22/10/2025
नेपालमा यो तीन व्यवस्था मध्य कुन व्यवस्था राम्रो होला ।
🟦 १. राष्ट्रपतीय व्यवस्था (Presidential System)
फाइदा :
✅ कार्यकारी स्थिरता रहन्छ — राष्ट्रपति निश्चित समयका लागि रहन्छ।
✅ निर्णय गर्न ढिलो हुँदैन — प्रधानमन्त्री परिवर्तनजस्तो अस्थिरता हुँदैन।
✅ कार्यकारी, विधायिका र न्यायपालिकाबीच स्पष्ट सन्तुलन रहन्छ।
बेफाइदा :
❌ शक्ति धेरै एक व्यक्तिमा केन्द्रित हुन सक्छ।
❌ संसद् र राष्ट्रपति बीच विवाद हुँदा नीतिगत अवरोध आउन सक्छ।
❌ सहकार्य र जवाफदेहिता कमजोर हुन सक्छ।
🟩 २. संसदीय व्यवस्था (Parliamentary System)
फाइदा :
✅ संसद् प्रति जिम्मेवार सरकार — जनतासँग प्रत्यक्ष उत्तरदायित्व।
✅ प्रधानमन्त्रीलाई सजिलै बदल्न सकिने — जिम्मेवारी सुनिश्चित।
✅ नीतिगत निरन्तरता र सहकार्य सहज।
बेफाइदा :
❌ सरकार बारम्बार परिवर्तन हुने सम्भावना — अस्थिरता।
❌ पार्टी राजनीति र गठबन्धनले नीति कमजोर बनाउन सक्छ।
❌ प्रधानमन्त्रीमा अत्यधिक निर्भरता हुने सम्भावना।
🟥 ३. अर्ध–राष्ट्रपतीय व्यवस्था (Semi-Presidential System)
फाइदा :
✅ राष्ट्रपतिको स्थायित्व र प्रधानमन्त्रीको उत्तरदायित्व दुबै।
✅ शक्ति सन्तुलन — कार्यकारीमा दुई केन्द्र, नियन्त्रण र सन्तुलन सहज।
✅ नीतिगत निरन्तरता सम्भव।
बेफाइदा :
❌ राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीबीच शक्ति द्वन्द्व हुन सक्छ।
❌ निर्णय प्रक्रियामा असहजता र ढिलाइ।
❌ स्पष्ट अधिकार सीमाना नहुँदा भ्रम उत्पन्न हुन सक्छ।