20/07/2021
Crd မူရင္းပုိ႔စ္ copy
Guppy Fish
----------
Guppy ကို ဗင္နီဇြဲလားမွာ Wilhelm Peter ကေန 1859 မွာ
poecilia reticulata လို႔ သိပၸံနာမည္ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္
1861မွာေတာ့ De Filippi ကေန Lebists poecilioides
လို႔ ထပ္မံေဖာ္ျပပါတယ္. လန္ဒန္ သဘာဝသမိုင္းျပတိုက္က ပညာရွင္
Albert Gunther က Robert John Lechere Guppy
ကိုအစြဲျပဳၿပီး Girardinus guppii လို႔ေပးပါတယ္
အဲဒါကိုမွ 1913 မွာ Regan ကေန reclassified လုပ္ပီး
Lebistes teticulatus လို႔ေပးခဲ့ျပန္ပါတယ္
1963မွာေတာ့ Rosen နဲ႔ Bailey ကေန original name
ျဖစ္တဲ့ Poecilia reticulata လို႔ျပန္ေျပာင္းခဲ့ပါတယ္...
ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့Taxonomy ကေနၿပီးသိပၸံနာမည္ေတြ အစား
(GUPPY)လို႔အစားထိုးေခၚေဝၚခဲ့ပါတယ္
Giraridinuss guppii ကိုေတာ့ Poecilia reticulata ရဲ႕
Junior synonym အျဖစ္ ထားရွိခဲ့ပါတယ္....
The Guppy သိပၸံနာမည္ (Poecilia reticulata)
ေနာက္ပီး (millionfish/rainbow fish)
လို႔လည္းေခၚၾကပါေသးတယ္
ကမၻာအႏွံ႔အျပား ျပန္႔ႏွံ႔ေနတဲ့ အပူပိုင္းေဒသ ငါးေတြထဲက
တစ္မ်ိဴးျဖစ္ၿပီးနာမည္ေက်ာ္တဲ့ေရခ်ိဳအလွေမြးငါးမ်ိဳးစိတ္တစ္ခု
ျဖစ္ပါတယ္...Guppy ကို ေတာင္အေမရိကရဲ႕
အေရွ႕ေျမာက္ဖက္ေဒသမွာ စတင္ေတြ႕ရွိခဲ့ၿပီး...ယခုအခါ
ကမၻာအႏွံ႔အျပားမွာ ေတြ႕ရွိႏိုင္ေနပါၿပီ...
Wild Guppy ေတြဟာ ေရညိႇ ,ေရထဲတြင္မ်ိဳးပြားေသာ
အင္းဆက္သားေလာင္းမ်ား (ဥပမာ-ပိုးေလာက္လန္း)
ေတြကိုစားေသာက္ပါတယ္...
သတၱဝါေတြေလ့လာတဲ့ပညာရပ္
,ဆင့္ကဲျဖစ္စဥ္ေတြ/အျပဳအမူေတြသင္ၾကားရတဲ့ပညာရပ္ေတြမွာ
Guppy ကို model fish အျဖစ္ အသံုးျပဳၾကပါတယ္
Antigue ,Barbuda,Barbardos,Brazil
Guyana,Jamaica,the Netherlands Antilled
,Trinidad,Tobago,the U.S Virgin Island,Colombia
Venezuela ေဒသေတြဟာ Guppy ကို သဘာဝအတိုင္း
ေတြ႕ရတဲ့ဇာတိ ေဒသေတြျဖစ္ပါတယ္...
အဲ့ဒီ့ကမွတဆင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားကိုပ်ံ႕ႏွံ႔လာပီး...
ေရခဲေနတဲ့ အနၱာတိက တိုက္မွလြဲ၍ တစ္ကမၻာလံုးကို
နယ္ခ်ဲ့ၾကပါေတာ့တယ္...
Guppy ကို ေတြ႕ရွိေလ့လာခ်က္ေတြနဲ႔သံုးသပ္ပီး
Guppy ဟာျခင္ႏွိမ္နင္းျခင္းအတြက္ ျပယုဂ္တစ္ခု ျဖစ္လာပါတယ္
Guppy ေတြဟာျခင္သားေလာင္းေတြ စားေသာက္ရာမွာေတာ့
ဘုရင္တစ္ဆူျဖစ္ပါတယ္...ဒါေၾကာင့္မို႔
ငွက္ဖ်ားေရာဂါပ်ံ႕ႏွံ႔ျဖစ္ပြားမႈကိုေလ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္...
ဒါေပမဲ့..Guppy အုပ္စုေတြဟာ မူလတည္ရွိတဲ့ငါးေတြရဲ႕
တိုးပြားမႈအတြက္ထိခိုက္တဲ့သက္ေရာက္မႈေတြျဖစ္ေပၚေစပါတယ္
(ဥပမာ- ရန္ကင္း ဘက္တစ္ေလၽွာက္ Guppy မ်ားရွိေသာေရေျမာင္းမ်ားအတြင္းတြင္အျခားငါးမေတြ႕ရပါ)
ကြင္းဆင္းေလ့လာမႈေတြရဲ႕ထုတ္ေဖာ္ေျပာျပခ်က္အရ
ေတာင္အေမရိကားမွာရွိတဲ့ ေရခ်ိဳရွိတဲ့ေနရာေတြ အားလံုးနီးပါးကို
Guppy ေတြက နယ္ခ်ဲ့ထားပီးျဖစ္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္...
Guppy ေတြဟာ ပိုမိုမ်ားျပားတဲ့တိုးပြားမႈအတြက္ ...
စမ္းေခ်ာင္းငယ္/ေရကန္ငယ္/ႀကီးမားပီးနက္တဲ့ေရကန္က်ယ္မ်ား/
ေရစီးၾကမ္းတဲ့ ျမစ္/ေခ်ာင္းေတြ ထဲမွာလည္း
ေနထိုင္ရွင္သန္ခဲ့ၾကပါတယ္...
Wild Guppy အမေတြဟာ မီးခိုးေရာင္ body ရွိပီး
အထီးေတြကေတာ့ အစက္အေျပာက္/အကြက္/ အေရာင္စံုေအာင္
ရွိတတ္ပါတယ္..
Guppy အထီးေတြဟာ 1.5 -3.5 cm အထိႀကီးႏိုင္ၿပီး
Guppy အမေတြဟာ 3 -6 cm အထိ ႀကီးႏိုင္ၾကပါတယ္...
ေျမာက္မ်ားစြာေသာ မ်ိဳးရိုးဗီဇေတြထဲကမွ သားေဖာက္သူေတြဟာ
ေရြးခ်ယ္သားေဖာက္တဲ့အခါမွာေတာ့ မတူကြဲျပားတဲ့ အေရာင္ေတြ
အကြက္ပံုစံေတြ အၿမွီးအေတာင္ အရြယ္အစားေတြထြက္လာပါတယ္
အဲဒီကေနစတင္ေပၚေပါက္လာတာကေတာ့ snake skin ႏွင့္
Grass ဆိုတဲ့ မ်ိဳးကြဲမ်ားျဖစ္ပါတယ္...
Guppy ေတြမွာ မ်ိဳးဗီဇသယ္ေဆာင္တဲ့အမၽွင္ (chromosomes)
23စံုပါရွိၿပီး ၁စံုသာလၽွင္ လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာမ်ိဳးဗီဇအမၽွင္
(Sex-chromosomes) ပါဝင္ပါတယ္..
ဒါဟာလူသားေတြနဲ႔အတူတူပါပဲ...
ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း မွာ Guppy ကိုသဘာဝအတိုင္းမ်ိဳးစိတ္သစ္
၃မ်ိဳးကိုေတြ႕ရေလ့ရွိပါတယ္
ယခုအခါ မ်ိဳးစိတ္ေပါင္း ၃၀၀ခန္႔ ရွိေနၿပီးျဖစ္ပါတယ္..
Guppy ေတြဟာ ေကာင္းစြာဖြံၿဖိဴးႀကီးထြားႏိုင္တဲ့ငါးျဖစ္ၿပီး
ေမြးဖြားလာတဲ့အခ်ိန္ကစပီး မိဘအမွီအခိုကင္းစြာ
ကၽြမ္းကၽြမ္းက်င္က်င္ျဖင့္ ေကာင္းမြန္စြာရွင္သန္ႏိုင္ပါတယ္
Guppy အမေတြဟာ 10 -20 week အတြင္းမွာ
စတင္သားေပါက္ႏိုင္ပီး 20-24 month တိုင္ေအာင္ သားေပါက္
ႏိုင္ပါတယ္..အထီးေတြကေတာ့ 7week or 7 week
ထက္နည္းတဲ့အခ်ိန္မွာေတာင္ မ်ိဳးပြားဖို႔အရြယ္ေရာက္လာပါတယ္
သဘာဝအတိုင္းသက္တမ္းကေတာ့ ၂ႏွစ္ပတ္လည္
ရွင္သန္ႏိုင္ၾကပါတယ္...
အစာေရစာ(live food) ေပါမ်ားမယ္ဆိုရင္
အမရဲ႕သားေပါက္ႏႈန္းဟာတိုးပြားလာမွာပါ...
သူတို႔ရဲ႕ဘဝသက္တမ္းတေလၽွာက္ စိုစြတ္တဲ့ရာသီဥတုျဖစ္တဲ့
May -December လအတြင္းမွာ ပိုမိုေပါက္ဖြားေလ့ရွိပါတယ္...
၂၁ရက္ ကေန ၃၀ ရက္ အတြင္း တစ္ႀကိမ္သားေပါက္ပါတယ္...
Guppy ေတြမိတ္လိုက္တဲ့စနစ္ကို (Polyandry) လို႔ေခၚပါတယ္
Guppy အမေတြဟာ အထီးေတြနဲ႔ ထပ္ခါထပ္ခါ မိတ္လိုက္ရပါတယ္
ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ မိတ္လိုက္ျခင္းေအာင္ျမင္မႈဟာ...
သူတို႔မိတ္လိုက္တဲ့အႀကိမ္
အေရအတြက္နဲ႔တိုက္ရိုက္ပတ္သတ္ဆက္ႏြယ္ေနပါတယ္
အထီးတစ္ေကာင္မွတစ္ႀကိမ္ရရွိတဲ့ s***m ဟာ အရမ္းနဲၿပီး
အမကိုလံုေလာက္စြာမေထာက္ပံ့ႏိုင္ပါဘူး...တနည္းေျပာရရင္
အႀကိမ္ႀကိမ္မိတ္လိုက္ျခင္းဟာ အမအတြက္
သားေပါက္ရန္လံုေလာက္တဲ့အက်ိဳးျဖစ္ေစပါတယ္
Inbreeding ဟာ Guppy ရဲ႕ က်န္းမာျခင္း/လွပျခင္းကို
ဆိုးဝါးစြာထိခိုက္ေစပါတယ္....
Guppy အမ အတြက္ ေနာက္တစ္ႀကိမ္မိတ္လိုက္ရန္အတြက္
ဒုတိယအထီးဟာ ပထမ မိတ္လိုက္ဖူးတဲ့
အထီးထက္ပိုမိုဆြဲေဆာင္မႈရွိပါတယ္
Guppy အမအတြက္ ေတာက္ပတဲ့အေရာင္ရွိတဲ့ အထီးက
ပိုပီးဆြဲေဆာင္မႈရွိပါတယ္အထူးသျဖင့္ body မွာ လိမ္ေမာ္ေရာင္
Spot ပါတဲ့အထီးပဲျဖစ္ပါတယ္....
လိမ္ေမာ္ေရာင္ အကြက္ဟာ ရုပ္ပိုင္းဆိုင္ရာအရ
အျခားအထီးမ်ားထက္ ပိုမိုက်န္းမာသန္စြမ္းတယ္လို႔
ေဖာ္ျပေနပါသတဲ့ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ လိမ္ေမာ္ေရာင္ အကြက္ပါတဲ့
အထီးဟာ ၾကမ္းတမ္းတဲ့ေရစီးေၾကာင္းမွာေတာင္ ၾကာရွည္စြာကူးခပ္
ေနႏိုင္ပါတယ္တဲ့....
Cross-mating ဟာ ပိုမိုက်န္းမာလွပတဲ့ သားေလာင္းမ်ားကို
ေမြးဖြားေစႏိုင္ပါတယ္
Guppy အမကို ပိုးပန္းတဲ့ေနရာမွာ ေနာင္ထပ္ဆြဲေဆာင္မႈရွိေစရန္
Guppy အမရဲ႕အထင္ႀကီးခံရေအာင္ သို႔မဟုတ္
ေရြးခ်ယ္ျခင္းခံေအာင္
ပိုးပန္းတဲ့အက (courtship-dance)
(Body ကို "S" ပံုစံေကြးပီး လ်င္ျမန္စြာတုန္ခါေစျခင္း) ပဲျဖစ္ပါတယ္
Guppy အမရဲ႕အထီးေရြးခ်ယ္ျခင္းဟာ
အျခားအမေတြအေပၚမွာလာ္း ဩဇာလႊမ္းပါတယ္....
အေတြ႕အၾကံဳရွိတဲ့ Guppy အမဟာ
အထီး၂ေကာင္ေရြးခ်ယ္ပါတယ္
တစ္ေကာင္ဟာ အထီးက်န္ Guppy အထီးျဖစ္ၿပီး
ေနာက္တစ္ေကာင္ကေတာ့ အျခားအမေတြပါေရြးခ်ယ္လိူတဲ့ Guppy
အထီးေခ်ာေခ်ာေလးျဖစ္ပါတယ္...
သူတို႔ရဲ႕ေနထိုင္ရာပတ္ဝန္းက်င္မွာ
မ်ားစြာေသာသားရဲေတြေတြရွိေနပါတယ္
(ဥပမာ-ငါးႀကီးေတြ/ငွက္)ေတြပဲျဖစ္ပါတယ္
လွပတဲ့အထီးေတြဟာ အမေတြကိုဆြဲေဆာင္ႏိုင္ေပမယ့္
သူတို႔ရဲ႕အေရာင္ေၾကာင့္ အျခားအေရာင္မရွိတဲ့အထီးေတြထက္
အစားခံရတဲ့ေဘးအနၱရာယ္ပိုခံရပါတယ္..
အမေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕သားအိမ္အတြင္းမွာ s***m ကို
၈လအထိသိမ္းထားႏိုင္ပါတယ္...
Guppy ဟာ hard water ကိုႏွစ္သက္ၿပီး
အပူခ်ိန္ (25.5 -27.8 °C ) (78 -82°F) ကိုႏွစ္သက္ပါတယ္
ေရ၅ဂါလံ (၁၉ လီတာ)ကို ဆားၾကမ္း လက္ဖက္ရည္ ၁ဇြန္းလိုပါတယ္
(22.2-26.1°C) (72 -79 °F) မွာသားေပါက္ပါတယ္
ကိုယ္ဝန္ရွိတဲ့အမဟာ gravid spot ပိုႀကီးပီးနက္လာပါတယ္
သားမေပါက္ခင္မွာ အမဗိုက္ထဲက fryေလးေတြကို
မ်က္စိနဲ႔ျမင္ႏိုင္ပါတယ္
သားေပါက္ခ်ိန္ဟာ ၁နာရီကေန ၆နာရီထိ ၾကာတတ္ပီး
၂ေကာင္ကေန ၂၀၀ အထိေပါက္ႏိုင္ပါတယ္
မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ၃၀ ကေန ၆၀ အထိသာ ေပါက္ေလ့ရွိပါတယ္
အမေတြဟာ fryေတြကို ျပန္စားေလ့မရွိေသာ္လည္း တစ္ခါတေလ
ျပန္စားတတ္တဲ့အေျခအေနရွိတာေၾကာင့္ fryေတြကို
safeျဖစ္ေအာင္လုပ္ေပးဖို႔လိုအပ္ပါတယ္
အထူးျပဳလုပ္ထားတဲ့သားေဖာက္ကန္ေတြရွိသလို ရိုးရိုးကန္ထဲလည္း
Fry မ်ားပုန္းခိုႏိုင္ေအာင္ျပဳလုပ္ေပးႏိုင္ပါတယ္
Recommended food for fry
Baby brine shrimp,microworms,infusoria,vineger eels...ေတြေကၽြးသင့္ၿပီး
ေနာက္ထပ္
Ground flake food,egg yolk,liquid fish food
ေတြေကၽြးလို႔ရပါတယ္
အျခားအစာေတြကေတာ့fryအတြက္ႀကီးေနပါလိမ့္မယ္
Ammonia ကေတာ့ အဆင့္၁ ငါးသတ္သမားပါ
Ph 6.8-7.8 (7.0 is ideal) ထားေပးရပါမယ္
Ammonia ေပါက္ေနတဲ့ အခ်က္ေတြကေတာ့
(၁) ကန္၁ကန္ထဲငါးမ်ားေနျခင္း
(၂)အစာေတြ ပိုလၽွံေနျခင္း
(၃)Ph မမွန္ေသာေရ အသံုးျပဳုျခင္း
(၄)မသန္႔ရွင္းေသာေရအသံုးျပဳျခင္း
(၅)ေအာက္စီဂ်င္ ေပ်ာ္ဝင္မႈနည္းပါးျခင္းတို႔ပဲျဖစ္ပါတယ္
ခင္ဗ်ာ
ဝီကီပီးဒီးယား
Crd .. . . .
