BentoSpino BV

20/06/2017

De Regionale Uitvoeringsdienst Noord-Holland Noord ontving vandaag Maria Genova voor een lezing en discussie over sybersecurity. Samen met ethisch hacker Rob de Vries gaf zij de bijna 180 medewerkers uitleg over de risico's en advies over beveiliging van computers en mobiele apparatuur. Zeer leerzaam!

07/02/2017

VERBONDEN PARTIJEN zijn de verschillende samenwerkingsverbanden tussen lokale overheden en allerlei uitvoeringsdiensten. Echter uitvoeringsdiensten voeren niet alleen meer uit, maar maken ook beleid. En, nog erger, de rijksoverheid verplicht gemeenten samen te werken binnen de Omgevingsdienst en de Veiligheidsregio. De gemeenteraad wordt overruled door hun eigen bestuurders, die het bovenlokale belang laten prevaleren. Wat doen we eraan?

et lijkt erop dat de discussie over verbonden partijen wordt geïntensiveerd. StiBaBo en BentoSpino BV hebben samen het afgelopen jaar een vijftal onderzoeken verricht naar de visie van gemeenteraden op de rol van hun gemeente in de Veiligheidsregio, de Omgevingsdienst, het Recreatieschap, de GGD en…

02/01/2016

DEMOCRATISCHE CONTROLE
De informatieoverdracht tussen college en raad is bij veel gemeenten een gevoelig punt. Op het eerste gezicht lijkt het voor de hand te liggen dat het college alle informatie aan de gemeenteraad verstrekt om de wettelijk verankerde controletaak goed uit te voeren. Maar de werkelijkheid is anders.
In de Nederlandse verhoudingen stelt de gemeenteraad de kaders vast waarbinnen het college moet functioneren en controleert vervolgens of dat goed is gegaan. De ruimte die het college in de tussenliggende periode krijgt om het dagelijkse werk uit te voeren is een kwestie van vertrouwen. Veel gemeenteraden en colleges worstelen met die vrijheid van handelen. Het gevolg is niet zelden dat het college zoveel mogelijk informatie over de schutting bij de raad gooit. Dan kan het college nooit worden beschuldigd van het achterhouden van informatie. De raad vindt dat echter niets. De meeste raadsleden voelen zich misbruikt als lid van een controleorgaan dat op hoofdlijnen moet werken en compenseren dat door eindeloos veel vragen te stellen. Menige griffie zit tussen wal en schip of draagt bij aan verkleining van het probleem door bij elk raadsvoorstel een toelichtend memo op te nemen.
Door de bank genomen zijn er vijf aspecten die bij verbetering van de informatievoorziening een rol spelen en nader dienen te worden uitgewerkt:
- wordt de informatie aangeleverd op een wijze dat de raad er iets mee kan? Welke rol vervullen college en griffie hierbij?
- worden de juiste kanalen gebruikt?
- is bestuurlijke informatievoorziening vanzelfsprekend?
- Welke beleidsafspraken zijn gemaakt tussen raad en college?
- Welk zelfbeeld hebben raad en college?
Vanzelfsprekend is in elke gemeente een werkwijze mogelijk die het ideaal benadert. Nadere informatie is verkrijgbaar bij BentoSpino of bij StiBaBo.

Bent u op zoek naar advies of wilt u de gang van zaken binnen uw ambtelijke organisatie grondig laten doorlichten? Dan biedt de Stichting voor Beleidsanalyse en Bestuursondersteuning (StiBaBo) uitkomst. Wij voeren doelgerichte analyses uit en adviseren u bij het uitvoeren van toegewezen taken en het…

01/01/2016

GELUKKIG NIEUWJAAR
BentoSpino wenst haar klanten en relaties, publieke bestuurders, ambtenaren en alle mensen waar ze voor werken een gezond en voorspoedig 2016 toe.

20/12/2015

GEMEENTELIJKE HERINDELING EN POLITIEK
Elk jaar weer worden er gemeenten samengevoegd, geherindeeld. De wet Arhi schrijft voor hoe een dergelijk proces op hoofdlijnen dient te verlopen. Weinig aandacht wordt besteed aan de lokale politieke component bij deze omvangrijke processen. Voor StiBaBo, de Stichting Beleidsanalyse en Bestuursondersteuning, heb ik een aantal aandachtspunten op een rij gezet. Dit in navolging op mijn boek over gemeentelijke herindeling.
http://www.stibabo.nl/wp-content/uploads/2015/12/Gemeentelijke-herindeling-en-lokale-politiek.pdf

08/05/2015

MEDIATION
Sinds kort leveren wij op interim-basis ondersteuning bij het Mediation Traningsinstituut in Amersfoort. Het instituut bestaat twintig jaar en heeft al meer dan 1.200 mediatiors in Nederland opgeleid. Mediation is een ideale aanpak bij conflicten en problemen. In plaats van de rechter een knoop te laten doorhakken helpt de mediatior bij het zoeken naar een oplossing van een conflict. Dat is duurzaam.
Het zusterbedrijf MTi+ zoekt desgevraagd de juiste mediator bij een probleem, zodat de kans op een voor alle partijen bevredigende oplossing zo groot mogelijk is. En...mediation is vertrouwelijk, terwijl rechtszaken bijna altijd openbaar zijn.
Allemaal voordelen.
Bent u betrokken bij een conflict of een probleem of kent u personen of organisaties die daarmee te maken hebben: denk aan mediation, denk aan MTi.
http://www.mediation.nl/

MTi, hét mediationtrainingsinstituut in Nederland. Professioneel & Betrokken, praktische en direct inzetbare mediation vaardigheden. Gratis informatieavond!

11/04/2015

WAT IS DE KRACHT VAN UW GEMEENTE?

Al jarenlang bestaan er bestuurskrachtmetingen. Ze zijn bedoeld om te meten wat de mogelijkheden van een gemeente zijn bij plannen en nieuwe ontwikkelingen, maar ook voor de dagelijkse uitvoering van reguliere werkzaamheden. Provinciebesturen gebruiken bestuurskrachtmetingen om te beoordelen of een herindeling wenselijk of zelfs noodzakelijk is. Ook versterkte gemeentelijke samenwerking kan een uitkomst zijn.
Maar wat blijkt: ze zijn eenzijdig. Het is geen goed meetinstrument. Onderzoekers van de Stichting StiBaBo in Groningen en de Radbouduniversiteit in Nijmegen hebben in opdracht van BZK een nieuw, modern instrument ontwikkeld.

SitBaBo organiseert, in samenwerking met het Kenniscentrum Lokaal 13

OP VRIJDAGMIDDAG 24 APRIL IN NIJKERK

STUDIEBIJEENKOMST: ‘BESTUURSKRACHT NIEUWE STIJL’
in De Schakel te Nijkerk

Voor gemeente- en provinciebestuurders, gemeentesecretarissen, beleidsambtenaren en consultants

In de bestuurskrachtmeting nieuwe stijl wordt een relatie gelegd tussen taakzwaarte van een gemeente en de middelen die daarvoor kunnen worden ingezet. Daarbij speelt ook de sociale infrastructuur van gemeenten een rol (burgerkracht), de politieke stabiliteit, ambtenarenkracht, schuldposities, etc. Door deze nieuwe criteria ontstaat een evenwichtiger beeld. Op de studiebijeenkomst wordt het nieuwe model uit de doeken gedaan en gedebatteerd over de toepassingsmogelijkheden.
Inleiders
Prof dr Michiel Herweijer (hoofdonderzoeker)
Rob van Doorn (senior-adviseur)
Programma
13.00 Ontvangst
13.30 Presentaties Herweijer en Van Doorn
14.30 Algemene vragenronde
15.00 Pauze
15.15- 16.00 Debat en verdiepingsvoorbeelden

Kosten 60 euro (excl. BTW/organisatiekosten Stibabo).
Opgave: [email protected]

23/03/2015

STIBABO ORGANISEERT:

STUDIEBIJEENKOMST: ‘BESTUURSKRACHT NIEUWE STIJL’ OP VRIJDAG 24 APRIL IN NIJKERK

De huidige bestuurskrachtmeting blijkt eenzijdig. Onderzoekers van Stibabo/Radbouduniversiteit hebben in opdracht van BZK een nieuw, modern instrument hiervoor ontwikkeld.

STUDIE- EN THEMABIJEENKOMSTEN STIBABO
‘De Schakel’ Nijkerk

In samenwerking met het Kenniscentrum Lokaal 13

VRIJDAGMIDDAG 24 april 2015

BESTUURSKRACHT ANDERS GEMETEN

In de bestuurskrachtmeting nieuwe stijl wordt een relatie gelegd tussen taakzwaarte van een gemeente en de middelen die daarvoor kunnen worden ingezet. Daarbij speelt ook de sociale infrastructuur van gemeenten een rol (burgerkracht), de politieke stabiliteit, ambtenarenkracht, schuldposities, etc. Door deze nieuwe criteria ontstaat een evenwichtiger beeld. Op de studiebijeenkomst wordt het nieuwe model uit de doeken gedaan en gedebatteerd over de toepassingsmogelijkheden.

Inleiders

Prof dr Michiel Herweijer (hoofdonderzoeker)
Rob van Doorn (senior-adviseur)

Programma
13.00 Ontvangst
13.30 Presentaties Herweijer en Van Doorn
14.30 Algemene vragenronde
15.00 Pauze
15.15- 16.00 Debat en verdiepingsvoorbeelden

Kosten 60 euro (excl. BTW/organisatiekosten Stibabo). Opgave: [email protected]

08/03/2015

HET BELANG VAN STEDEN EN REGIO'S
Wie de ontwikkelingen van de afgelopen jaren volgt zal constateren dat steden een steeds belangrijker rol krijgen in de internationale verhoudingen. Enorme stromen nieuwe stedelingen bewegen zich naar de grote bevolkingscentra. Het effect hiervan is niet alleen dat over minder dan twintig jaar tachtig procent van de wereldbevolking in grote steden woont, maar tevens dat die steden qua belang in de internationale verhoudingen zullen stijgen. Beijing, New York, Caïro, Mexico Stad en dergelijke steden worden nog meer centra van kennis, economische invloed en innovatie en zullen daarom bijdragen aan een verschuiving van macht. Ook in West-Europa doen zich nu al dergelijke veranderingen voor, zelfs in Nederland. De Metropoolregio Amsterdam en de regio's rondom Den Haag en Rotterdam, Eindhoven en het Knooppunt Arnhem-Nijmegen spelen binnen hun omvang hier een partijtje in mee. In ons land wordt het daarom belangrijk die ontwikkeling af te zetten tegen de positie en open boekhouding van provincies en de mate waarin landelijke politieke en bestuurlijke vraagstukken beter naar het regionale niveau kunnen worden getild. Dichter bij de mensen, beter zichtbaar welke besluiten direct effect hebben op het dagelijks leven en ongetwijfeld leidend tot de vraag hoe de regio's meer een rol kunnen spelen binnen de dagelijkse politiek en bij verkiezingen hun eigen besturen kunnen inrichten.
De vraag is nu wanneer de landelijke politiek niet meer alleen uitvoeringstaken, voorzien van duizend verantwoordingseisen naar gemeenten delegeren, maar vooral tot het inzicht komen dat veel macht bij stevige stedelijke regio's thuishoort. En natuurlijk mag het rijk zich dan bezig blijven houden met buitenlandse zaken, defensie en andere bovenregionale en landelijke vraagstukken.
Wanneer wordt deze handdoek echt opgepakt?

07/03/2015

Herindeling en fusie

De komende jaren zullen meer gemeenten gaan herindelen of wordt gekozen voor ambtelijke fusie. De keuze voor een herindeling of fusie is altijd een bestuurlijke. Bij een herindeling moet worden gewerkt binnen wettelijke vormvoorschriften en draagt het rijk financieel bij middels een gewenningsbijdrage. Bij een ambtelijke fusie worden de randvoorwaarden door de gemeenten zelf worden bepaald.
In deze column wordt ingegaan op gemeentelijke herindeling.

Niet alleen zijn op alle niveaus (gemeenten, provincie, rijk) bestuurders bij een herindeling betrokken, het is vooral een proces dat binnen de betreffende gemeenten veranderingen met zich meebrengt. Ambtelijke organisaties moeten worden vervlochten, nieuwe of aangepaste hardware en software op basis van een nieuwe ICT-architectuur zijn aan de orde, belastingen, verordeningen en beleidsstandpunten moeten op elkaar worden afgestemd, enz. enz.
Een gemeentelijke herindeling vereist niet alleen de betrokkenheid van diverse bestuurslagen, maar ook van burgers, instellingen en bedrijven, omliggende gemeenten en de bij de betrokken gemeenten werkzame ambtenaren.

Gelukkig is een gemeentelijke herindeling geen nieuw proces. Er is gedurende vele jaren her en der in het land ervaring mee opgedaan. De wet Arhi schrijft de wettelijke kaders voor. Na de principiële bestuurlijke besluitvorming wordt begonnen met het schrijven van een plan van aanpak. Om de bestaande deskundigheid te bundelen worden werkgroepen van medewerkers gevormd. Er komen werkgroepen voor organisatie-inrichting, personele aangelegenheden, ICT, huisvesting, financiën en dergelijke.

De meeste tijd is gemoeid met een inventarisatie van de taken van de nieuwe werkorganisatie en de inrichting daarvan. De kern daarvan ligt vast in een dienstverleningsconcept. Op welke niveaus worden de inwoners bediend? Hoe vergaand wordt gebruik gemaakt van digitale communicatie? Komt er een nieuw gemeentehuis of wordt gewerkt vanuit de bestaande panden? Maar natuurlijk komen er ook een bedrijfsvoeringsconcept, een managementconcept, een nota planning en control en niet te vergeten een eerste begroting.
Overleg met de bonden moet leiden tot een sociaal statuut, waarin de rechten en plichten van de medewerkers zijn verankerd. Een hoofdstructuur, detailstructuur, formatieplan en functieboeken worden vastgesteld en het plaatsingsproces wordt uitgevoerd. Een trainings- en opleidingsprogramma leidt tot een beter geëquipeerde organisatie. De gewenste organisatiecultuur wordt in het zadel geholpen door medewerkers van de nieuwe organisatie.

En al deze werkzaamheden dienen binnen een vastgestelde periode te worden uitgevoerd terwijl de winkel openblijft. Burgers hebben recht op een goede dienstverlening, ook wanneer intern de zaak op de schop wordt genomen. Een herindeling is een intensief proces waarbij in nauwe samenwerking tussen bestuurders en ambtenaren in relatief korte tijd een nieuwe organisatie op poten wordt gezet waar de inwoners van de nieuwe gemeente op de langere termijn voordeel van hebben. Voordeel in de zin van meer kwaliteit en een betere bereikbaarheid tegen acceptabele kosten.

Ondergetekende heeft een boek over gemeentelijke herindelingen geschreven op basis van meer dan tien herindelingen en voorbereidingen daartoe.

Rob van Doorn

02/03/2015

POLITIEKE PARTIJEN EN U
Afgelopen week werd bekend dat het aantal leden van politieke partijen verder is gedaald. Inmiddels zijn niet meer dan 290.000 mensen lid. De reactie zou kunnen zijn: 'waar maak je je druk over?' De opkomst bij verkiezingen is immers veel belangrijker. Maar er zijn argumenten aan te voeren tegen deze nuancering.
De kandidaten voor vertegenwoordigende lichamen komen uit de partijen. Alleen de PVV is hierop een uitzondering, die naar verluidt slechts één lid heeft: een stichting onder leiding van de heer Wilders.
Nu het aantal leden daalt, vermindert ook de omvang van het stuwmeer aan kandidaten voor vertegenwoordigende lichamen. Provinciale staten en waterschappen hebben al nooit zo in de belangstelling gestaan van de actieve partijleden, maar ook de kieslijsten voor gemeenteraad en parlement zijn steeds moeilijker met kwaliteit te vullen.
Niet alleen bij de voetbalclub en de schaakvereniging loopt de belangstelling voor een bestuursfunctie terug, in de politiek ook. Openbaar bestuursorganen verdienen het de beste kandidaten op de kieslijsten aan te treffen. Hoe terecht ook, het terugdringen van wachtgeldrechten en de beperkte vergoeding voor het raadslidmaatschap verleiden weinigen. Wat er tegenover staat is veel saaie stukken lezen, tig vergaderingen en gescheld en gevloek over de social media. De kwesties rondom verdachte politici versterken het negatieve imago. De ambitie om bij te dragen aan de ontwikkeling van je gemeente of provincie wordt daarmee getemperd.
Het lage aantal partijleden is er al jaren en de bodem wordt nu bereikt. Het is een gegeven dat bij verenigingen niet meer dan 10% van de leden bereid is daadwerkelijk actief te zijn. Dit betekent dat in de politiek nog slechts 30.000 mensen wat willen doen. In een lokaal, provinciaal of landelijk partijbestuur, gemeenteraad, provinciale staten, algemeen bestuur van een waterschap of parlement. Omdat er ca. 18.000 bestuursfuncties te vergeven zijn, blijft er weinig keuze over.
Een goed moment om landsbreed na te denken over een bestuursvorm die de betrokkenheid van burgers bij het openbaar bestuur vergroot. Een bestuursvorm waarin de rol van politieke partijen wordt herijkt. Wellicht dienen ze meer een rol te krijgen als denktank dan als kweekvijver voor bestuurlijk talent. Bij bedrijven en maatschappelijke organisaties zijn veel meer talenten. Het gevolg van een andere positie voor politieke partijen leidt op zijn minst tot een discussie over de inrichting van kieslijsten. Reeds nu wordt een raadslid als persoon gekozen. Bij een ruzie binnen de partij verdwijnt vaak de zetel. Je kunt dat bij wet veranderen, maar de daling van het aantal partijleden blijft.
Een discussie over dit vraagstuk moet breed en gedragen zijn en de academische wereld overstijgen. Een goed moment om het belangrijkste vertegenwoordigende orgaan, het parlement, te verzoeken een maatschappelijk debat te organiseren. En als die dat niet doen? Het Maagdenhuis?

21/01/2015

INFORMATIEVOORZIENING AAN DE RAAD
De gemeenteraad is het hoogste orgaan van de gemeente. Dit betekent dat de informatievoorziening optimaal moet zijn, zodat afgewogen besluiten kunnen worden genomen. Een gemeenteraad heeft een heldere taak, maar is heterogeen samengesteld, zodat het soms moeilijk is voor het college van B&W afgewogen informatie te verstrekken. Informatie, die in ieders ogen voldoet. Toch is de opdracht de raad als orgaan doorlopend in positie te brengen. Altijd weer is er de verleiding alles over de schutting te gooien, zodat de raad alles heeft, maar soms door de bomen het bos niet meer ziet. Bij het alternatief, informatie selecteren, zijn er wellicht raadsleden die zeggen dat zaken zijn achtergehouden. De griffie is niet alleen brievenbus, maar heeft de inhoudelijke taak de informatie te wegen en zich af te vragen of er (na politiek debat) adequate besluitvorming kan plaatsvinden.
In de huidige periode, waarin begrotingen zijn verdubbeld, blijft de verantwoordelijkheid van de raad principieel gelijk, maar wordt hij feitelijk groter en ingewikkelder. Raadsleden doen hun vertegenwoordigende werk vaak naast een (parttime) baan. Het is volstrekt onmogelijk dan altijd alle informatie tot je te nemen. De verantwoordelijkheden van het college en de griffie groeien om de raad in positie te houden. O ja, en begin dat svp niet meer over het idee om gemeenteraden te verkleinen. Democratie wordt niet versterkt door het aantal deelnemers te verkleinen.