03/10/2022
လုပ်ငန်း မတည်ရင်းနှီးငွေများအကြောင်း….. အပိုင်း (2)
ယခင်မျှဝေမှုမှာတော့ လုပ်ငန်းတစ်ခု အတွက် အရေးပါတဲ့ မတည်ရင်းနှီးငွေ Capital ကို ဘယ်လိုအခြေ အနေ တွေမှာ မြှင့်တင်ဖို့လိုအပ်တတ်သလဲဆိုတာကိုမျှဝေပေးခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီတစ်ခါမှာတော့ လုပ်ငန်းတစ်ခု မှာ ဘယ်လို Capital အမျိုးအစားတွေ ရှိသလဲ ဆိုတာကို ဆက်လက်ပြီး လေ့လာကြည့်ရ အောင်ပါ။
လုပ်ငန်းတစ်ခုအနေနဲ့ အဓိက အားဖြင့် ရင်းနှီးမတည်ငွေ Capital အမျိုးအစား လေးခု ထိရှိနေနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေကတော့
(1) Working Capital
(2) Debt Capital
(3) Equity Capital
(4) Trading Capital တို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။
(1) Working Capital
အလုပ်လုပ်နေတဲ့ ငွေကြေး သို့မဟုတ် လည်ပတ်နေတဲ့ ငွေကြေးလို့ အဓိပ္ဗာယ် သတ်မှတ်နိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။ ရင်းနှီးမတည်ငွေ လုံးပေါင်း Capital ထဲကနေ လုပ်ငန်းလည်ပတ်ဖို့လိုအပ်တဲ့ Assets တွေကို ဝယ်ယူ ပြီးတဲ့ နောက် မှာ နေ့စဉ် Day to Day Operation ကိုလည်ပတ် စေဖို့ ဖယ်ထားရတဲ့ ငွေကြေးကို Working Capital လို့ခေါ်ဆိုပါတယ်။
Working Capital လည်ပတ်ငွေ ပမာဏ ဘယ်လောက်ရှိသလဲ ဆိုတာကို သလိုရင်တော့ Current Assets ထဲက နေ Current Liabilites ကို နုတ်ခြင်းဖြင့်သိနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ လုပ်ငန်းတစ်ခုဟာ Current Assets 10000 ရှိနေပြီး Current Liabilities က 8000 ဆိုရင် Net Working Capital အနေနဲ့ က 2000 သာ ရှိနေတာ ကို တွေ့ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Working Capital ဟာ လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ငွေလည်ပတ်မှု ကောင်း မကောင်း Positive Cash flow ဖြစ်နေ မဖြစ်နေ ကိုသိရှိနိုင်ပါတယ်။ လုပ်ငန်းတစ်ခုဟာ အမြတ် ထွက်နေတယ် လို့ ဘယ်လောက်ပဲ တွေ့ရနေနေ Bankrupt ဖြစ်သွား နိုင်ခြေတွေ ရှိနေပါသေးတယ်။ စာရွက်ပေါ်က အမြတ် အစွန်းတွေဟာ တကယ် လက်တွေ့ ပေးချေစရာတွေကို ပေးလို့ မရ နိုင်ပြန်ပါဘူး။ Working Capital ပမာဏ က နည်းပါး လွန်းနေ ခြင်းဟာ Current Liabilites ဆိုတဲ့ လတ်တလော ပေးစရာ အကြွေးတွေ များနေတာကို ညွှန်းဆိုတဲ့ အတွက် လုပ်ငန်းရဲ့ Financial Health ဟာ သိပ်မကောင်းဘူးလို့သုံးသပ်နိုင်ပါတယ်။ နောက်တစ်ခါ Working Capital များနေပေမယ့်လည်း Current Assets အောက် မှာ Inventory နဲ့ Account Receivable တို့ ပါဝင်နေသေးတာကြောင့် ကုန်တွေ မရောင်းရပဲ ငွေအိပ်နေတာဖြစ်ဖြစ် ရရန် ငွေတွေပြန်မရရင်ပဲဖြစ်ဖြစ် လုပ်ငန်းက ပြိုလဲနိုင်ပါသေးတယ်။
ဒီအတွက် Working Capital ကို ဘယ်လောက် ရှိရမယ် Inventory မပါပဲ၊ AR မပါပဲ Current Assets တွေ တန်ဖိုးစံနှုန်းက ဘယ်လောက်ရှိရမယ်ဆိုပြီး သတ်မှတ် လုပ်ဆောင် ထိန်းသိမ်းကြရပါတယ်။ ဥ့ပမာ လုပ်ငန်း တစ်ခုမှာ Current Assets 10000, Current Liabilities 11000 ဆိုရင် Working Capital = Current Assets/Current Liabilities ဖြစ်တဲ့အတွက် WC = 0.9 သာရှိနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။ စံနှုန်း 1 အောက် ကျနေတဲ့ Working Capital ဖြစ်နေရင် ဒီလုပ်ငန်းဟာ Financial Health မကောင်း ဘူး၊ ငွေ ကြပ်နေ ပြီ လို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။ ဒီအတွက် Working Capital ကို 1.5 ဝန်းကျင်လောက်မှာ ထား ရှိ ထိန်းသိမ်း ထားတတ် ပါတယ်။
Debt Capital
အထက်ကလို WC နည်းလာပြီး Capital ကိုဖြည့်ရမယ့် အခြေအနေ ဖြစ်လာခြင်းဖြစ်စေ၊ မျှဝေမှု အပိုင်း ၁ ကအချက်တွေကြောင့် ဖြစ်စေ Capital ကို မြှင့်တင်ရမယ့် ဆိုတဲ့အခါ ရွေးချယ်စရာတစ်ခု အနေနဲ့ Debt Capital ကိုလည်း ရွေးချယ်နိုင်ပါတယ်။
Debt Capital ဆိုတာကတော့ အကြွေး ရင်းနှီးမတည်ငွေ ဆိုတဲ့အတိုင်း အခြား သူ သို့မဟုတ် အခြား အဖွဲ့အစည်း တစ်ခုခုက နေ ငွေကြေးချေးယူပြီး မိမိ လုပ်ငန်းရဲ့ ရင်းနှီးမတည်ငွေအဖြစ် ထည့်သွင်းလိုက် တာ ပဲဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ အစိုးရ ချေးငွေ ရယူလိုက်တာဖြစ်စေ၊ ဘဏ် ချေးငွေ ရယူပြီး လုပ်ငန်းလည်ပတ် တာဖြစ်စေ၊ အသိမိတ်ဆွေ ဆီက ချေးယူတာဖြစ်စေ၊ လုပ်ဆောင် နိုင်လေ့ရှိပါတယ်။
လုပ်ငန်းကြီးတွေ ဆိုရင်တော့ Corporate Bond ဆိုတဲ့ ပုဂ္ဂလိကငွေတိုက်စာချုပ် အမျိုးအစား ကိုပြည်သူ လူထုဆီ ထုတ်ဝေရောင်းချပြီး Debt Capital ကို ရယူကြလေ့ရှိပါတယ်။
အကြွေးရယူတာဖြစ်တဲ့အတွက် ဘယ်လိုနည်းလမ်းကိုပဲ သုံးသုံး Interest ဆိုတဲ့ အတိုး ကုန်ကျစရိတ် ကတော့ နှစ်စဉ် လစဉ် ရှိနေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ တကယ်လို့ ဒီ Debt Capital ကို အမြတ် ထွက်အောင် ကောင်းကောင်း မသုံးနိုင်ရင်တော့ အတိုး ပေးနေရတာကြောင့် ပိုပြီး လုပ်ငန်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။
လက်ရှိတရုတ်ပြည်ကြီးမှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ အိမ်ခြံမြေ လုပ်ငန်းကြီးတွေဟာ Debt Capital ရရှိဖို့ Corporate Bond တွေ ထုတ်ရောင်း ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီက ရတဲ့. Debt Capital နဲ့ အိမ်ယာတွေ ဆောက်လုပ် ရောင်း ချ ပြီးအမြတ် ရဖို့ ရည်ရွယ်ပေမယ့် လက်တွေ့မှာ အိမ်ယာ တိုက်ခန်းတွေ မရောင်းရတော့တဲ့အခါ အမြတ်မရ ပဲ Bond အတွက် ပေးချေရမယ့် အတိုးငွေ ဘီလျံ ပေါင်းများစွာဟာ လုပ်ငန်းပြိုလဲ သည်အထိ ထိခိုက်လာ ပါတော့တယ်။
သို့သော်လည်း ကြိမ်းသေ အမြတ် ထွက်အောင် လုပ်ဆောင်နိုင်မယ့် အခြေအနေ မျိုးမှာတော့ Debt Capital ရယူခြင်းဟာ ကောင်းမွန်တဲ့ ဆောင်ရွက်ချက်ဖြစ်ပြီး လုပ်ငန်းကိုမြန်မြန် တိုးတက် ကြီးထွားစေနိုင်ပြန်ပါတယ်။
Equity Capital
ပိုင်ဆိုင်မှု မတည်ရင်နှီးငွေ Equity Capital ကတော့ မိမိ ပိုင် ငွေ ကိုပဲ လုပ်ငန်းထဲကို ထပ်မံ ထည့်ဝင်ကာ Total Capital ပမာဏ များပြားလာစေခြင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဒါမှ မဟုတ် လုပ်ငန်း ရဲ့ ပိုင်ဆိုင်မှုကို တစ်ဦးထဲ ပိုင် ကနေ တစ်နည်းအားဖြင့် ပုဂ္ဂလိပိုင် အဖြစ်ကနေ အများပိုင် လုပ်ငန်းအဖြစ် ပြောင်းလဲပြီး ပြည်သူလူထုကို Share တွေ ထုတ်ဝေရောင်းချခြင်းနည်းလမ်း ကိုသုံးပြီးတော့လဲ Equity Capital ကို ရယူနိုင် ပြန်ပါတယ်။ ဒီ နည်းလမ်း အသုံးပြု လိုက်ရင်တော့ Capital Appreciation ဆိုတဲ့ ရှယ်ယာ စျေးတွေ မြင့်တက် လာ တာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပြီး လုပ်ငန်းရဲ့ Capital တန်ဖိုး ပါ လိုက်ပါ များပြားလာတာမျိုးလဲ ဖြစ်နိုင်ပါသေးတယ်။
Trading Capital
Trading Capitalဆိုတာကတော့ လုပ်ငန်း အချို ့မှာ အဓိက လည်ပတ်နေတဲ့ လုပ်ငန်း နဲ့ မဆိုင်ပဲ သီးသန့် ဖယ်ထားပြီး အပိုဝင်ငွေ Profit တစ်ခု ရအောင် တစ်နည်းအားဖြင့် Second Income ရအောင် တန်ဖိုး ရှိတဲ့ Assets မျိုးစုံကို Trade လုပ်ဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ မတည်ရင်းနှီးငွေ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းဖြစ်ပါတယ်။ ဥပမာ အားဖြင့် ဘဏ် တွေဆိုရင် ဘဏ်လုပ်ငန်းတွေ နဲ့ မသက်ဆိုင်ပဲ Trading Capital တစ်ခု ဖယ်ထားကာ နိုင်ငံ တကာ ငွေကြေး တွေကို အရောင်းအဝယ်လုပ်ခြင်း၊ ရွှေ ၊ အစိုးရငွေတိုက်စာချုပ် စတာတွေကို အရောင်း အဝယ် လုပ်ခြင်းတို့ကို ဆောင် ရွက် လေ့ရှိကြပါတယ်။
လုပ်ငန်းကြီးတစ်ခုမှာ လည်း ကုန်ပစ္စည်း မဝယ် ရသေးတဲ့ ငွေတစ်ချို့ကို ဒေါ်လာ နဲ့ မြန်မာငွေ အတက်အကျ ဖလှယ်ရင်း တိုးပွားလာအောင် ဆောင်ရွက်တာမျိုးကို တွေ့ရဖူးပါတယ်။ ဒီလို ကြုံသလိုမဟုတ်ပဲ Trading Capital တစ်ခု ဖယ်ထားပြီး ဆောင်ရွက် ရင်တော့ ပိုမိုကောင်းမွန်နိုင်ပါတယ်။
ဒါတွေကတော့ လုပ်ငန်းတစ်ခုမှာ ရှိနေတတ်တဲ့ Capital. ငွေကြေး အမျိုးအစားတွေ အကြောင်း ကိုမျှဝေ ပေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ နောက်ထပ်တစ်ပိုင်းမှာတော့ လုပ်ငန်းအတွက် လိုအပ်တဲ့ Capital ကို ဘယ်လိုနည်း တွေနဲ့ ဖြည့်တင်းနိုင်သလဲ ဆိုတာကိုဆက်လက်ပြီး မျှဝေပေးပါဦးမယ်ခင်ဗျား
လုံလောက်တဲ့ အသိပညာဟာ ပြင်းထန်တဲ့ အခက်အခဲတွေကို လွယ်ကူစွာကျော်ဖြတ်စေနိုင်ပါတယ်။
Kaung Hein Soe – Strategic
Business Consultant
