04/06/2026
Có một giai đoạn mình hay nhìn lại tuần vừa rồi và cảm thấy trống. Không làm được gì lớn, không có cột mốc nào để đánh dấu, không có khoảnh khắc nào đủ rõ để kể lại. Mình gọi đó là
tuần "bình thường" theo cái nghĩa hơi tiêu cực, kiểu như bình thường tức là không tiến.
Mãi sau mình mới nhận ra mình đang nhầm lẫn giữa tiến bộ và bằng chứng của tiến bộ.
Hai thứ đó không phải lúc nào cũng xuất hiện cùng nhau. Bằng chứng thường đến trễ hơn rất
nhiều so với thứ tạo ra nó. Người ta tập thể dục sáu tuần trước khi thấy bất cứ thứ gì trong
gương. Người ta đọc và suy nghĩ nhiều tháng trước khi cách họ nhìn nhận vấn đề thật sự thay
đổi. Cây mọc rễ sâu hơn trước khi vươn cao hơn, và trong khoảng thời gian đó, nhìn từ bên
ngoài thì cây trông y như cũ.
Vấn đề là não người không giỏi chờ đợi bằng chứng. Nó cần phản hồi liên tục để tin rằng
mình đang đi đúng hướng. Khi không có phản hồi, nó diễn giải sự im lặng đó là tín hiệu xấu,
rằng mình đang đứng yên, rằng cách tiếp cận này không hiệu quả, rằng có lẽ nên thử thứ khác.
Đây là lúc nhiều người bỏ cuộc không phải vì họ đang thất bại, mà vì họ đang tiến bộ theo cách không tạo ra tiếng động. Và khi không có tiếng động, họ tự kết luận rằng không có gì
đang xảy ra cả.
Cái khó hơn cả việc tiếp tục, là tiếp tục trong khi không có gì xác nhận rằng việc tiếp tục là đúng. Không có con số tăng lên, không có ai nhìn thấy, không có khoảnh khắc rõ ràng nào
để mình tự nói "ừ, mình đang đi đúng hướng." Chỉ có công việc, và sự yên tĩnh sau đó.
Nhìn lại, những giai đoạn mình thay đổi nhiều nhất thường là những giai đoạn mà lúc đang sống trong đó, mình cảm thấy mình không đang làm được gì cả.
Tiến bộ thật không ồn ào. Nó thường trông giống như không có gì xảy ra, cho đến khi bỗng
nhiên có rất nhiều thứ đã xảy ra rồi.