05/03/2026
๐๐๐๐ข๐๐ฎ๐ฃ๐ฉ๐ ๐๐๐๐ฆ๐๐๐ก๐ ๐๐ ๐๐๐๐๐๐ก๐ ๐ ๐ฝ๐๐ง๐๐๐ ๐ฟ๐๐๐ญ๐
Sabti 28-2026 markii uu bilowday dagaal duqeyn ah oo Mareykanka iyo Israel oo wadajira aay ku qaadeen dalka Iran waxa jira qasaaro baaxad leh oo naf, hanti iyo dhaqaale farabadan galaaftay.
Dagaalka u dhexeeya Mareykanka iyo Iiraan ma aha oo kaliya inuu galaaftay nolosha dhowr qof ee sidoo kale waxa ku gubanaya lacago farabadan oo aan la qiyaasi karin.
Sida laga soo xigtay xog aay soo ururisay Anadolu 24-kii saacadood ee ugu h**eeyay weerarada lagu qaaday Iiraan Mareykanku wuxuu ku kharash gareeyay qiyaastii $779 milyan.
Ha isbuuc oo dagaalku socdo khubaradu waxay qiyaasayaan in wadarta kharashka uu yahay $210 Billion hadii dagaalku sii socda waxa la qiyaasayaa qarash dhan 22 trillion xigasho (Financial Express)
Dagaalada ka socda Bariga Dhexe wuxuu saameyn weyn ku yeesheen dhaqaalaha caalamka, gaar ahaan kuwa soo dagsado shidaalka (Importers) sida France, Italy, Spain, China, Japan, India, Kenya, Ethopia iyo Soomaaliya.
Wadamadii ugu shidaal soo saarka badnaa Bariga Dhexe sida Iran, Iraq iyo Saudi Arabia waxa si toos ah u saameeyay dagaalka.
Sidoo kale dowladda Iran ayaa ku dhawaaqday in aay xirtay Strait of Hormuz oo ah marin biyood aad muhiim ugu ah dalal badan iyo ganacsiga caalamka.
Qiimaha shidaalka aduunka ayaa 15% kor u kacay cabsi ah in maraakiibta shidaalka aysan mari karin marin biyoodka Strait of Hormuz.
Tani waxay sababtay sicir barar iyo inuu hoos u dhac ku yimid ganacsiga caalamka.
Qiimaha shidaalka ayaa kordhay sababtoo ah soo saarista shidaalka (Oil Production) ayaa yaraaday. Sidoo kale waxa kordhay qiimaha cuntada, gaadiidka, maraakiibta iyo badeecadaha.
Wadamada soo dhoofsada shidaalka sida
Europian Union, China, Japan, India, Kenya, Ethopia iyo Soomaaliya ayuu qiimaha shidaalka si deg deg ah sare ugu kacay.
Hadii dagaalka Bariga Dhexe sii socdo marinka Hormuz uu hakadkiisa kujiro wadamada soo dhoofsada shidaalka waxa la filayaa in qiimaha shidaalka caalamka uu gaaro koror ah 30%.
Magaalada Muqdisho ayaa durba laga dareemay sare u kac qiimaha shidaalka ah.
dagaalka Bariga dhexe kahor qiimaha shidaalka magaalada Muqdisho wuxuu ahaa $0.65 lkn maanta oo ah 5-3-2026 qiimaha shidaalka Magaalada waa $1.2 sida uu ii xaqiijiyay darawal mooto Bajaajle ah.
Tan ayaa ka dhigan in qiimihii h**e lagu kordhiyay lacag gaareysaa $0.55.
Ugu dambeyn ma muuqato wax wada hadal ama xabad joojin ah oo laga dhex sameyay dagaalka u dhaxeeya Isreal iyo Mareykanka oo isku dhinac ah iyo Iran
W/Q: Mumin Rage Ahmed.
Agaasimaha Xarunta Atlants Research & Consultancy