14/04/2026
Zo wordt u een betere luisteraar
Validatie (een proces van het controleren, bevestigen of goedkeuren) is een methode om mensen het gevoel te geven dat ze gezien, gehoord en serieus genomen worden. In het beroepsleven kan deze methode worden gebruikt om zowel constructieve gesprekken op gang te brengen als veranderingen door te voeren. Al jaren geven psychologen en onderzoekers Sara Edlund en Elizabeth Malmquist lezingen over validatie en hoe je de methode in verschillende situaties kunt toepassen. Nu zijn ze in het nieuws met het boek “Validatie – voor begrip, samenwerking en verandering”, waarin ze praktische voorbeelden geven van hoe de methode op het werk kan worden gebruikt. – Iets wat tijdens onze lezingen keer op keer terugkwam, is dat leidinggevenden vragen om concrete hulpmiddelen in de omgang met hun medewerkers. Leidinggeven is een complexe taak. Tegelijkertijd weten we ook hoe belangrijk het is dat medewerkers het gevoel hebben dat ze een leidinggevende hebben die luistert, begrijpt en steun biedt, zegt Sara Edlund. Door te luisteren en te laten merken dat je hebt gehoord en begrijpt, kun je emoties ontkrachten en vergroot je de kans op een constructief gesprek Om validatie te beschrijven, gebruikt Sara Edlund een vergelijking die inhoudt dat we in verschillende uitkijktorens zitten en de buitenwereld op onze eigen manier vanuit onze toren bekijken. Wie met validatie werkt, neemt de tijd om uit zijn toren af te dalen en die van de ander te beklimmen om te zien hoe het uitzicht daar is, en vervolgens terug te communiceren wat men heeft gezien. – Validatie gaat over hoe je met anderen omgaat. Er zijn altijd logische en begrijpelijke redenen voor de gevoelens en gedachten van een ander. Door te luisteren en te laten merken dat je hebt gehoord en begrijpt, kun je emoties ontladen en reguleren, waardoor de kans op een constructief gesprek toeneemt waarin men meer openstaat voor de aangevoerde argumenten. Schept vertrouwen en versterkt relaties Het gevoel dat er naar je geluisterd wordt, schept vertrouwen en geeft medewerkers het gevoel dat ze zich durven open te stellen en zaken aan te kaarten die als problemen kunnen worden ervaren. Dat draagt op zijn b***t bij aan een opener klimaat op de werkplek, waar men ook ontvankelijker is voor veranderingswerk. – Het versterkt relaties, vergroot het vermogen om samen te werken en legt een basis om met veranderingen aan de slag te gaan. Wie gebruik wil maken van validatie, moet het stap voor stap aanpakken en in een eerste stap laten zien dat men bereid is te luisteren en te begrijpen, voordat men verdergaat, en oprechte interesse tonen. Dat betekent niet dat validatie veel tijd hoeft te kosten. – De effecten van validatie tijdens een gesprek kunnen onmiddellijk merkbaar zijn. Iemand die bijvoorbeeld gestrest en gefrustreerd is, ervaart doorgaans een zeer snelle verlichting van die gevoelens wanneer hij of zij met validatie wordt benaderd. Met andere woorden: het effect is heel snel zichtbaar. Belangrijk om de tijd te nemen Maar als je niet goed naar de situatie luistert en te snel door het proces heen gaat, kun je gemakkelijk terechtkomen in wat onderzoekers ‘invalidatie’ noemen. Invalidatie kan zijn dat je de dingen alleen vanuit je eigen perspectief bekijkt en niet probeert het perspectief van de ander te begrijpen, of dat de gedachten en gevoelens van de ander worden gebagatelliseerd, afgewezen of veroordeeld. Te snel overgaan op het oplossen van problemen kan ook leiden tot invalidatie. Het resultaat is het tegenovergestelde van wat bij een geslaagde validatie het geval is: de persoon voelt zich afgewezen en heeft het gevoel dat het nergens toe heeft geleid om een kwestie aan te kaarten. – Het is heel gemakkelijk dat invalidatie in de communicatie sluipt, dat we onderbreken en te snel proberen problemen op te lossen, of dat we iemands gevoelens en ervaringen bagatelliseren. Daarom is het belangrijk om de tijd te nemen om te luisteren en ook te laten zien dat je daarvoor openstaat. Ook op jezelf toe te passen Validatie is een hulpmiddel dat je ook op jezelf kunt toepassen. Zelfvalidatie houdt in dat je je eigen reacties en gedrag beschrijft en in een context plaatst, in plaats van alleen maar te oordelen en kritisch te zijn. – In onze gedachten vindt er voortdurend een innerlijke dialoog plaats en vaak leggen we de nadruk op het negatieve. Zelfvalidatie gaat over het zien hoe verschillende geb***tenissen ertoe hebben geleid dat je iets ervaart en doet wat je eigenlijk niet zo goed vindt, en begrip voor jezelf creëren zonder daarom slecht gedrag goed te keuren of excuses te verzinnen om niet te proberen te veranderen. DRIE TIPS, hoe wordt ik een betere luisteraar. Luister en observeer – wees aandachtig en toon interesse in de ander. Moedig de ander aan om meer te vertellen. Reflecteer – geef op een duidelijke, respectvolle en niet-oordelende manier weer wat de ander zegt, zowel de inhoud als de gevoelens. Dit gedrag geeft aan dat de ander je volledige aandacht verdient en dat je meer wilt weten. Verwoord het onuitgesprokene – na stap twee kun je wat verder gaan en ideeën aandragen over wat anderen zouden kunnen denken, voelen of willen. Maar het is belangrijk om dit op een open en onderzoekende manier te doen, zodat duidelijk wordt dat je bereid bent je mening bij te stellen als blijkt dat je ernaast zit. De persoon heeft het recht om je tegen te spreken of te corrigeren.Bron: “Validering voor begrip, samenwerking en verandering” door Sara Edlund en Elizabeth Malmquist.
Validatie (een proces van het controleren, bevestigen of goedkeuren) is een methode om mensen het gevoel te geven dat ze gezien, gehoord en serieus genomen worden. In het beroepsleven kan deze meth…
