обезбеди примерок од фактурата за сопствената евиденција.
(8) Фактурата се издава на денот на кој бил извршен прометот, а најдоцна во рок од пет работни дена.
(9) Кога се добива надоместок пред да биде извршен прометот, фактурата се издава во истиот ден кога авансното плаќање е добиено, а најдоцна во рокот од став 8 на овој член.
(10) Фактурата мора да ги содржи следните податоци:
1. Место, дата на издавање и број;
2. Име (назив) и адреса на даночниот обврзник кој го извршува прометот и негов даночен број под кој е регистриран за данок на додадена вредност;
3. Име (назив) и адреса на примателот на доброто или корисникот на услугата;
4. Ден на извршениот промет;
5. Количина и опис на прометот;
6. Износ на надоместокот за извршениот промет, без данокот на додадена вредност;
7. Применета даночна стапка;
8. Износ на пресметаниот данок на додадена вредност;
9. Вкупен износ на надоместокот за извршениот промет и данокот на додадена вредност и
10. Име, презиме и потпис на овластеното лице за потпишување на фактури кај издавачот на фактурата.
(11) Министерот за финансии се овластува да одобри одредени олеснувања во однос на издавањето фактура, а особено да утврди во кои случаи и под кои услови:
1. Отпаѓа обврската за издавање фактура и
2. Може лицето да се откаже од наведувањето одредени податоци при издавањето фактури.
(12) Фактурата издадена во електронска форма не треба да содржи печат на издавачот на фактурата.
(13) Министерот за финансии ги пропишува формата и содржината на Извештајот за пресметка на данок на додадена вредност во постапка на присилна наплата и присилно извршување, во случаите кога доверителот е стекнувач на доброто.
Член 53-б
(1) За фактура издадена во електронска форма се смета фактурата која е издадена како електронски документ.
(2) Примателот на фактура дава согласност со своја експлицитно изразена волја во хартиена форма дека приемот на фактурите ќе го извршува во електронска форма.
(3) Фактурата во електронска форма мора да ги задоволи следните барања:
- да биде обезбедена автентичноста на потеклото на фактурата на начин што примателот на фактурата може недвосмислено да утврди дека таа фактура е испратена од издавачот на фактурата,
- да биде обезбеден интегритетот на содржината на фактурата на начин што применетата технологија и процедури да оневозможуваат промена на податоците во фактурата,
- да биде обезбедена читливост на фактурата, односно визуелна и разбирлива слика на издадената фактура на компјутерскиот екран или други електронски уреди на еднаков начин како и на хартија.
(4) Барањата од ставот (3) алинеи 1 и 2 на овој член се обезбедуваат со потпишување на фактурата со примена на електронски потпис, кој е заснован на квалификуван сертификат кој е уреден со Законот за електронски документи, електронска идентификација и доверливи услуги.
-------------------------------------------------
