29/05/2026
W piątek, 29 maja, mieliśmy w Gdyni ważne wydarzenie – uroczystość wprowadzenia do ruchu 11 fabrycznie nowych przegubowych autobusów elektrycznych, zakupionych przez gdyńskie spółki komunalne – PKA i PKM.
Pomimo złożenia przez obie spółki odrębnych projektów w konkursach o dofinansowanie zakupu taboru, ogłoszone przetargi doprowadziły do wyłonienia tego samego dostawcy – firmy Solaris Bus & Coach i tego samego modelu pojazdu – Solaris Urbino 18 electric.
Symbolicznego wprowadzenia nowych elektrobusów do ruchu dokonała Pani Prezydent Miasta Gdyni - Aleksandra Kosiorek. W poniedziałek (Dzień Dziecka) pierwsze trzy wyjadą na linię 147, na razie tylko na nieco krótsze zadania, gdyż trwa jeszcze budowa ładowarki pantografowej na pętli.
Projekt realizowany przez PKA sp. z o.o. w Gdyni obejmuje zakup 8 autobusów wraz z budową niezbędnej infrastruktury ładowania w zajezdni operatora przy ul. Platynowej.
Dofinansowanie na same autobusy wynosi 100 % kosztów kwalifikowanych, czyli 27 598 400 zł, a dla całego projektu, który zakłada jeszcze budowę 8 punktów ładowania na terenie zajezdni – 97,45%.
Cena jednego autobusu: 3 449 800 zł netto, tj. 4 243 254 zł brutto.
Wartość całego kontraktu z producentem autobusów: 33 946 032 zł brutto.
Projekt realizowany przez PKM sp. z o.o. obejmuje zakup 3 autobusów elektrycznych wraz z budową niezbędnej infrastruktury ładowania, w tym przypadku obejmującej 3 punkty ładowania na terenie zajezdni przy ul. Chwaszczyńskiej i 1 ładowarki pantografowej na pętli Karwiny Nowowiczlińska.
Dofinansowanie do autobusów wynosi 84% kosztów kwalifikowanych, a do całego projektu – 80,68%.
Cena jednego autobusu: 3 669 800 zł netto, tj. 4 513 854 zł brutto.
Wartość całego kontraktu z producentem autobusów: 13 541 562 zł brutto.
Autobusy zakupione przez PKA sp. z o.o. trafią do obsługi linii 194 w relacji z Placu Kaszubskiego w Gdyni do Pogórza Górnego, z wybranymi kursami wydłużonymi do Suchego Dworu w gminie Kosakowo. Nowe elektrobusy obsłużą na tej linii większość kursów.
Autobusy zakupione przez PKM sp. z o.o. trafią do obsługi linii 147 w relacji z Dworca Głównego PKP przez Witomino i Chwarzno-Wiczlino do pętli Karwiny Nowowiczlińska. Trasa linii 147 w całości zawiera się w granicach Gdyni.
Elektrobusy dostarczone do PKA wyposażono w 3 szt. baterii typu HE176, w technologii LFP, o nominalnej pojemności 176 kWh każda. Łącznie układ ma nominalną pojemność 528 kWh, co umożliwia pokonanie dystansu około 270 km pomiędzy ładowaniami.
Z kolei elektrobusy dostarczone do PKM wyposażono w 6 szt. baterii typu HE100, w technologii NMC, o nominalnej pojemności 100 kWh każda. Łącznie układ ma nominalną pojemność 600 kWh, co umożliwia pokonywanie dystansu około 300 km pomiędzy ładowaniami.
Różnice w konfiguracji i rodzaju baterii oraz mocy stacji ładowania pantografowego wynikają z różnic i specyfiki obu linii przeznaczonych do obsługi nowym taborem.
Linia 194 (PKA) jest względnie krótka, a jej trasa charakteryzuje się długim, bardzo stromym podjazdem w ciągu ul. Kwiatkowskiego.
Autobusy tej linii korzystać będą z ładowarki pantografowej zlokalizowanej przy Placu Kaszubskim, wybudowanej dla linii 190 w poprzednim projekcie PKA sp. z o.o. W praktyce okazało się bowiem, że doładowywanie autobusów tej linii podczas postojów na pętli Witomino Leśniczówka jest wystarczające.
Z kolei linia 147 (PKM) charakteryzuje się dłuższą trasą i mniej stromym podjazdem w ciągu ul. Kieleckiej. Całodziennie kursuje na niej 6 autobusów. Budowaną w ramach obecnego projektu ładowarkę można będzie więc wykorzystać do naprzemiennego doładowywania 3 obecnie wprowadzanych do ruchu elektrobusów i 3 kolejnych, które zostaną zakupione w przyszłości.
Na gdyńskim przykładzie widać, że dobór nie tyko pojemności baterii, a nawet ich rodzaju, uzależniony jest od charakteru linii (profile tras i ich długość), które mają obsługiwać dane pojazdy.
Poza wzmiankowanymi różnicami w kompletacji baterii, elektrobusy dla PKA i PKM są niemal identyczne.
Wnętrze zostało bardzo dobrze zaaranżowane – silnik centralny TSA HD.T3 o mocy 320 kW umieszczono z tyłu pod siedzeniami. Dzięki jego kompaktowym rozmiarom we wnętrzu nie ma żadnych przestrzeni wyłączonych z użytkowania, w postaci różnych szaf itp.
Prawie wszystkie siedzenia umieszczone są przodem do kierunku jazdy, zgodnie z preferencjami pasażerów. W dwóch pierwszych rzędach po obu stronach są wygodne siedzenia podwójne.
Ładowanie baterii jest możliwe poprzez jedno z dwóch gniazd typu Combo 2 CCS (montowanych na przednim, prawym nadkolu i pod tylną klapą) lub poprzez pantograf 4-polowy marki SCHUNK zamontowany na dachu.
Każdy pojazd wyposażony jest w pełną klimatyzację, która składa się z dwóch jednostek KONVEKTA UL 500 EM G3, po jednej w każdym członie pojazdu.
Elektrobusy są całkowicie zeroemisyjne: wszystkie elementy i układy są zasilane elektrycznie, włącznie z układem ogrzewania, który jest wyposażony w elektryczny podgrzewacz (marki Eltop) płynu krążącego w układzie.
Bezpieczeństwo wzmacnia wyposażenie w najnowsze systemy dla pojazdów samochodowych, zdefiniowane przez regulację nazywaną GSR2 (General Safety Regulation 2), co oznacza, że każdy pojazd ma takie systemy / funkcje jak: „czytanie” znaków drogowych dotyczących dozwolonej prędkości, sygnalizacja awaryjnego hamowania, czujniki cofania i kamerę 360 stopni („widok z lotu ptaka”), asystent pasa ruchu, system wykrywania zmęczenia kierowcy, alkoblokadę i inne.
Dodatkowo elektrobusy wyposażone są w układ CMS (produkcji firmy ZF), który ma za zadanie minimalizować skutki kolizji drogowej. To system, który zadziała w momencie kiedy kierowca nie będzie reagować na szybko zbliżającą się przeszkodę i automatycznie rozpocznie hamowanie – nawet aż do zatrzymania.
Ciekawostką jest wyposażenie w układy przeciwpożarowe. System gaszenia obejmuje swoim działaniem elementy o podwyższonym ryzyku przegrzania i zapłonu, takie jak pompy, sprężarki.
Dodatkowo systemy typu „slow fire” obejmują magazyny energii, czyli baterie, gdzie nie można pożaru całkowicie zatrzymać, ale można go spowolnić i dać wystarczająco dużo czasu na opuszczenie pasażerom pojazdu, oddalenie się na bezpieczną odległość oraz zapewnić czas na przyjazd służb do rozwoju pożaru.
Całe wnętrze objęte jest systemem monitoringu. W części pasażerskiej znajdują się liczne gniazda USB, które w czasie jazdy można używać do doładowania telefonów komórkowych.
Na pokładzie zainstalowany jest też półautomatyczny defibrylator (typu Lifepak CR2), który może uratować życie w momencie zatrzymania krążenia.
Każdy pojazd jest wyposażony w radiotelefon (do komunikacji kierowcy z dyspozytorem) oraz systemy typowe dla pojazdów komunikacji miejskiej w Trójmieście, takie jak: system poboru opłat FALA, czy system Tristar.
Wprowadzane obecnie do ruchu pojazdy są wyposażone w pantografy, ale zaoferowane przez producenta baterie o bardzo dużej pojemności – bez znaczącego wzrostu kosztów nabycia autobusów – wskazują na zmiany na rynku, polegające na stopniowym odchodzeniu od idei doładowywania pojazdów na trasach z ładowarek pantografowych na rzecz wyposażania ich w baterie dużej pojemności, umożliwiające obsługę zadań całodziennych bez konieczności doładowywania.
W środę (27 maja) na Sesji Rady Miasta Gdyni poinformowano o złożeniu przez PKA i Gminę Miasta Gdyni aplikacji o dofinansowanie zakupu kolejnych dwóch partii elektrobusów – 2 razy po 20 pojazdów.
Kolejne pojazdy elektryczne charakteryzować będzie już brak pantografów i duża pojemność baterii oraz ładowarki plug-in dużej mocy na pętlach.
Awaryjne doładowanie, np. w dni o ekstremalnie niskich temperaturach, mają zapewniać ładowarki plug-in o względnie dużej mocy, rzędu 150 kW. Ładowarki takie – z uwagi na ich relatywnie niski koszt – zainstalowane zostaną poza projektami z dofinansowaniem, już we własnym zakresie przez przyszłą zintegrowaną spółkę – GKM.
W opisywanych kolejnych projektach planowany jest zakup 4 midibusów elektrycznych, 19 autobusów standardowych i 17 przegubowych.
Midibusy elektryczne obsłużą linie wewnętrzne: 144, 185, 244 i 287 w Sopocie.
Z kolei pojazdy standardowe, klasy maxi, skierowane zostaną na popularną linię S łączącą Gdynię z Sopotem, linie 135 i 165 łączące Gdynię z gminą Kosakowo oraz rumsko-kosakowską linię 86 (jej trasa nie obejmuje Gdyni), a także na wewnątrzgdyńską linię 160, łączącą Gdynię Dworzec PKP z Chwarznem Polankami, z nową trasą prowadzącą Obwodnicą Witomina.
Dodatkowo w sezonie letnim obsłużą linię 365 oraz nocną N65.
Elektryczne autobusy przegubowe eksploatowane będą na liniach 146 i 173 łączących Gdynię z gminą Kosakowo (146 do Rewy, 173 z Gdyni Chyloni przez Rumię i miejscowości gminy Kosakowo ponownie do Gdyni – do Placu Kaszubskiego) oraz do obsługi wewnątrzgdyńskich linii 140, 147 i 247, łączących Śródmieście Gdyni z Chwarznem-Wiczlinem, a w przypadku linii 147 – także z Dąbrową i Karwinami.
Dodatkowo w sezonie letnim obsłużą linię M.
Linie 140 i 147 już funkcjonują, a zakupy taborowe zelektryfikują linię 140 i dokończą elektryfikację linii 147.
Linia 247 to z kolei nowe połączenie, zaplanowane w relacji Dworzec Główny PKP – Obwodnica Witomina – Wiczlino Działki.
Z przedstawionej specyfikacji linii planowanych do objęcia obsługą autobusami elektrycznymi jednoznacznie wynika, że nie będą one „kanibalizować” trolejbusów, gdyż połączenia te koncentrują się na obsłudze oddalonych od sieci trolejbusowej rejonów gminy Kosakowo i Gdyni-Zachód, a w przypadku linii S wprowadzenie elektrobusów umożliwi zachowanie jej pospiesznego charakteru – omijanie trolejbusów linii zwykłych stojących na nieobsługiwanych tą linią przystankach.
Realizowana elektryfikacja linii autobusowych ma więc charakter komplementarny, a nie substytucyjny względem funkcjonującej sieci linii trolejbusowych, również sukcesywnie rozwijanej.
Warto dodać, że polskie miasta i ich operatorzy zaczynają już dysponować danymi z długookresowej eksploatacji dużych partii autobusów zakupionych w tym samym czasie, ale o różnych napędach.
Ostatnio na odbywających się w Toruniu obradach połączonych Komisji – Ekonomicznej i Zarządów – Izby Gospodarczej Komunikacji Miejskiej, swoje doświadczenia z lat 2024-2025 przedstawiła MPK sp. z o.o. w Poznaniu. Okazało się, że autobusy elektryczne, doładowywane pantografowo na trasach, okazały się najefektywniejsze kosztowo zarówno pod względem samych jednostkowych kosztów źródła napędu (energia elektryczna versus paliwo – olej napędowy i wodór), jak i pod względem całościowych jednostkowych kosztów eksploatacji i nabycia pojazdów. Wynik ten potwierdził prezentowane na wcześniejszej Komisji analogiczne doświadczenia MZK sp. z o.o. w Warszawie.
Świadczy to o racjonalności inwestowania w autobusy elektryczne przez gdyńskie spółki przewozowe. Dodatkowo przyjęty kierunek inwestycji pozostaje zgodny z obowiązkami nakładanymi na spółki i samorządy przez przepisy ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
ZKM Gdynia
Gdynia