25/05/2026
MA TÚY ĐÁ, THỬ MỘT LÁT, NÁT CẢ CUỘC ĐỜI
Gần đây nhiều người không khỏi chạnh lòng khi thấy những gương mặt quen thuộc trong giới nghệ sĩ vướng vào ma túy đá. Có người tiếc nuối, có người giận dữ.
Dưới góc nhìn y học, chúng ta cần hiểu đúng về ma túy đá để tự bảo vệ mình và giúp những người lầm lỡ còn cơ hội quay về.
Ma túy đá là gì?
Ma túy đá là cách gọi chung ngoài đời cho nhóm chất kích thích thần kinh mạnh thuộc họ Amphetamine. Trong nhóm này có nhiều loại khác nhau, phổ biến nhất là:
Methamphetamine: Đây là loại thường được gọi là "ma túy đá". Nó hay ở dạng tinh thể trong suốt hoặc trắng đục giống hạt muối, bột ngọt hay mảnh kính vụn. Người dùng thường hút, hít hoặc pha tiêm. Tác dụng kích thích rất mạnh và gây nghiện nhanh.
Ma túy đá ảnh hưởng sức khỏe ra sao?
Điều nguy hiểm nhất là ma túy đá đánh lừa não bộ rất tinh vi. Khi chất này đi vào não, nó giống như một kẻ đạp ga chiếc xe lên hết tốc lực rồi bẻ gãy luôn thắng xe. Nó ép não phải xả Dopamine ào ạt, nhiều gấp hàng chục lần bình thường. Đồng thời nó khóa luôn hệ thống thu hồi tự nhiên của não.
Y học ghi nhận việc sử dụng ma túy đá lâu ngày có thể làm tổn thương vùng não kiểm soát hành vi và cảm xúc. Người bệnh dễ trở nên hoang tưởng, kích động, nghi ngờ có người hại mình. Dân gian thường gọi là "ngáo đá".
Nhiều vụ án mạng khủng khiếp đã xảy ra do ngáo đá. Không ít người đã đánh mất sự nghiệp, gia đình, lòng tin của người thân chỉ sau vài năm ngắn ngủi.
Điều đau lòng là rất nhiều người nghiện không còn dùng ma túy để "vui" nữa, mà dùng chỉ để thấy mình… bình thường.
Người lỡ sa vào ma túy đá cần phải làm gì?
Để giúp người lỡ sa vào ma túy đá, cần phối hợp kiên trì ba bên:
1. Y tế: Đến ngay bệnh viện tâm thần hoặc trung tâm uy tín để bác sĩ dùng thuốc cắt cơn, dập tắt loạn thần và phục hồi thể trạng suy kiệt.
2. Gia đình: Cách ly tuyệt đối khỏi nguồn thuốc và bạn bè xấu; quản lý tài chính; đồng hành sẻ chia chứ không kỳ thị, la mắng, chì chiết.
3. Bản thân: Chấp nhận điều trị, rèn luyện thể thao để kích thích não bộ phục hồi Dopamine tự nhiên, giữ cuộc sống bận rộn bằng công việc lành mạnh.
Cai nghiện ma túy đá là hành trình dài, cần sự kiên trì tuyệt đối.
Ma túy đá không lấy đi cuộc đời người ta trong một đêm. Nó chỉ lặng lẽ lấy từng chút một, đó là một giấc ngủ bình yên, một bữa cơm gia đình, một ánh mắt tin tưởng của cha mẹ… cho tới ngày người ta giật mình nhìn lại thì chính mình cũng không còn nhận ra mình nữa.
BS Nguyễn Thành công
