20/09/2025
အသံတိတ်မျှော်စင် (Tower of Silence) အကြောင်း
အိန္ဒိယမှာ Parsi လို့ခေါ်တဲ့ လူမျိုးစုတစ်ခု ရှိတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဘာသာက ဇိုရိုအက်စထရီယန် (Zoroastrian) ပေါ့။ ဒီလူတွေက တခြားသူတွေနဲ့ မတူဘဲ သေဆုံးသွားတဲ့သူတွေကို မြေမြှုပ်တာ၊ မီးရှို့တာမျိုး လုံးဝမလုပ်ဘူး။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ သူတို့ရဲ့ယုံကြည်ချက်အရ မြေကြီး၊ ရေ၊ မီး စတဲ့ သဘာဝအရာတွေဟာ သန့်စင်တယ်လို့ ယူဆကြတယ်။ လူသေအလောင်းက ပုပ်ပွညစ်ညမ်းတဲ့အရာဖြစ်လို့ အဲ့ဒီသန့်စင်တဲ့အရာတွေကို ညစ်ညမ်းစေမှာစိုးလို့ ရှောင်တာပေါ့။
ဒါကြောင့် သူတို့က အလောင်းတွေကို စွန့်ပစ်ဖို့အတွက် ထူးခြားတဲ့နည်းလမ်းတစ်ခုကို အသုံးပြုကြတယ်။ အဲ့ဒါက "အသံတိတ်မျှော်စင်" (Dakhma) လို့ခေါ်တဲ့ မျှော်စင်တွေပဲ။ ဒီမျှော်စင်တွေက မြို့နဲ့ဝေးတဲ့နေရာတွေမှာ ရှိပြီး အများသူငါ ဝင်ခွင့်မရှိဘူး။ လူတစ်ယောက် သေဆုံးသွားရင် အထူးရွေးချယ်ထားတဲ့ ဘာသာရေးပညာရှင်တွေက အလောင်းကို မျှော်စင်ပေါ်ကို သယ်သွားပြီး တင်ထားလိုက်ကြတယ်။ မျှော်စင်ရဲ့ မျက်နှာပြင်မှာ ယောက်ျားတွေအတွက် အပြင်ဘက်အကွင်း၊ မိန်းမတွေအတွက် အလယ်အကွင်း၊ ကလေးတွေအတွက် အတွင်းဘက်အကွင်းဆိုပြီး အကန့်အသတ်တွေ ရှိတယ်။
ပြီးရင်တော့ လင်းတတွေနဲ့ တခြားအသားစားငှက်တွေက အဲ့ဒီအလောင်းတွေကို လာစားကြတယ်။ နာရီအနည်းငယ်အတွင်းမှာပဲ အရိုးစုပဲ ကျန်တော့တာပေါ့။ ဒါကို "ကောင်းကင်ဈာပန" (Sky Burial) လို့လည်း ခေါ်ကြတယ်။ အရိုးတွေ ကျန်တာနဲ့ မျှော်စင်ရဲ့အလယ်က အရိုးခံတွင်းထဲကို ပစ်ချလိုက်ကြတယ်။ အဲ့ဒီမှာ နေရောင်ခြည်နဲ့ မိုးရေတွေက အကူအညီနဲ့ အရိုးတွေဟာ မြေမှုန့်အဖြစ် ပြောင်းလဲသွားတယ်။ ဒီလိုလုပ်ခြင်းဟာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ကို မထိခိုက်စေဘဲ သေဆုံးသူရဲ့ နောက်ဆုံးအလှူဒါနလို့ သူတို့က ယုံကြည်ကြတာပေါ့။
ဒါပေမဲ့ ဒီနေ့ခေတ်မှာတော့ ပြဿနာတစ်ခု ရှိလာတယ်။ လင်းတတွေက အရမ်းရှားသွားလို့ပဲ။ အစိုးရက တိရစ္ဆာန်တွေကို ပေးတဲ့ ဆေးတစ်မျိုးကြောင့် လင်းတတွေ သေကုန်ကြလို့ပါ။ ဒါကြောင့် အလောင်းတွေ ပုပ်ပွတာ နှေးပြီး အနံ့အသက်တွေ ထွက်လာတာမျိုးတွေ ဖြစ်လာတယ်။ ဒါကြောင့် Parsi လူမျိုးတွေက နေရောင်ခြည်ကို စုပြီး အလောင်းကို အခြောက်ခံတာမျိုး (Solar Concentrators) လို နည်းလမ်းအသစ်တွေကို ရှာဖွေပြီး အသုံးပြုလာကြတယ်။
ဘယ်လိုပဲဖြစ်ဖြစ် အသံတိတ်မျှော်စင်တွေဟာ Parsi လူမျိုးတွေအတွက် အခုထိ ဘာသာရေးနဲ့ သမိုင်းကြောင်းအရ အရေးပါတဲ့နေရာတွေ ဖြစ်နေဆဲပါပဲ။
This photo is not mine. All rights belong to its respective owner.