26/11/2025
Liewe kersvader
Beste kersvader, ek was baie soet hierdie jaar. Ek het mooi na my katte en werfdiere gekyk. Behalwe daai keer wat ek die kraan by die hoenderhok oop vergeet het en al 5 kapokie kuikens versuip het in die water, o ja… en die 1000L watertenk was toe ook mos leeg. Maar ek het mos mooi om verskoning gevra. Behalwe vir dit was ek baie voorbeeldig en d**k ek verdien ‘n mooi geskenk hierdie jaar. O ja…. En ek is ook jammer oor my taalgebruik toe die bakkie sonder diesel gaan staan het oppad terug huistoe. (Ek was die hele dag in die dorp en het ‘vergeet’ om die bakkie vol brandstof te maak. Maar ‘in my defence’ wil ek net sê dat dit as gevolg van oom Joop se lang asem was, hy gaan haal mos die bobbejaan ver agter die bult en dan hol hy so skuins oor hom soos hy aandik. Feite. Maar toe loop staan ek mos 20 kilos van die huis af, die enigste plek op die pad wat nie opvangs het nie, vir die volgende 20 kilos.) Maar behalwe vir dit was ek regtig baie gehoorsaam.
Wel…. Miskien is daar nog so hier en daar ietsie klein wat ‘n uitsondering is, ek glo ek sal ook kan verduidelik hoekom ek nie eintlik die skuldige een was nie. Nee, regtig, ek was nie altyd skuldig nie. Maar dan sê ek maar jammer daaroor ook.
Nou wat ek nou eintlik vir kersfees wil hê is nie te veel gevra nie. Ek d**k nie so nie - net in my beskeie mening. Vra is mos vry. (Die wyer daarby is nie nou van toepassing hier nie… ) Ek voel nogal dat ek kan doen met ‘n bietjie van ‘n ruskans. So af naweek…. of week. Veral oor kerstyd, daai week. Ek wil ook vra dat ons koskaste dan vol is en ons nie dorp toe hoef te ry nie. Nie vir kos nie, nie vir diesel nie en ook nie vir voer nie. Ek kan nie meer byhou met inflasie nie. Diesel is al meer as dubbeld op hierdie jaar en nou hoor ek nog nie voer se prys styg ook alweer. Dan betaal ons nog vir ‘n 2L kookolie R70 ook en aartappels is al by R90 vir ‘n 7kg sakkie. Nee, regtig. Ek het ‘n vakansie van dit alles af nodig.
Ek het ook ‘n bietjie van ‘n ‘break’ nodig van my skapies af. Net so rukkie, ‘n kortetjie. Sien, Kersvader, as ek rustig op my stoep sit en ek sien ‘n lammerooi daar in die huis se kamp, wonder ek hoekom sy sonder haar lam rondloop. Hulle moet juis volgende week gespeen word. Die agterkant van my huis wys na die trekker se kamp en my seuntjie het netnou kom sê hy sien die blêrrie deurkruiper ram is alweer by die jong ooitjies. (Ek het nou die dag die oorlus ram aan die agterkant van die plaas loop bêre, maar nee. Hy is soos ‘n ding wat snuf in die neus kry, dan hou ‘n kampdraad hom nie terug nie. ) Ek wonder of die sonpomp by Letterboom nog gooi, en die battery vir Swartkop se middellyn wat krag gee om die jakkalse weg te skok, en die rooikat hok oppad soontoe, ek wonder of ons al die bliksem gevang het. (Jammer oor daai woordjie ook Kersvader.) Maar hy maak vir my baie skade.
As ek dit nou so reguit mag stel……… ek hoop ook eintlik my skoonfamilie se planne val deur die mat. Sien… ek hou baie van hulle, solank hulle net daar bly waar hulle is. ‘n Landsgrens is lyk my nie ver genoeg nie. Ek het nie regtig ‘n probleem met die oumense nie. Dis net dat Pa nie kan hoor nie en wyer om sy ‘ore’ in te sit. Ma weet heeltyd van beter en bly trek haar vingers oor tafels en goeters om te kyk vir stof, dan wys sy haar vinger so regop vir my, voor almal. Sy wil ook heeltyd weet hoekom ons plaaswater so snaaks proe. (Dis seker omdat daar nie chloor in is nie Ma!!) Swaer drink net die stad se sorge weg. Die een bier na die ander. Heel dag lank. Ek hoop nie hy d**k ons gaan dorp toe ry net vir bier nie. Elke jaar vaar hy in my rantsoen kamer in en sit vir hom van die ‘courts’ in die yskas. Elke jaar. Het hy nou nog nie geleer hy moet meer bier bring as laas jaar nie?! Hy sit en drink, lê en drink en swem en drink. Heeltyd. Ek het ook al gesien hy vat ‘n bier kamer toe as ons almal ‘n middagslapie gaan vat. Maar dis nog niks. Sus vat die koek. (Ook die hele vrugtekoek) Eerstens is haar kinders, is mos stadsjapies, ken nie van die plaaslewe nie. Hulle kan nie buitentoe nie want dis warm, hulle kan nie saans slaap nie want die muskiete vreet hulle op. Die hoenders maak hulle wakker net voor die son opkom. Hier is nie opvangs nie, so hulle kan nie kontak maak met enige iemand behalwe ons in die huis nie. (Ek wil ook nie vir hulle sê ons het ‘n skottel opgesit en vang nou sateliet internet op nie. ek sal my mos vrek betaal aan al daai data!) Hulle eet ook heeltyd en is klaar so rond soos speenvarkies. Hule kry mos hulle pousekos in ‘n koelboks. Een met wiele. Elke kind het sy eie een. (Sjoe….. voel ek nou skaam vir my kinders wat tuisgebakte koekies en beskuit koshuis toe kry. ) Maar nee, my suster is ‘my sister from another mother’. My ma sê altyd sy is in die hospitaal omgeruil. Sy eet in oormaat, met elke ete is haar bord die volste, so asof sy bang is daar is nog oor vir more. Sy vat altyd die grootste sny…. Die volste bakkie, die tuisgebakte koekie met die meeste icing in, die stuk waatlemoen met die minste pitte - dis vir my die ergste! En dan tik sy mos so met haar plastiek naels teen haar glas se rand en kyk vir my so oor haar bril. Nog enetjie Boeta asseblief, sy is seker bang my glas is voller as hare.
Nou ja, Kersvader, gee my tog net ‘n blaaskans, ‘n ruskans. Ek wil ook hierdie jaar saam met my gesin vier. Ek wil he ons moet die geboorte van Jesus vier en vergeet van die geskenke. Ek wil he ons moet oukers en kersdag om die tafel sit en hande vat. Bid voor ons eet, maar bid met hart en gees. Nie net dankie en amen nie. Sus is altyd so haastig om te skep!
Kersvader, mag ek hierdie jaar net saam met my gesin wees. Sonder enige drama, oë-rollery, ‘n gekla oor die hoender haan waarop ek so trots is. (Daai haan het immers ‘n prys gewen op die Karasburg Agri-Dag se ekspo! Ek se jou - dis nie sommer net ‘n haan nie, hy het ‘n ‘breed’ en ‘n familielyn waarvoor ek baie betaal het. Die feit dat ek hom by Jonas gevat het om sy winkel skuld te betaal is nie nou ter sprake nie, jy kan mos sien hoe lyk hy!). Sonder enige rooikatte, honde wat die tarentale vang of sonder ‘n gekla oor te min bier of aartappelslaai sonder eier.
Maar noudat ek dit alles uitgeskryf en gevra het besef ek dat dit nie ‘n kersfees sal wees sonder hulle almal nie. Elkeen bring sy eie drama, elkeen bring sy eie deeltjie van homself na ons huis toe. Al hou swaer baie van sy bier, drink hy ten minste ‘n Namibiese ‘brand’ as hy plaas toe kom. En hy hou daarvan om te luister na my skaap stories. Ek praat mos net skaap-taal. Pa sit dalk nie sy ore in nie omdat hy nie WiL nie?! (Nogal slim…) Sus trek so ‘grand’ aan en wys haar blinkste kant om dalk op te maak omdat sy nie so lekker koekies of beskuit kan bak nie. Dalk nie so lekker kan kook nie? (Sy koop dit wel graag.) En om nou eerlik te wees kan ek ook nie die kinders kwalik neem nie. Dis soos hulle groot word - met ‘n foon in die hand en ‘n sweet in die kies. My kinders is anders, hulle word groot met ‘n papwiel wat self omgeruil moet word, hanslammers met name wat dit nie maak nie, hulle word groot met bakkies vol voer - nie groceries nie. Jy kan nie haar kinders kwalik neem nie. As hulle ‘n aircon gewoond is……. ( jis, ek sou darem nie omgee vir een nie. Alhoewel, ek het al gehoor dat as ‘n boer ‘n aircon in die huis het, wil hy nie namiddag weer uit die huis uit nie. As hy eers daai dag se lafenis in die huis kom kry het is dit boeke toe! )
Kersvader - ek weet ek het nou gevra vir stilte en om net rustig te wees, maar ek d**k tog ek moet maar my familie by my hê. Veral as ons die nuwe jaar ingaan - dan wil ‘n mens mos weet wie in jou lewe is belangrik, wie gee om. Ek het my suster se kinders nodig om vir my daai mooi kerskaartjie te maak wat ons elke jaar uitstuur. Ma & Pa wat maar net altyd daar is. Altyd. Sus met haar ekstravante uitrustings wat glad nie geskik is vir ‘n regte plaasvrou wat hekke moet oopmaak of ‘n wiel moet omruil nie. Swaer…. Ja, hy kan maar my ‘courts’ in die rantsoenkamer kry. Ek weet hy gaan van hulle vat - ek het ekstra gekoop.
My kinders sien ook ‘n ander wêreld, een wat hulle duidelik nie mee gemaklik is nie, maar wel… hulle leer iets. Ek d**k ons moet maar kersfees so hou soos elke jaar. Ek hou daarvan om my ooie te sien, die lammers, ek hou daarvan om die waters en die kragdrade om te ry. Dis soms lekker, want dis altyd ‘n verrassing wie gaan saamry - wie nie lus het vir die drama by die huis nie. Mens vind nogal baie uit as iemand so gamaklik en ongesteurd is. Dis tog eintelik te lekker om verby die rooikat hok te ry en te sien die bliksem is gevang! (Sorry kersvader) Ek d**k tog ons moet maar eers alles net so los vir eers, miskien moet ons liewer niks verander nie. Miskien volgende jaar - ons kyk maar hoe voel ek dan. Miskien het ek nie ‘n ruskans nodig nie, miskien het ek tyd saam met my oorlamse familie nodig. Swaer luister, Pa verkies om net deel te wees sonder om iets te se. Ma bly opruim en dra skottelgoed in en begin was. (Dis gaaf ne?!) Ek d**k nogal so… Sus probeer dalk ook maar net haar kinders iets te leer van hoe sy grootgeword het. Miskien verlang sy ook soms so bietjie terug plaas toe. Na ‘n dag sonder make-up, hakskoene en te veel koffie. Dalk wil sy ook net ‘n paar nagte ‘n jaar die sterre sien blink.
Dan vra ek maar liewer hierdie jaar vir saamwees en tyd saam met familie en my skapies. Ek vra eerder vir vrede op aarde en dat die wêreld om sal onthou dat kersdag gaan oor die geboorte van Jesus en nie die geskenke nie. Dat almal sal onthou om lief te hê en mekaar te koester. Dat jy mooi sal luister as die hoof van die huis die geboorte van Jesus lees en later as ons buite sit, na die sterre sal kyk en die pad na die stal sal sien. Dat elkeen Jesus in die skitter van die sterre opnuut en in verwondering sal vind.
Geseënde kersfees Kersvader, Mag jy ook opnuut weer die pad na die stal onder die sterre vind.
Groetnis,
- Lunette vanZyl -