26/05/2019
စိတ္ထဲမွာ မ၀ံမရဲျဖစ္တာ ဘယ္လိုထိန္းခ်ဳပ္ရမလဲ
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
(ဓမၼအေမးအေျဖ - Mindfulness Based Emotion and Management အပိုင္း -၂၈)
👩 ေမး။ ။ မဂၤလာပါဘုန္းဘုန္းဘုရား ေမးခြန္းႏွစ္ခုေလာက္ ေမးခြန္းျပဳပါ ဘုရား။ (၁) လုပ္ငန္းခြင္မွာ meeting လုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ presentation လုပ္တာပဲျဖစ္ျဖစ္ စိတ္ထဲမွာ မ၀ံ့မရဲ confidence မရိွသလို ခံစားရပါတယ္ ဘုရား။ အဲဒီစိတ္ကို ဘယ္လို control လုပ္ရမွာလဲ ဘုရား။
💡ေျဖ။ ။
★ Non-Judgemental Mindfulness နဲ႔ အစည္းအေ၀းတက္ခါနီးျဖစ္ျဖစ္ presentation လုပ္ခါနီးျဖစ္ျဖစ္ nervous ျဖစ္ေနတဲ့ဟာကို register လုပ္ပါ။ တခါတခါက် ကုိယ္က အရမ္းကို perfect ျဖစ္ခ်င္လို႔ ကိုယ္ရဲ႕ pressure ကို ကုိယ္ျမင့္တင္တယ္။
★ တခါတခါက်ေတာ့လည္းပဲ presentation လုပ္တဲ့အခါမွာ ဒီလို pressure မ်ိဳးကို ကိုယ္ကပဲ ခံစားရတယ္။ က်န္တဲ့လူေတြက pressure လံုး၀မရိွဘူးလို႔ထင္တယ္။ အမွန္ကေတာ့ အဲလို မဟုတ္ဘူး။ ကိုယ္က personalize လုပ္လုိ႔ ကိုယ္ပဲ ရိွတယ္ထင္တာ။ သူမ်ားက မရိွဘူး အဲလိုထင္တာ။
★ ေက်ာင္းသားေတြက ဘယ္လိုထင္တုန္း စာေမးပြဲျေဖေတာ့မယ္ဆိုရင္ ဆရာေတြဆရာမေတြက ေမးခြန္းအရမ္းခက္ေအာင္ ေမးတယ္။ ဒို႔ဘ၀ကို ခက္ေအာင္လုပ္တယ္။ ဆရာမေတြက်ေတာ့ အျငိမ့္သားေပါ့ေနာ္ သူက။ ဘာျပႆနာမွ မရိွဘူး။
★ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္လည္း အဲေက်ာင္းသားေတြ ဆရာမျဖစ္လာေရာ သူတို႔က ေက်ာင္းရဲ႕မ်က္ႏွာကိုလည္း ၾကည့္ရတယ္။ ၾကည့္ျပီးေတာ့ ၾကိဳးစားတယ္ ေက်ာင္းအဆင့္နဲ႔၊ အစိုးရမ်က္ႏွာလည္း ၾကည့္ရတယ္။ မိဘမ်က္ႏွာလည္း ၾကည့္ရတယ္။ အဲေတာ့ ေက်ာင္းဆရာေတြမွာ သူတို႔မွာလည္း စိတ္ဖိစီးမႈေတြ အမ်ားၾကီးရိွတယ္။
★ အဲခ်ိန္က်ေတာ့ အဲေက်ာင္းဆရာ ဆရာမေတြက ဘယ္လိုျပန္ေတြးတုန္းဆိုေတာ့ ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြမွာ စိတ္ဖိစီးမႈ မရိွဘူးလို႔ ထင္တယ္။ ဒီကေလးေတြက သူတိုိ႔အတြက္ပဲ က်က္ဖို႔လိုတာ ဒို႔ကမွ အားလံုးအတြက္ လုပ္ေပးရတာ။ ဒါေၾကာင့္ ဒီကေလးေတြ သူတို႔အတြက္ေတာင္မွ သူတုိ႔မက်က္ဘူး။
★ သူတို႔မွာ ပို္က္ဆံရွာဖို႔လည္း မလိုဘူး။ မိဘအကုန္လံုး လုပ္ေပး ဒါကိုေတာင္မွ ဒီကေလးေတြ စာမၾကိဳးစားဘူး ဆိုျပီးေတာ့မွ ကေလးေတြမွာ pressure မရိွဘူး။ ဆရာဆရာမေတြပဲ pressure ရိွတယ္ ေတြးျပန္ေရာ။ မိဘေတြလည္း အဲလိုပဲ။
★ အဲေတာ့ ဘယ္လိုထင္တုန္းဆိုေတာ့ အတၱအေျခခံျပီးေတာ့ ေတြးတာ။ ငါ့ ဒုကၡမွ ၾကီးတယ္၊ တျခားလူမွာ ဒုကၡမရိွဘူး။ အဲဒီ စိတ္ေၾကာင့္ ဘုန္းဘုန္းတုိ႔က ပိုျပီး nervous ျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီလို ကရုဏာ မုဒိတာ လုပ္တယ္ဆိုရင္ nervous ျဖစ္တဲ့ဟာေတြ သူ႔ဟာသူ ေလ်ာ့သြားတယ္။
🧘♀️ Slow and deep breathing… လုပ္ပါ။
👩 ေမး။ ။ နံပါတ္(၂)က Compassion meditation ပြားတဲ့ေနရာမွာ group ေလးခုပိုင္းျပီး ပြားတဲ့အခ်ိန္မွာ စိတ္က လႊင့္သြားတတ္ပါတယ္ဘုရား စိတ္မလႊင့္ေအာင္ ဘယ္လိုပြားရမွာလဲ?
💡ေျဖ။ ။ စိတ္ကေေတာ့ သူ႔ဟာသူ လႊင့္သြားတယ္။ လႊင့္သြားတဲ့ စိတ္ကို Non-Judgemental Mindfulness နဲ႔ ျပန္ၾကည့္ရမယ္။ ျပန္ၾကည့္ျပီးေတာ့မွ ကရုဏာျပန္လုပ္။ အဲလိုလုပ္ရင္းလုပ္ရင္းနဲ႔ အဲဒီလႊင့္သြားတဲ့စိတ္ သူ႔ဟာသူ နည္းသြားလိမ့္မယ္။
ျဗဟၼစိုရ္တရားထဲက ဥေပကၡာဆိုတာ
▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬▬
👩 ေမး။ ။ ဘုန္းဘုန္း Non-Judgemental သေဘာ ဥပကၡာဆုိတာ ignorance ဒါမွမဟုတ္ detest ႏွစ္မ်ိဳးထဲမွာ ဘယ္ဘက္ကေန မွတ္ယူသင့္ပါသလဲ။
💡ေျဖ။ ။
★ ဒါကေတာ့ ဘုန္းဘုန္းေဟာထားတဲ့ တရားရိွပါတယ္။ “လ်စ္လ်ဴမ႐ႈေက်ာမခိုင္းေသာဥေပကၡာ” ဆိုတာ ရိွတယ္။ Ignorance လည္း မဟုတ္ဘူး ဥေပကၡာဆိုတာ balance ျဖစ္တာကို ေျပာတာ။
★ ကရုဏာနဲ႔ မုဒိတာ ႏွစ္ခုထဲမွာ balance ျဖစ္တာ။ တခ်ိဳ႕ ကရုဏာလုပ္ႏုိင္တယ္ မုဒိတာ မလုပ္ႏုိင္ဘူး။ တခ်ိဳ႕က မုဒိတာ လုပ္ႏိုင္တယ္ ကရုဏာမလုပ္ႏိုင္ဘူး။
★ တခ်ိဳ႕ ကရုဏာနည္းနည္းလုပ္ႏိုင္တယ္ ေနာက္ျပီးေတာ့ ကရုဏာျဖစ္လုိက္ ေဒါသျဖစ္လိုက္၊ တခ်ိဳ႕က်ေတာ့ မုဒိတာ ျဖစ္လိုက္ jealousy ျဖစ္လိုက္ အဲဒါမ်ိဳးေတြျဖစ္တယ္။ အဲဒါမ်ိဳးက် သူက balance မျဖစ္ဘူး။
★ ဥေပကၡာရဲ႕ ေနာက္ထပ္ နာမည္တစ္ခုကို "တၾတမဇၩတၱတာ" လို႔ေခၚတယ္။ အလယ္အလတ္မွာ ရိွတာတဲ့။ 'တၾတ' - ကရုဏာနဲ႔ မုဒိတာၾကားမွာ 'မဇၩတၱတာ' အလယ္တည့္တည့္မွာ။ အဲဒါဆို ဒုကၡကို သူက ignore မလုပ္ဘူး။ ဗမာကေျပာတယ္ လ်စ္လ်ဴရႈတယ္ ဗမာဥေပကၡာကေတာ့ give up လုပ္တာ ေျပာတာ။
★ လူတစ္ေယာက္ကို ကူညီခ်င္တယ္ အဲဒါ ကူညီတာ ဟိုလူက ဘာမွ လုိက္မလုပ္ဘူးဆုိရင္ စိတ္ေတြကုန္ျပီးေတာ့ လက္ေလ်ာ့လုိက္တာ အဲဒါကို ဗမာက ဥေပကၡာေခၚတာ။ အဲဒါက ဗမာဥေပကၡာပဲ။ ျဗဟၼစိုရ္ထဲက ဥေပကၡာ မဟုတ္ဘူး။
ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။
ေက်းဇူးေတာ္ရွင္ေအာက္စဖို႔ဒ္ဆရာေတာ္ေဒါက္တာဓမၼသာမိ
🙏🙏🙏
ေအာက္စဖို႔ဒ္ဗုဒၶဝိဟာရ (စင္ကာပူ) ေက်ာင္းတိုက္ တည္ေထာင္ျခင္း (၁၀)ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ က်င္းပျပဳလုပ္ေသာ "Mindfulness Based Emotion and Management” တရားသင္တန္း ဒုတိယေန႔ (၂၀-၄-၂၀၁၉) (ဒုတိယအခ်ိန္) တရားေတာ္မွ ေရးသားပူေဇာ္ပါသည္။
Photo credit
