25/02/2024
Миний аавын өвөө ийм л дархан хүн байсан шүү дээ. ⚒️🗝️❤️
Дархан ТҮМЭНГИЙН ГОНЧИГ
Т.Гончиг Хөвсгөл аймгийн Төмөрбулаг суманд 1900 оны эхэн үед төрсөн. Төмөрбулаг сумын нэгдлийн артельд дарханаар ажиллаж, дараань Мөрөндшилжин гэрээрээ дарх хийдэг болсон.Олон түлхүүртэй цоож, авдрын цүү, морины аргамжаа, гадас, эргүүлэг, амгай зэрэг хүмүүсийн хэрэгцээт бүхий л зүйлийг захиалгаар болон өөрөө хийдэг байсан.
Төмөр ховор байсан тул “сажны хар” гэдэг зузаан төмөртэй сүхийг нимгэлж 2-3мм болгож давтаж татаад цоожны их биеийг нугалж хийнэ.Өргөсний баруун, зүүн тийш гардаг таглаанд өргөсийг нимгэлж нэг үзүүрт нь цоолж бэхлээд хаалт зэрэгт гууль тавиад халуун гагнаа хийнэ. Өргөсийг их хатуу төмрийг давтаад харилттай болгож хийнэ. Цоожны нүүрэн дээрх хээг “гүйлгээ” гэдэг хумбагар багажаар цохиж чимэглэдэг байжээ.
1950-1970 аад оны үед аймгийн төвийн болон Бүрэнтогтох,Төмөрбулаг сумдын банк, албан газрын нярав нар олон түлхүүртэй дахин давтагдахгүй, түлхүүрээс өөр зүйлээр онгойх боломжгүй олон цоож захиалан хийлгэж байсан. Цоожны өргөсийг цоожноос салахгүй, мөн салгаж болох 2 янзаар хийдэг. Зээ дүү Чойжоод цоож болон бусад зүйлсийг хийхийг зааж хийлгэж байжээ. Түүний хүүхдүүд бүгд гарын ур дүй сайтай байсан, уран хатгамал, оёдол, дарх урлал хийдэг байжээ.
Хүү Г.Санжжав бага наснаасаа аавынхаа цоож хийхийг харж, дуурайн цоож хийж сурсан. Г.Санжжав гуай одоо 88 настай, Хөвсгөл аймгийн Мөрөн сумын 4-р багт амьдарч байна.
Хүү Г.Санжжав ярихдаа: “Миний аав үргэлж төмрөөр ямар нэгэн зүйлийг хийж байдаг их хөдөлмөрч хүн байсан, би бүр бага байхдаа аавынхаа дарх хийхийг хараад хажууд нь суудаг байснаа санаж байна. Аав минь: - Намайг дарх хийж байхад чи миний хүзүүн дээр ирж мордоод би эрхий хуруугаа алхаар няц цохиж байсан гэж ярьдагсан. Маршал Х.Чойбалсанд хийсэн цоожоо бэлэг болгон явуулж байсан гэсэн” гэв.
Г.Санжжавт аавынх нь хэрэглэж байсан гар хуурай мөн авдраа цоожилж байгаарай гэж хийж өгсөн цоож нь байна.