11/12/2025
“Akala Ko Kapalit ng Sakripisyo ang Pasasalamat… Hindi Pala.”❗❗❗
Ako si Leni, 39, isang OFW sa Kuwait sa loob ng pitong taon. Aalis ako, uuwi, aalis ulit… paulit-ulit na cycle. At sa bawat pag-alis ko, iisa lang ang baon ko—pag-asa na balang araw, mararamdaman ko rin ang pasasalamat ng mga taong pinagsisilbihan ko.
Pero ngayong matagal na akong nasa abroad, ang tunay na natutunan ko?
Hindi lahat ng sakripisyo may kapalit na “salamat.”
Noong unang taon ko dito, halos araw-araw umiiyak ako. Hindi dahil sa trabaho—kundi dahil sa guilt na iniwan ko ang dalawang anak ko. Ang bunso ko, malapit pa sa akin, pero dahil walang-wala kami noon, tinanggap ko ang unang offer na dumating. Katulong ako ngayon sa isang malaking bahay. Mabigat minsan, pero mas mabigat ang pakiramdam na hindi ako kasama sa paglaki ng mga anak ko.
Kaya tuwing sahod, padala agad ako. Tuition, pangkain, pambayad-kuryente, tubig, gamot, dagdag pang allowance. Minsan, kahit masakit, inuuna ko sila kaysa sarili ko. Wala akong bagong damit, bihira akong bumili ng kahit anong luho. Basta sila meron, sapat na.
O akala ko sapat.
Isang araw, tumawag ang panganay ko. “Ma, may project ako. Kailangan daw namin 3k.” Napakagat ako ng labi. Saktong may atraso pa akong binabayaran.
“Anak, next week ha? Wala pa si Mama ngayon.”
Tahimik siya sandali bago nagsalita: “Eh Ma, lagi ka namang wala… bakit ba ang bagal mo magpadala?”
Para akong binuhusan ng malamig na tubig.
Lagi akong wala?
Bagal magpadala?
Ipinapadala ko halos buong sahod ko. Pero para sa kanya, kulang pa rin.
Tiniis ko lang. Inisip ko, bata pa siya. Hindi pa niya nauunawaan.
Pero mas masakit pa ang sumunod.
Nagpadala ako ng pera para sa birthday nila. Malaki-laki rin, kasi sabi ko gusto ko espesyal. Ilang araw ang lumipas, may nakita akong post ng kapatid ko sa Facebook—kumakain silang mag-anak sa mamahaling buffet. Caption niya: “Family bonding! Thanks sa pa-treat, Ate Leni!”
Hindi ko alam kung matatawa ako o maiinis.
Pagtawag ko sa kanya, casual pa niyang sabi:
“Ay oo Ate, ginamit namin yung padala mo. Para naman ma-experience naming lahat.”
Experience?
Ang pinadadala kong sakripisyo, ginawang celebration para sa kanila — at ni minsan, walang nagtanong kung okay lang ba sakin.
Tapos noong umuwi ako after 3 years, akala ko may simpleng salubong man lang. Pero pagdating ko, parang normal na araw lang. Walang yakap. Walang “Nakamiss ka namin, Ma.” Biniro ko pa:
“O, walang nag-welcome kay Mama?”
Sumagot ang bunso ko:
“Busy kasi kami, Ma. Tsaka lagi ka namang umaalis ulit.”
Doon ko naramdaman ang sakit na hindi kayang tapalan kahit gaano kalaking remittance.
Hindi ko sila sinisisi. Bata sila noon. Hindi nila alam ang hirap. Pero minsan, sana man lang may magsabi:
“Ma, thank you.”
Hindi ko hinihingi ang buong mundo. Hindi ko kailangan ng regalo, hindi ko kailangan ng pabongga. Ang kailangan ko lang ay makita na lahat ng pagod, puyat, at homesick ko… ay may kaunting halaga sa puso nila.
Pero kahit wala, patuloy pa rin ako.
Dahil ang tunay na sakripisyo?
Ginagawa mo kahit alam mong walang kapalit.
Kahit walang pasasalamat.
Kahit ang natatanggap mo lang ay pananahimik.
At kahit masakit tanggapin…
Ito ang realidad ng maraming OFW na ang tanging hinihinging kapalit ng sakripisyo—ay sana, minsan, maramdaman nilang mahalaga rin kami.