06/07/2021
Bdelloid rotifer สัตว์จิ๋วที่เพิ่งตื่นจากการแช่แข็ง 24,000 ปี
#ข่าววิทย์สั้น
(เรียบเรียงโดย ธนกฤต ศรีวิลาศ)
สิ่งมีชีวิตบางชนิดในธรรมชาติ อาจถูกฝังอยู่ใต้พื้นน้ำแข็งอันเยือกเย็น ในพื้นที่หนาวเหน็บหลายแห่งบนโลกใบนี้ และกลับมามีชีวิตอีกครั้งหลังน้ำแข็งละลายได้ เช่น มอสแอนตาร์กติกสามารถกลับมางอกใหม่ได้สำเร็จ หลังถูกปกคลุมด้วยน้ำแข็งนาน 400 ปี รวมถึงพืชบางชนิดที่ปลูกขึ้นอีกครั้งได้สำเร็จ หลังเมล็ดถูกรักษาในชั้นดินเยือกแข็งกว่าสามหมื่นปี
ล่าสุด ในเดือนมิถุนายน 2021 นี้ นักวิจัยประกาศการพบโรติเฟอร์ ซึ่งเป็นแพลงค์ตอนสัตว์ที่มีขนาดเล็กจิ๋ว ที่เคยมีข้อมูลว่าพวกมันมีชีวิตรอดได้ในสภาพแวดล้อมที่อุณหภูมิต่ำประมาณ -20 ถึง 0 °Cได้เป็นเวลา 6 – 10 ปี แต่ในการศึกษานี้พบว่าโรติเฟอร์กลุ่ม Bdelloid rotifers ที่อยู่ภายใต้ชั้นดินเยือกแข็ง ในพื้นที่ตะวันออกเฉียงเหนือของไซบีเรีย กลับมามีชีวิตอีกครั้ง และยังเพิ่มจำนวนแบบไม่อาศัยเพศได้ด้วย แม้จะถูกฝังอยู่ภายใต้พื้นน้ำแข็งนั้นมานานกว่า 24,000 ปี ซึ่งถือเป็นการรอดชีวิตจากสถานะแช่แข็งที่ยาวนานที่สุดของโรติเฟอร์ชนิดนี้ (ถ้าสงสัยว่า 24,000 ปีนั้นนานแค่ไหน ก็ต้องบอกว่าช่วงเวลานั้น มนุษย์เรายังไม่ได้สร้างอารยธรรมและพีระมิดยังไม่ได้ถูกสร้างขึ้นมาด้วยซ้ำ)
นักวิจัยได้ตรวจลำดับยีนของโรติเฟอร์ที่ถูกแช่แข็งเทียบกับโรติเฟอร์ที่ฟื้นคืนชีพขึ้นมานี้ ทำให้ยืนยันได้ว่าโรติเฟอร์ที่พบว่ามีชีวิตใหม่อีกครั้งนี้ มาจากตัวอย่างชั้นดินเยือกแข็งบริเวณที่ตรวจสอบจริงๆ แสดงให้เห็นว่า โรติเฟอร์โบราณ อายุนานหลักหมื่นปีชนิดนี้ สามารถทนทานสภาวะที่อุณภูมิค่อยๆ ลดต่ำลงประมาณ 1 °C ต่อนาที อย่างน้อย 7 วัน และยืนยันว่า โรติเฟอร์ชนิดนี้ยังมีโอกาสกลับมาใช้ชีวิตต่อได้ แม้จะถูกแช่แข็งจนเวลาล่วงเลยผ่านไปนานหลักหมื่นปีก็ตาม
อ้างอิง
https://www.cell.com/current-biology/fulltext/S0960-9822(21)00624-2?utm_source=EA
