14/03/2026
Үнэхээр сайхан бүтээл болжээ.
Нүдэнд нь нуур тогтчихсон юм шиг нүгэл нь үгүй Магсар хатан...
Сайн ноён хан Намнансүрэн гэж саргүй шөнийн од шиг гэрэл цацруулсан сайхан эр байсан гэлцдэг. Түүний хатан Магсар хүрээний гангачууд эргэж хармаар гоо хэрнээ, гол ус мэт намуухан бүсгүй...хоёр сайхан хүүгээ өлгийтэй нялхад нь алдаж, өндөр өвгөдийнхөө алтан ургийг залгуулж чадахгүй бэтгэрч явсан юм гэдэг. Нүдэнд нь нуур тогтчихсон юм шиг нүгэл нь үгүй Магсар хатан...нүүдэл суудлын их замд улс орныхоо төлөө унаанаас буулгүй зүтгэсэн Намнансүрэн...Тамир жүжигчнийхээ хувьд өөрийгөө нээсэн ийм нэгэн дүрийг "Тусгаар тогтнол" кинондоо бүтээжээ. Магсар хатны дүрд Одончимэг жүжиглээгүй, үнэндээ бол тэр угаасаа л Магсар хатан болоод төрчихсөн юм шиг...түүний тоглолтоос сэтгэл нэвт, нулимс нэвт үнэртэж, түүний зүрхний бичлэг дээр үйл явдал өрнөдөг. Зохиолч Тодко Самсон...одоо энэ залууг юу ч гэж гоочлоод нэмэргүй. Учир нь зохиолчийн тархи оюун, сэтгэл мэдрэмж энэ киноны амин судал байлаа. Түүхэн баримтыг уран сайхны гаргалгаагаар залгуулан холбож, Манж Чин гүрний эрхшээлээс гарах зуурхан боломжийг шүүрэн хөдөлж буй Монголын алтан ургийн сүүлчийн ноёд, тэднийг тойрсон үйл явдлууд, золиос ба төлөөсийг товойлгон гаргахын тулд Тодко Самсон шаналж, шархалжээ, түүний цээжинд зохиолчийн зүрх цохилж байгааг олж сонсох сайхан байлаа. Найруулагчийн хувьд Тамир Фантастикийн залуусын хүрээнээс хальж гарсан анхны бүтээл нь " Тусгаар тогтнол". Үе тэнгийн залуусын сэтгэл хөдлөлөөр бүтээдэг кинонуудаас эрс өөр төвшинд тэр хөл тавьжээ. Дилав хутагт Жамсранжавт Тодбаяр, Ханддорж Чин Ванд Эрдэнэбилэг тоглосон, Тамирыг жүжигчнийх нь хувьд төдийгүй, найруулагчийн хувьд шандас суух төвшинд хөтлөөд аваад иржээ. Намнансүрэнгийн сэтгэлт бүсгүй Сэсэмд тоглосон Ганчимэг нууцын зам дээр нулимсаа залгиад зогсож байгаа тэр мөчүүд "Алтан ургийнхан үлдсэн үү, удам тасарсан уу" гэсэн мөнхийн асуултанд хариулт өгсөн хэсэг байлаа, тийм ч болоод киноны энэ эргэлт илүүтэй сэтгэл хөндлөө. Монголын эх оронч залуус, тэдний хатад, үр хүүхэд ямар үнэ цэнээр тусгаар тогтнолынхоо төлөө зүтгэснийг тал, талаас нь харуулжээ. Манж Чин гүрний хаан Бадаргуулт төр, түүний эх, хатан ЦыСы нарын тухайн үеийн нөхцөл байдлыг ч мөн хамруулснаараа цар хүрээтэй бүтээл байлаа. Ханддорж Чин Ванд тоглосон Эрдэнэбилэгийн тоглолтоос үе үе тайзны хэв маяг илт харагдана, гэвч аргагүй хүчтэй жүжигчин юм. Түүний тоглолт, дуу хоолой, уг дүрийн хүчирхэг шинж чанар үзэгчдийг байтугай бусад жүжигчдээ араасаа дагуулаад, тэр байтугай найруулагчаа бас чирээд явчихыг төгсгөлд нь тодхон харжээ суулаа. Найруулагчийн хувьд Тамир айдсаа давж чадсан, нэгэн хэвийн дэглэлтээс ангижирсан, тэр одоо хүрч чадах оргилоо тэмтэрч байгаа, гэхдээ Эрдэнэбилэгийн мэргэжлийн чадварт чирэгдсэнээ ч бас олж харсан биз ээ. Заримдаа драмын жүжиг үзэж байгаа билүү гэж эндүүрмээр хэсэг хааяахан орж ирэх үед үүнийг илүүтэй тод мэдэрнэ. Өчнөөн олон он жил, өчнөөн олон алдаа оноотой бүтээлүүдийн эцэст энэ залуус шандас суужээ, тэдний ур чадварын, ухаан билгийн шандас шаналгаант зууны түүхийг шархтай нь, омог бахархалтай нь бидний өмнө аваад ирлээ. Төрдөө ганц хүүгээ өргөчихөөд, гал шиг зүрхээ тэврээд өнчрөн үлдсэн Ханддорж Чин Ванг магадгүй энэ ид үедээ, ид насандаа Эрдэнэбилэгээс өөр хэн амьдруулах билээ? Саргүй шөнийн од шиг Намнансүрэнг ийм л тунгалаг харцтай байгаасай гэж бодогдтол босгох хүн нь Тамир л байсан биз ээ. Намнансүрэн хангийн энгэрийг эмтэрч, эгшиж түшсэн Магсар хатанд Одончимэг энэ л ид жигдэрсэн үедээ тоглох учиртай байжээ. Сайн ноён хан Намнансүрэн, Ханддорж Чин Ван, Цэрэнчимэд Да лам нар...тэд эх орондоо тусгаар тогтнол авчирсныхаа золиосонд хожим 40-өөдхөн насандаа цаг бусаар амьдралаас буцна, Манлай баатар Дамдинсүрэн ч мөн оддог, түүний гурван хүү ар, араасаа хэлмэгдүүлэлтийн шуурганд үгүй болно...Тусгаар тогтнол-бошго сахигч кино үргэлжлэх юм билээ. Шонхор мэт залуу насандаа гүн хөх тэнгэр эзэгнэн дүүлж, газар шороогоо мөргөн газардсан тийм эрчүүд Монголын түүхэнд байсан гэдгийг сануулсанд баярлалаа, киноны баг хамт олонд гүнээ талархлаа. Тал, талаас шүүмж ирэх л байх, гэвч татаад тавьсан сум шиг энэхэн амьдралд бүтээл үлдэнэ, бүтээсэн сэтгэл үлдэнэ, хүн үлдэнэ, хүн байлгаж чадсан зүтгэл үлдэнэ...
Copy
