Монгол чадамж / Mongol competence

27/04/2026

📊 Монголын боловсролын бодит дүр зураг (PISA 2022)

Ямартай ч PISA судалгааны үр дүнг дахин харж байгаад баяртай байна — учир нь бид асуудлаа бодитоор хэмжиж чадсанаар л өөрчлөх боломжтой.

📉 Унших чадварын хоцрогдол
Азийн дунджаас — 2 жил хоцрогдолтой
Олон улсын дунджаас — 5 жил хоцрогдолтой

📌 Тайлангийн онцлох үр дүн:
📙Монгол Улсад 2 сурагч тутмын 1 нь л унших болон байгалийн ухааны суурь түвшний мэдлэг, чадвартай байна. Энэ үзүүлэлт нь ЭЗХАХБ-ын (OECD) гишүүн орнуудын дунджаас нэлээд доогуур байна
📘Монголын 15 настай сурагчдаас унших чадвар болон байгалийн ухааны сорилд өндөр амжилт (>V түвшин) үзүүлсэн сурагч бараг байхгүй.
📗Сумдын сурагчид → хотынхоос 2+ жилийн сурлагын хоцрогдолтой

❓ Бидэнд одоо хэрэгтэй зүйл бол:
илүү олон хичээл үү? эсвэл
илүү чанартай, чадвар суурьтай боловсрол уу?

#БоловсролынШинэчлэл #МэдлэгҮүЧадварУу

07/04/2026

2026 онд зөвхөн ChatGPT-г л ашигласан хэвээр байгаа хүмүүс аль хэдийн хоцрогдсон шүү😎
2026 оны 4-р сарын хамгийн сүүлийн үеийн жагсаалт⬇️⬇️⬇️

Текст бичих → Claude Opus 4.6 (Хэл найруулга, нарийвчлал нь үнэхээр тасархай)
Зураг үүсгэх → ChatGPT (GPT-5.4-ийн үндсэн зураг үүсгэгч нь төгс)
Мэдээлэл цуглуулах → Perplexity Computer (Вэб хөтчийн үйлдлүүдийг хүртэл автоматжуулсан)
Слайд/Илтгэл бэлтгэх → Gamma / Manus
Санаагаа цэгцлэх → XMind
Программчлал/Код бичих → Claude Code
Вэбсайт бүтээх → Squarespace
Хөгжим үүсгэх → Udio
Видео үүсгэх → Runway Gen-3
Судалгаа хийх → Gemini Deep Research (Үнэгүй ашиглаж болдог нь үнэхээр гал)
Текст хянах/Алдаа шалгах → Grammarly
Яриаг текст рүү хөрвүүлэх → Notta
Сошиал медиа пост төлөвлөх → Taplio
Орчуулга → DeepL
Имэйл зохицуулах → Gemini (Gmail-тэй хоршиж ажилладаг нь маш амар)
Зураг үүсгэх - Banana+Midjourney

06/04/2026

2026 онд материалаа өгөх боломжтой 18-н тэтгэлэг
Хадгалаад аваарай👇

1. Австралийн засгийн газрын тэтгэлэг
Жил бүрийн 2 сарын 1-нд зарлагдаж 5 сарын 1-нд дуусдаг.
https://www.australiaawardsmongolia.org/?lang=mon
2. Австралид Очих Хөтөлбөр
Ихэнх сургуулийн хувьд өргөдөл гаргах авах хугацаа нь 1 болон 6 сард дуусдаг.
https://www.education.gov.au/destination-australia #:~:text=The%20Program,and%20live%20in%20regional%20Australia
3. Австралийн засгийн газрын эрдэм шинжилгээний сургалтын хөтөлбөр
Ихэнх сургуулийн тэтгэлэг 2 сар болон 8 сард зарлагддаг.
https://www.sydney.edu.au/.../australian-government-rtp...
4. Япон Улсын Засгийн газрын тэтгэлэг
Жил бүрийн 4-5 сард зарлагддаг.
https://www.studyinjapan.go.jp/en/planning/scholarship/
5. Японы оюутны үйлчилгээний байгууллагын тэтгэлэг
Сургуулиусаа хамаараад 3 сарын сүүлээс 5 сарын эхэн хүртэл үргэлжилдэг.
https://www.jasso.go.jp/.../schola.../shoreihi/about.html...
6. Японы буцалтгүй тусламжын тэтгэлэг
9 сард
https://jds-scholarship.org/country/mongolia/index.html
7. Солонгосын засгийн газрын тэтгэлэг
Бакалавр: 9-р сарын эхээр зарлагдаад 10 сард бүртгэл дуусдаг.
Магистр, Доктор: 2-р сарын эхээр зарлагдаад 2 сарын сүүлээр бүртгэл дуусдаг.
https://gksscholarship.com/
8. КОЙКА-ийн тэтгэлэгт хөтөлбөр
Бакалавр: 9-р сард
Магистр, Доктор: 2-р сард
https://www.koica.go.kr/ciat/7815/subview.do...
9. ИЛВҮҮ САНГИЙН ТЭТГЭЛЭГТ ХӨТӨЛБӨР
Жил бүрийн 4, 5 сард зарлагддаг.
https://www.hanjinkal.co.kr/en/contentsid/664/index.do
10. Хятадын Засгийн газрын тэтгэлэг
11 сарын сүүлд нээгдэж 12 сарын сүүлд хаагдана.
http://mn.china-embassy.gov.cn/mn/zmgx/
11. Күнзийн институтын тэтгэлэг
3 сараас 5 сар хүртэл
http://www.chinese.cn/page/ #/pcpage/project_detail
12. Шварцманы тэтгэлэг
4 сараас 9 сар хүртэл
https://www.schwarzmanscholars.org/
13. ФЛЕКС хөтөлбөр
8 сард нээгдэж 10 сард хаагдана.
https://mn.usembassy.gov/.../scholarshi.../flex-mongolia/...
14. Глобал УГРАД
11 сараас 12 сар хүртэл
https://mn.usembassy.gov/education.../scholarships/ugrad/...
15. Фулбрайтын Оюутны хөтөлбөр
1 сарын сүүлд нээгдэж 4 сард хаагддаг.
https://mn.usembassy.gov/.../sch.../fulbright-student-mn/...
16. DAAD-ын тэтгэлэг
Хөтөлбөр тус бүр ялгаатай
https://www.daad.de/en/
17. Erasmus Mundus тэтгэлэг
Магистр: 12-р сараас 2-р сар хүртэл
Доктор: 1-р сараас 3-р сар хүртэл
https://www.eacea.ec.europa.eu/.../erasmus-mundus...
18. “Heinrich Böll” сангийн тэтгэлэг
Хөтөлбөр тус бүр ялгаатай
https://www.boell.de/en

02/04/2026

Төрийн албаны зөвлөлийн 2025 оны 521 тогтоолоор "Төрийн албан хаагчийн анкет" шинэчлэгдэн батлагдсан.

Файлаар авахыг хүсвэл "татах" гэж бичээрэй.

Төрийн албан хаагчийн хувийн хэрэг хөтлөх журам:
https://legalinfo.mn/mn/detail?lawId=17434668373012...

01/04/2026

Санал нийлж байна уу? Гадаад хэлний мэдлэг хэрэглээ хамгийн өндөр нь байна.

ЧАДАМЖИЙН ОНОШИЛГООНД ХАМРАГДСАН ТӨРИЙН ЗАХИРГААНЫ АЛБАН ХААГЧДЫН ҮР ДҮН👇👇

31/03/2026

ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН ЧАДАМЖИЙН ХҮРЭЭГ 2025 онд баталсан билээ.

Энэ дагуу төрийн албан хаагчийн чадамжийн оношилгоо эхэлж, төрийн захиргааны албан хаагчдын чадамжийн үр дүн гарчээ.

Төрийн албан хаагч чадамжаа оношилно гэдэг нь шалгалт биш, сургалт хөгжлийн хэрэгцээгээ тодорхойлж буй судалгаа юм. Оношилгооны дүнд албан хаагч хөгжүүлэх шаардлагатай чадваруудаа тодорхойлж, тухайн чиглэлээр сургалтад хамрагдах боломж нээгдэнэ.

25/03/2026

ТӨРИЙН ЗАХИРГААНЫ АЛБАН ХААГЧИЙН ЧАДАМЖИЙН ОНОШИЛГОО, СУДАЛГААНЫ ДҮНГЭЭ ХАРСАН УУ?

ТӨРИЙН ЗАХИРГААНЫ АЛБАН ХААГЧИЙН ЧАДАМЖИЙН ОНОШИЛГОО, СУДАЛГААНЫ ДҮН ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН ПОРТАЛД НИЙТЛЭГДЛЭЭ.

21/03/2026

ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН ЧАДАМЖИЙГ ОНОШИЛЖ ЭХЭЛНЭ - Хамгийн зөв шийдэл

Төрийн албан хаагч чадамжаа оношилно гэдэг нь шалгалт биш, сургалт хөгжлийн хэрэгцээгээ тодорхойлж буй судалгаа юм. Оношилгооны дүнд албан хаагч хөгжүүлэх шаардлагатай чадваруудаа тодорхойлж, тухайн чиглэлээр сургалтад хамрагдах боломж нээгдэнэ.

ТӨРИЙН АЛБАН ХААГЧИЙН ЧАДАМЖИЙН ОНОШИЛГООНЫ, ЗОРИЛГО АЧ ХОЛБОГДОЛ

Төрийн албан хаагч чадамжаа оношилно гэдэг нь шалгалт биш, сургалт хөгжлийн хэрэгцээгээ тодорхойлж буй судалгаа юм. Оношилгооны дүнд албан хаагч хөгжүүлэх шаардлагатай чадваруудаа тодорхойлж, тухайн чиглэлээр сургалтад хамрагдах боломж нээгдэнэ.

16/03/2026

📌 Хэрэг болж магадгүй тул хадгалаад аваарай

1. ChatGPT.com – Ямар ч асуудлыг бодож, тайлбарлаж, шийдэж өгнө
2. PicWish.com – Зургийн background-ийг автоматаар арилгана
3. Perplexity.ai – Судалгаа, мэдээллийг маш хурдан, эх сурвалжтай олж өгнө
4. Suno.ai – Дуу, хөгжим зохионо (AI music)
5. Canva.com – Poster, reel, story, дизайн хийх
6. ElevenLabs.io – Дуу хоолой clone хийж, текстийг ярьдаг болгоно
7. Luma.ai – 3D модель, AI дүрс үүсгэнэ
8. RecCloud.com – YouTube видеог товчлон хураангуйлна
9. Runway.ml – Видео засварлах, AI эффект нэмэх
10. Descript.com – Podcast, аудио, видео засварлах
11. Syllaby.io – Faceless видео автоматаар үүсгэнэ
12. Skysnail.io – Viral thumbnail хийнэ

🔥 Контент, маркетинг, бизнес, AI сонирхдог бол заавал хэрэгтэй жагсаалт.

15/03/2026

📌Охидын унших чадварын үзүүлэлт хөвгүүдээс тогтмол өндөр байдаг.
Сүүлийн PISA (Programme for International Student Assessment) олон улсын үнэлгээгээр 81 боловсролын тогтолцооны 79-д нь охид хөвгүүдээс илүү өндөр оноо авсан байна.

Гэсэн хэдий ч энэ давуу тал нь эмэгтэйчүүдийн хөдөлмөрийн зах зээл дэх өндөр орлоготой ажил мэргэжилд хүрэх боломжид төдийлөн бүрэн тусгалаа олж чаддаггүй байна.

(OECD)-ын орнуудын дундаж үзүүлэлтээр эмэгтэйчүүд эрэгтэйчүүдтэй харьцуулахад дунджаар 11.9 хувиар бага цалин авч байна.

Яагаад энэ ялгаа ийм их байна вэ?

Girls consistently outperform boys in reading tests.

In the latest PISA tests, they scored higher than boys in 79 out of 81 education systems.

…But this is not translating to higher paying careers for women.

On average across the OECD, women earn 11.9% less than men.

Why is the gap so big?

PISA explains more➡️ http://bit.ly/49My1eZ

12/03/2026

❓ Сурагчид сургуулиа аюулгүй орчин гэж мэдэрдэг үү?

Сургууль бол хүүхдийн өдөр тутмын амьдралын хамгийн чухал орчин. Энд л тэд:
👫 Үе тэнгийнхэнтэйгээ нөхөрлөж
👩‍🏫 Багш нараас дэмжлэг авч
🎓 Ирээдүйнхээ талаар төсөөлөл, хүсэл тэмүүлэл бий болгодог

Гэвч сургуулийн орчинд:
⚠️ Дээрэлхэлт
⚠️ Заналхийлэл
⚠️ Ганцаардал
⚠️ Айдас, тухгүй байдал
гэх мэт мэдрэмж үүсвэл хүүхдийн сэтгэцийн эрүүл мэнд, суралцах хүсэл, амьдралын сэтгэл ханамжид шууд нөлөөлдөг.

📊 Судалгааны дүн (PISA 2022)
78% – сургууль руу явах замдаа өөрийгөө аюулгүй гэж мэдэрдэг
77% – сургуулиас гэртээ харих замдаа өөрийгөө аюулгүй гэж мэдэрдэг
88% – анги танхимд аюулгүй байдаг
76% – коридор, ариун цэврийн өрөө, цайны газар зэрэг бусад орчинд аюулгүй гэж мэдэрдэг.

⚠️ Гэвч анхаарах нэг чухал зүйл:
- 15 настай охид
- Нийгэм-эдийн засгийн боломж илүүтэй сурагчид
сургууль дээрээ аюулгүй байдлыг бага мэдэрдэг гэжээ.

Энэ нь үе тэнгийн дээрэлхэлт, сургуулийн уур амьсгалтай хэрхэн холбоотой вэ гэдэг нь цаашид анхаарах чухал асуудал юм.

#ХүүхдийнАюулгүйБайдал #СургуулийнОрчин #үетэнгийндээрэлхэлт #МонголЧадамж