Эрдэнэс легал консалтинг хуулийн фирм

27/03/2026

05/02/2026

23/09/2025

🔵ШИЙДВЭР
⚖️ӨНДӨР НАСНЫ ТЭТГЭВЭР ТОГТООЛГОСОН ИРГЭН НАС БАРСАН ТОХИОЛДОЛД ТҮҮНИЙ ЭХНЭР, НӨХРИЙН ТЭТГЭВРИЙН ХЭМЖЭЭГ 20%-Р НЭМЭГДҮҮЛЭН ОЛГОНО

Иргэн Ж.У, Ц.С нар нь гэр бүл болоод 35 жил хамт амьдарсан, эхнэр Ц.С нь 2021 оны 11 сарын 03-ны өдөр өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгож, 2024 оны 07 сарын 24-ний өдөр нас баржээ. Ж.У нь 2024 оны 11 сарын 13-ны өдөр насны тэтгэвэр тогтоолгож, өөрийн тэтгэвэр дээр нас барсан тэтгэвэр авагчийн тэтгэврийн 20% буюу 359,500 төгрөгийг нэмж олгуулах тухай хүсэлтийг Баянгол дүүргийн нийгмийн даатгалын газарт гаргахад гэр бүлийн гишүүнийг нас барах үед иргэн Ж.У нь өөрөө өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгоогүй байсан гэх шалтгаанаар татгалзсан хариу өгчээ. Ж.У нь би Гэр бүлийн тухай хууль заасны дагуу гэрлэлтээ бүртгүүлсэн, эхнэртэйгээ 20 жилээс дээш хугацаанд хамт амьдарсан хуульд заасан шаардлагыг хангасан гэж маргажээ.

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Нийгмийн даатгалын сангаас олгох тэтгэврийн тухай хуулийн 9 дүгээр зүйл 9.1, 9.2, 9.3-т заасан шаардлагаас гадна Нийгмийн даатгалын ерөнхий газрын 2024 оны 0183 дугаартай зөвлөмжийн 2-ийн 6-д зааснаар гэр бүлийн гишүүн болон нөхөр эсвэл эхнэр 2лаа өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгосон байх гэсэн шаардлагыг хангасан байх ёстой гэтэл нэхэмжлэгч Ж.У нь гэр бүлийн гишүүн нас барах үед тэтгэврээ тогтоолгоогүй сүүлд тогтоолгосон иймд хуульд заасан шаардлагыг хангаагүй байна гэх үндэслэлээр татгалзсан хариуцагчийн татгалзал үндэслэлтэй гэх дүгнэлтийг хийж нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэжээ.

Хяналтын шатны шүүх шийдвэр магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий болж чадаагүй байна. Иймд шийдвэр магадлалыг хүчингүй болгож нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж тэтгэврийн нэмэгдлийг зохих журмын дагуу тооцоолон бодож олгох нь зүйтэй гэж дүгнэн, энэ асуудлаар хуульд нарийвчлан зохицуулаагүй, хуулийг тайлбарлан хэрэглэх ёстой, энэ тохиолдолд 2лаа тэтгэвэр авч байсан байхыг шаардаагүй, тусгай 2 нөхцөлийг хангасан тохиолдолд хожим тэтгэвэр авахад 20%-ийг тэтгэвэр дээр нь нэмж олгох боломжтой гэсэн байдлаар хуулийг тайлбарлаж нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хангаж шийдвэрлэлээ.

УЛСЫН ДЭЭД ШҮҮХИЙН ХЯНАЛТЫН ШАТНЫ 2025 ОНЫ 09 ДҮГЭЭР САРЫН 23-НЫ ӨДРИЙН ЗАХИРГААНЫ ХЭРГИЙН ШҮҮХ ХУРАЛДААН

Шийдвэрийг бүрэн эхээр нь дараах бичлэгээс үзнэ үү.

22/09/2025

⚖️ШИЙДВЭР
НУУЦ АМРАГТАЙГАА НИЙЛЖ НӨХРӨӨ ХӨНӨӨХӨӨР ЗАВДСАН ЭМЭГТЭЙД 13 ЖИЛИЙН ХОРИХ ЯЛ ОНООЖЭЭ

Увс аймгийн Бөхмөрөн сумын нутагт амьдардаг Г.Б, Ч.О нар нь гэр бүл болоод 17 жил амьдарч байгаа бөгөөд 10-16 насны 4 хүүхэдтэй. Эхнэр Ч.О нь өөрийн нууц амраг гэх Б.Ц-тэй бүлэглэн нөхөр Г.Б-д 2024 оны 9-р сарын 6-ны өдөр ундаанд нь хулганын шингэн хор хийж уулгасан, 2024 оны 09-р сарын 07-ны өдөр уусан архинд нь хүнсний зориулалттай уксус хийж уулгасан мөн 2024 оны 09-р сарын 11-ээс 24-ний өдрийн хооронд Увс аймгийн нэгдсэн эмнэлэгт хэвтэн эмчлүүлэхэд нь сахиж байхдаа тарианы шингэнд нь хүнсний зориулалттай уксус хийж тариулж түүнийг алахыг завдсан гэх гэмт хэрэг холбогджээ.

Шүүгдэгч Ч.О нь мэдүүлэгтээ “... би Б.Ц болон Г.Баас маш их айж байсан. Б.Ц зургийн дараад явуулчих тэгвэл итгэнэ, тэгвэл итгэхгүй гэж хэлдэг. Тэгээд би зургийн дарж явуулдаг байсан. Би Б.Ц-т итгүүлэхийн тулд худал хэлсэн. Түүнээс биш Г.Б-д хор өгөөгүй, миний 4 хүүхдийн эцэг, хань ижил гэж бодоод ингэж хийж байна гэж зургийн үзүүлээд би асгачихсан. Яг үнэндээ би хулганын хор, уксус өгөөгүй. Б.Ц-т итгүүлэхийн тулд худал хэлдэг байсан. Б.Ц надад хэлэхдээ тийм өнгийн ундаанд хийж өг, уксус хамгийн сайн гэж байна тэрийг олж ирж өгнө гэж хэлдэг байсан. Өөрөө надад олж авч ирж өгсөн” гэж гэм буруугийн талаар маргажээ.

Шүүгдэгч Б.Ц гэм буруугаа хүлээн зөвшөөрч өгсөн мэдүүлэгтээ: Г.Б-ын эхнэр Ч.О бид хоёр үнэхээр бие биедээ хайр сэтгэлийн холбоотой бөгөөд би Ч.О-г нөхөр Г.Б-аас салчих хоёулаа хамт амьдаръя гэж хэд хэдэн удаа хэлж байсан, Ч.О нь “нөхрөөсөө салаад, өөр хүнтэй суусан гээд нутаг усны хүмүүст нэр муутай болчихно, салчихаар байгаа хөрөнгөнөөс нь авч чадахгүй болчихно” гэж хэлээд нөхрөөсөө салдаггүй байсан. 2024 оны 08-р сард Ч.О нь над руу өөрийн гар утаснаас залгаж “хоёулаа Г.Б-ыг нас барсны дараа хамт амьдаръя” гэж хэлээд “чи надаа хулганын хор, уксус аваад ир, би Г.Б-д өгч чадна” гэж хэлэхээр нь би зөвшөөрч Улаангом сумын зах дээр үйл ажиллагаа явуулдаг дэлгүүрээс 2 ширхэг хулганын хор, 1 шил уксус авч Ч.О-д хүргэж өгсөн гэжээ.

Шүүгдэгч Ч.О, Г.Б нарыг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.11-т заасан хүнийг алах гэмт хэргийг бүлэглэж үйлдэхийг завдсан гэм буруутайд тус тус тооцож. Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Ч.О-г Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.11-т зааснаар 13 жилийн хугацаагаар хорих ялыг хаалттай эмэгтэйчүүдийн хорих байгууллагад эдлүүлэх, Эрүүгийн хуулийн ерөнхий ангийн 2.8 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэг, 3.5 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт заасныг баримтлан шүүгдэгч Б.Ц-ийг Эрүүгийн хуулийн тусгай ангийн 10.1 дүгээр зүйлийн 2 дахь хэсгийн 2.11-т зааснаар 12 жилийн хугацаагаар хорих ялыг хаалттай эрэгтэйчүүдийн хорих байгууллагад эдлүүлэхээр шийдвэрлэжээ.

УВС АЙМАГ ДАХЬ СУМ ДУНДЫН АНХАН ШАТНЫ ШҮҮХ /ЭРҮҮГИЙН ХЭРЭГ/-ИЙН 2025 ОНЫ 02-Р САРЫН 14-НИЙ ӨДРИЙН 2025/ШЦТ/36 ДУГААРТАЙ ШИЙТГЭХ ТОГТООЛ

12/09/2025

ИПОТЕКИЙН ЗЭЭЛ АВСАН ДААТГУУЛАГЧ НАС БАРСАН ТОХИОЛДОЛД ДААТГАЛЫН КОМПАНИ ЗЭЭЛИЙН ТӨЛБӨРИЙГ ТӨЛНӨ

Э.О, Д.Э нар нь “Х” банктай 2022 онд ипотекийн зээлийн гэрээ байгуулж Баянзүрх дүүрэгт байршилтай орон сууцыг худалдан авч, “Х” банкаар зуучлуулан “М” ХХК-тай мөн оны 12 сард “Ипотекийн зээлдэгчийн амь даатгалын” гэрээг 1 жилийн хугацаатайгаар байгуулсан, гэрээнд зааснаар даатгалын зүйл нь даатгуулагчийн амь нас бөгөөд зээлдэгчийн амь насны нөхөн төлбөрийг 100% буюу зээлийн үлдэгдэл болох 40,6 сая төгрөг төлөхөөр тусгажээ.
2023 оны 01 сард даатгуулагч Э.О нь осгож нас барсан. “М” ХХК-с даатгалын нөхөн төлбөрт 23,4 саяыг төлсөн. Д.Э нь даатгалын төлбөрийг 100% буюу 40,6 сая төгрөгөөр тооцон төлөх ёстой гэж марган тус асуудлаар Санхүүгийн зохицуулах хороонд гомдол гаргахад даатгуулагчийн хохирлыг бүрэн барагдуулах ёстой гэж шийдвэрлэсэн. Гэтэл “М” ХХК нь уг шийдвэрийг биелүүлээгүй, үлдэгдэл 17,1 сая төгрөгийг төлөөгүй бөгөөд Д.Э нь даатгалын нөхөн олговрыг шаардах эрхтэй этгээд биш, цаашлаад бид хууль, журмын дагуу хувь тооцон олговрыг олгосон гэж маргалджээ.

Даатгалын гэрээний хувьд даатгуулагч нарын амь нас эрсэдсэн үед тооцох зээлийн төлөгдвөл зохих үнийн дүн, олгогдвол зохих даатгалын нөхөн төлбөрийн хувь хэмжээг гэрээний талууд харилцан тохиролцох бөгөөд нэгэнт тохиролцсон бол уг тохиролцоо нь гэрээний талуудын харилцан хүлээх үүрэг болно. Иймд нэхэмжлэгч Д.Э нь зээлийн гэрээний үүрэг гүйцэтгэгч, улмаар даатгалын гэрээний үүрэг гүйцэтгүүлэгчийн хувьд Э.О-ын гэнэтийн ослоор нас барсантай холбоотой зээлийн гэрээний эргэн төлөлтөд үүссэн эрсдэлийг төлүүлэхээр шаардах эрхтэй гэх дүгнэлтийг хийж шийдвэр магадлалыг хэвээр үлдээж шийдвэрлэжээ.

Энэхүү шийдвэр нь Улсын дээд шүүхийн 2025 оны 06 дугаар сарын 24-ний өдрийн тогтоол бөгөөд Монгол Улсын Шүүхийн шийдвэрийн цахим сан (shuukh.mn) холбоосоор бүрэн эхээр нь унших боломжтой.

06/09/2025

🇲🇳”БАРИЛГАЧДЫН БАЯР"-ийн мэнд хүргэе👷‍♂️🏗️🏢

🏢 Монгол Улсад барилгын салбар үүсч хөгжсөний түүхт 99 жилийн ойг тохиолдуулан, хамтран ажилладаг барилгын компаниуд болон нийт барилгачид та бүхэндээ баярын халуун мэндийг өргөн дэвшүүлье.

Барилгачин биш ч барилгын салбарын компаниуд, төслүүдэд хуулийн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлэн хамтран ажиллаж 10 гаруй жил барилгачдын баяр тэмдэглэж байна…

03/09/2025

11-р ангийн сурагч хүү бичлэгээр "шантаажлан" захирлаасаа нэг сая төгрөг салгажээ

Энэ хэрэг 2023 онд Орхон аймагт гарсан бөгөөд саяхан шүүх хэргийг шийдвэрлэжээ. Хэрэг үйлдэх үедээ 11-р ангийн сурагч буюу 17 нас таван сартай байсан ... овогтой ... нь ... -р сургуулийн захирал ажилтай ... хохирогчийн эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд нь ноцтой хор уршиг учруулж болохуйц баримт буюу хохирогчийн хүүхэд алгадаж буй бичлэгийг олж авч, улмаар тус бичлэгийг олон нийтэд тараахаар сүрдүүлан хохирогчоос мөнгө өгөхийг шаардаж, хоёр удаагийн үйлдлээр нийт нэг сая төгрөг шилжүүлэн авч бусдын эд хөрөнгийг авахаар заналхийлсэн гэмт хэрэгт холбогджээ.

Хохирогч ийн мэдүүлжээ.
“... Би 2023 оны намар өөрийн хуурай дүү болох эмэгтэйг гудамжинд согтуу явж байхад нь таарч “архи уулаа” гээд нэг удаа алгадсан. Тэгсэн үл таних хүн бичлэг хийж авсан байсан. 2024 оны 2-р сарын 16-ны өдөр ... гэх хуурамч фейсбүүк хаягаас манай сургуулийн пэйжийн чат руу “ийм хүн захирал байж болох уу, захирлыгаа хувь чатаа хар гээ” гэсэн чат бичиж тухайн бичлэгийг хамт явуулсан. Тэгээд хувь чатаар орж ирээд мөнгө хийж тохиролцохгүй бол би энэ бичлэгийг олон нийтэд тараана гээд надаас ... тоот дугаарын ... гэх дансаар 500,000 төгрөгийг “boldoo11” гэх утгатай шилжүүлж авсан. Дараа нь ахин 500 мянган төгрөг авсан. Үүний явц дунд бас мөнгө нэхэж авч байсан. Тухайн хүүхдүүд нь манай сургуулийн 11-р ангийн ... гэх сурагчид байсан. Тэд надтай уулзаад бичлэгийг өөр хүнд өгөөгүй, гар утаснаасаа устгасан гэсэн. Би сая төгрөгөө буцааж авсан учраас гомдол саналгүй ...”

Харин шүүгдэгч ийн мэдүүлжээ.
“...Намайг сурч байхад ... гэдэг хүн манай сургуулийн захирал байсан. Миний санаж байгаагаар 2022-2023 оны үед бүтэн жил орчим фейсбүүкийн хуурамч хаягнаас миний ээжийн зургийг байршуулж, олон хүмүүстэй явалддаг, завхай эмэгтэй гэх мэтээр удаа дараа нэр хүндэд нь халдсан зүйл оруулж доромжилсон. Ээж цагдаад гомдол гаргасан ч хуурамч хаягаас оруулсан тул олдохгүй байна гээд л өнгөрсөн. 2023 оны 10-р сард фейсбүүк ухаж байтал манай захирлын эмэгтэй хүүхэд алгадаж байгаа бичлэг байхаар нь гар утсан дээрээ татаж авсан. Тэгээд хуурамч хаягаас оруулбал манай ээжийг доромжилсон хүн шиг баригдахгүй юм байна гэж бодсон. Би захирлын фейсбүүк хаягийг олоод зурвас бичиж нөгөө бичлэгээр нь сүрдүүлж хоёр удаа 500 мянган төгрөгийг тоглоомын данс цэнэглэдэг хүний данс руу шилжүүлж авсан. Тухайн үед цахим мөрийтэй тоглоомд мөнгөө алдсан учраас мөнгөө буцааж олж авахын тулд захирлаас мөнгө салгаж аваад дахин тоглоё гэж шийдсэн. Захирлын бичлэгээр мөнгө олж болох юм байна гэж бодсон. Би 2024 оны 3-р сарын 27-ны өдөр уг бичлэгийг устгасан ...”
Шүүх захирлаа "шантаажилсан" сурагчийг нэг жил тэнсэн харгалзах ял оноожээ.

01/09/2025

Барилгын компаниуд анхаараарай…ЗӨВШӨӨРӨЛГҮЙ БАРЬСАН БАРИЛГАД НӨХӨЖ
ЗӨВШӨӨРӨЛ ОЛГОХГҮЙ.
Манай хуулийн фирм барилгын төслүүдэд хууль зүйн зөвлөх үйлчилгээ үзүүлж хамтран ажиллаж байна.

🖇 Нэхэмжлэгч хуулийн этгээд болох “М-И” ХХК нь өөрийн эзэмшлийн газар дээр үйлдвэрийн барилгын ажлыг эхлүүлж, ингэхдээ цар тахлаас үүдсэн нөхцөл байдлын улмаас барилгын ажлын зөвшөөрлийн гэрчилгээг авалгүйгээр барилгын ажлыг гүйцэтгэж дуусгасан гэх агуулгаар тайлбарлаж, тус гэрчилгээг нөхөн олгохыг даалгуулахаар маргасан.

Үргэлжлэлийг👇
https://admincourt2.gov.mn/site/single/4118 -линк дээр дарж уншина уу.

Захиргааны хэргийн шүүх, Монгол Улсын шүүх; шүүх, Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүх, Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Тамгын газар, Шүүхийн Т....