13/09/2026
BỆNH TAY CHÂN MIỆNG - NHỮNG HIỂU LẦM PHỔ BIẾN
Tay chân miệng vào mùa rồi. Bệnh thường gặp ở trẻ nhỏ dưới 3 tuổi, càng nhỏ càng dễ nặng. Đa số sẽ tự khỏi trong 7- 10 ngày. Tuy nhiên vẫn có nhiều mẹ mắc phải những quan niệm sai lầm về bênh.
👉Hiểu lầm 1: Tay chân miệng là phải có sốt
Trẻ bị tay chân miệng có thể không sốt, hoặc ngược lại có thể sốt rất cao. Với những trường hợp điển hình, trẻ thường chỉ sốt nhẹ trong khoảng vài tiếng hoặc nửa buổi. Còn nếu trẻ sốt, đặc biệt là sốt cao liên tục, thì đây có thể là một dấu hiệu cần cảnh giác.
Vì vậy, không nhất thiết phải có sốt mới là tay chân miệng.
👉Hiểu lầm 2: Càng nổi nhiều ban, càng loét miệng nhiều thì bệnh càng nặng
Có những trường hợp trẻ nổi rất ít ban nên bố mẹ dễ bỏ sót, trong khi bệnh vẫn có thể chuyển nặng. Ngược lại, có những trẻ nổi ban, bóng nước rất nhiều nhưng diễn biến bệnh lại không nghiêm trọng.
Vì vậy, không thể chỉ dựa vào số lượng ban, bóng nước hay vết loét để đánh giá bệnh nặng hay nhẹ.
👉Hiểu lầm 3: Tay chân miệng chỉ nổi ở tay, chân và miệng
Mặc dù có tên là “tay chân miệng”, tổn thương có thể chỉ xuất hiện ở một trong ba vị trí này, chẳng hạn chỉ ở miệng hoặc chỉ ở tay. Ngược lại, một số trẻ có thể nổi ban ở nhiều vùng trên cơ thể, thậm chí nhìn khá giống thủy đậu.
👉Hiểu lầm 4: Trẻ sốt, loét họng, đau nhiều thì phải dùng kháng sinh
Tay chân miệng là bệnh do virus nên kháng sinh không điều trị được nguyên nhân gây bệnh. Kháng sinh chỉ được sử dụng khi bác sĩ xác định có nhiễm khuẩn kèm theo.
Do đó, không nên tự ý cho trẻ uống kháng sinh chỉ vì trẻ sốt hoặc loét miệng nhiều.
👉Hiểu lầm 5: Phải bôi thuốc lên các bóng nước
Nếu bóng nước lớn, trẻ ngứa, gãi làm bóng nước vỡ và có nguy cơ nhiễm trùng thì mới cần đánh giá để chăm sóc tổn thương phù hợp. Không nên tự ý bôi nhiều loại thuốc lên các bóng nước. Các loại thường dùng như Nano bạc, Xanh Methylen, Thuốc tím…
👉 Hiểu lầm 6: Phải xét nghiệm EV71 mới chẩn đoán được tay chân miệng
Tay chân miệng chủ yếu được chẩn đoán dựa trên biểu hiện lâm sàng, chẳng hạn như loét miệng và ban hoặc bóng nước ở tay, chân, mông, gối hay các vị trí khác. Không phải trường hợp tay chân miệng nào cũng cần làm xét nghiệm EV71.
👉 Hiểu lầm 7: Trẻ đã từng bị tay chân miệng thì sẽ không bị lại
Tay chân miệng có thể do nhiều loại virus khác nhau gây ra. Trẻ từng mắc bệnh vẫn có thể mắc lại nếu nhiễm một chủng virus khác. Vì vậy, một trẻ có thể bị tay chân miệng nhiều lần.
👉Hiểu lầm 8: Tiêm vaccine rồi thì trẻ sẽ không bị tay chân miệng nữa
Vaccine EV71 có tác dụng phòng bệnh tay chân miệng do EV71, đặc biệt nhằm giảm nguy cơ bệnh nặng liên quan đến chủng virus này.
Trong khi đó, tay chân miệng còn có thể do nhiều enterovirus khác gây ra. Vì vậy, trẻ đã tiêm vaccine vẫn có khả năng mắc tay chân miệng do các chủng khác.
👉Hiểu lầm 9: Uống kẽm, vitamin B, vitamin C sẽ giúp vết loét miệng nhanh lành
Hiện chưa có cơ sở để coi việc bổ sung những chất này là biện pháp đặc hiệu giúp các vết loét do tay chân miệng nhanh khỏi. Trong khi đó, trẻ đang loét miệng, đau họng thường rất khó chịu. Không nên bắt trẻ uống quá nhiều loại sản phẩm không cần thiết.
Quan trọng hơn là đảm bảo trẻ uống đủ nước, giảm đau phù hợp và duy trì dinh dưỡng trong khả năng trẻ dung nạp được.
👉 Hiểu lầm 10: Hết ban là hết lây
Sau khoảng 5–7 ngày, trẻ có thể đã hết loét họng, hết phát ban hoặc bóng nước nhưng virus vẫn có thể tiếp tục được thải ra, đặc biệt qua phân.
Vì vậy, ngay cả khi các triệu chứng ngoài da đã hết, việc rửa tay, vệ sinh đồ dùng, xử lý phân, dịch nôn và các dịch tiết đúng cách vẫn rất quan trọng.
👉Hiểu lầm 11: Tay chân miệng không có thuốc đặc hiệu nên cứ để tự khỏi, không cần theo dõi
Đúng là phần lớn trường hợp tay chân miệng chưa có thuốc kháng virus đặc hiệu và chủ yếu được điều trị hỗ trợ, chẳng hạn như hạ sốt, giảm đau và đảm bảo nước, dinh dưỡng.
Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là theo dõi để phát hiện sớm dấu hiệu chuyển nặng. Những trường hợp nặng cần được điều trị và theo dõi tại cơ sở y tế. Một số trường hợp theo phân độ và chỉ định chuyên môn có thể cần các biện pháp điều trị chuyên sâu như IVIG (immunoglobulin truyền tĩnh mạch).
Vì vậy, “không có thuốc đặc hiệu” không đồng nghĩa với việc có thể chủ quan và để mặc bệnh tự diễn biến.
Nguồn: DS Tiến Lực
