08/10/2024
MỘT THƯƠNG HIỆU MỚI RA THỊ TRƯỜNG LỰA CHỌN PHÂN KHÚC NHƯ THẾ NÀO?
Một sản phẩm tung ra thị trường cần đáp ứng tiêu chuẩn nào về chất lượng hoặc trải nghiệm, nên đặt giá ra sao? Để trả lời được câu hỏi này, doanh nghiệp cần chia phân khúc thị trường và xem khoảng sân chơi của mình, đối thủ đang làm gì. Thương hiệu không thể đặt giá cao hơn nếu tài sản thương hiệu và giá trị cung cấp còn chưa bằng phân khúc dưới. Ví dụ trong ngành chăm sóc da, các sản phẩm thường có: Vitamin E, tinh dầu hương thảo, dầu dừa, tinh dầu bưởi (tùy hãng sẽ có thêm các loại tinh dầu khác). Sản phẩm cần thỏa mãn các điều kiện trên mới có thể bán tầm giá 200k - 300k.
Vậy chia phân khúc thị trường như thế nào? Làm sao để xác định được khoảng trống thị trường và nhóm khách hàng tốt nhất cho doanh nghiệp? Cùng T Media tìm hiểu trong bài viết dưới đây nhé!
SẢN PHẨM AI CŨNG DÙNG ĐƯỢC, TẠI SAO PHẢI NHẮM CHỌN PHÂN KHÚC?
Dần trải bán bất cứ sản phẩm nào cảm thấy đang "lên xu hướng", hãy tìm cách bán một thứ cho tất cả mọi người không phải cách mà một doanh nghiệp tăng trưởng bền vững. Doanh nghiệp không nên bán dàn trải bởi:
- Việc dàn trải dẫn tới không tạo được tính tích luỹ, doanh nghiệp không có bất kỳ dấu ấn nào trong tâm trí khách hàng. Khi họ phát sinh một nhu cầu cụ thể, thương hiệu không phải là cái tên mà họ nhớ tới và đi tìm đến.
- Không phân khúc, doanh nghiệp sẽ "mông lung" trong việc xác định các phục vụ ai, bằng sản phẩm nào, rồi loạn trong vận hành. Team sales không biết phải bán sản phẩm cho ai, team marketing không biết phải làm nội dung gì.
- Không có thương hiệu nào chiếm 100% thị phần. Thị trường quá rộng lớn, còn khách hàng thì ngày càng phân hoá và nhu cầu và thói quen mua bán. Doanh nghiệp không thể đảm bảo có thể làm hài lòng tất cả mọi người.
Phân khúc thị trường không kìm hãm sự phát triển của doanh nghiệp. Phân khúc đóng vai trò kim chỉ nam để định hướng toàn bộ hoạt động kinh doanh, từ bán cái gì, bán cho ai và bán như thế nào. Trong quá trình bán hàng, hoàn toàn có thể xuất hiện những người nằm ngoài phân khúc này mua sản phẩm.
CÁC BƯỚC PHÂN KHÚC VÀ XÁC ĐỊNH NGÁCH THỊ TRƯỜNG TIỀM NĂNG
Bước 1: Hiểu thị trường (Define your market)
Hiểu thị trường là bước nền móng trước khi bắt đầu bất cứ hoạt động kinh doanh nào. Doanh nghiệp không thể chơi trên một thị trường mà họ không biết tiềm năng phát triển ra sao, những người chơi khác là ai và đang thực hiện những hoạt động gì.
- Quy mô thị trường (Market size): Thị trường có độ lớn như thế nào? Mức độ cạnh tranh ra sao? Thị phần của các công ty trên thị trường?
- Tính hình tăng trưởng của thị trường (Market growth): Doanh nghiệp có thể tham khảo chỉ số growth rate để đánh giá tiềm năng đầu tư. Ngoài dựa vào growth rate theo từng năm, CAGR – tỷ lệ tăng trưởng kép cũng được sử dụng để kiểm tra mức độ ổn định và bền vững của tăng trưởng trong khoảng thời gian dài, không phải theo từng năm.
- Xu hướng thị trường (Market trend): Sau khi đã có cái nhìn tổng quan, hãy đi sâu hơn vào xu hướng thị trường (market trend) để đánh giá các cơ hội mà đối thủ/ người chơi đang có. Xu hướng có thể liên quan đến sự thay đổi nhu cầu khách hàng, sự phát triển của công nghệ hoặc những thay đổi to lớn trong môi trường vĩ mô (chính sách nhà nước, thị trường…).
Từ đây doanh nghiệp có thể đánh giá được:
- Thị trường có lớn không? Là một thị trường mới, đang tăng trưởng hay đã trưởng thành?
- Thị trường là blue ocean hay red ocean?
- Thị trường nhìn chung đang tăng trưởng hay giảm sút?
- Thương hiệu có nên tham gia thị trường này hay không?
Bước 2 : Lựa chọn kĩ thuật phân khúc thị trường phù hợp (Define Segmentation Technique)
Có những kĩ thuật phân khúc thị trường nào?
Tùy thuộc vào đặc trưng ngành hàng, doanh nghiệp sẽ lựa chọn các phân khúc thị trường phù hợp để hiểu cấu trúc sản chối của ngành hàng định tham gia.
Chẳng hạn, với thị trường đồ ăn nhẹ, khi nhu cầu của người tiêu dùng thường bộc phát theo khoảnh khắc trong ngày, doanh nghiệp có thể phân khúc thị trường này theo khoảng thời gian trong ngày như ăn sáng, ăn trưa, ăn vặt giữa buổi, ăn nhẹ buổi chiều, ăn tối và ăn đêm. Ví dụ thương hiệu KitKat đã đánh vào khoảng không gian ăn vặt giữa buổi với câu tagline nổi tiếng "Nghỉ xả hơi, xơi KitKat".
Hoặc trong lĩnh vực kinh doanh cafe, tuy theo mục đích tiêu dùng mà ngành này có thể được phân khúc theo nhu cầu như: ngồi làm việc, nơi gặp gỡ đối tác, nơi giao lưu tụ tập bạn bè, nơi thưởng thức cafe hàng...
CÓ NÊN CHỈ SỬ DỤNG ĐƠN THUẦN KỸ THUẬT PHÂN KHÚC KHÁCH HÀNG THEO NHÂN KHẨU HỌC?
Với mục đích tung sản phẩm mới ra thị trường, doanh nghiệp nên tìm những cách phân khúc khác thay vì chỉ đơn thuần chia khách hàng theo nhân khẩu học, bởi:
- Phân khúc theo nhân khẩu học không phản ánh đầy đủ nhu cầu: Khách hàng trong cùng một nhóm nhân khẩu học có thể có những sở thích và nhu cầu rất khác nhau. Ví dụ, hai người có cùng độ tuổi và thu nhập nhưng có thể có các ưu tiên mua hàng khác nhau, một người thích hàng giá rẻ và người còn lại sẵn sàng chi tiêu nhiều cho chất lượng. Hoặc một phụ nữ có thu nhập cao có thể mua một chiếc đồng hồ rẻ tiền vì tính năng, trong khi một người đàn ông thu nhập thấp lại mua đồng hồ đắt chỉ vì thương hiệu.
- Phân khúc theo nhân khẩu học bỏ qua động lực mua hàng cá nhân: Nhân khẩu học không giải thích được lý do tại sao người tiêu dùng chọn mua sản phẩm. Ví dụ, trong ngành nước hoa, có những người chọn nước hoa để thêm hương thơm cho tóc/ quần áo, trong khi người khác lại dùng để che giấu mùi cơ thể. Hai người này có thể có cùng độ tuổi và giới tính, nhưng mục đích mua hàng hoàn toàn khác nhau.
Phân khúc theo nhân khẩu học không bắt kịp xu hướng thị trường: Khi chỉ dựa vào nhân khẩu học, bạn dễ bỏ lỡ các xu hướng mới. Thị hiếu và sở thích của người tiêu dùng thay đổi nhanh chóng, và nhân khẩu học dựa vào hành vi và sở thích có thể giúp phát hiện xu hướng sớm hơn. Chẳng hạn, trong thị trường sneaker, nếu đơn thuần chỉ chia thành giày cho nam, giày cho nữ, giày cho trẻ em thì thông tin sẽ bị chung chung, khó nhìn ra xu hướng. Trong khi đó, việc chia sneaker theo nhu cầu vận động cho nhóm chạy bộ, leo núi, dạp xe, hoặc đơn giản chỉ là phối hợp thời trang... sẽ giúp doanh nghiệp phát hiện được xu hướng nào đang được ưa chuộng, nhất là khi người tiêu dùng luôn cần tìm loại giày phù hợp với từng nhu cầu vận động.
TIÊU CHÍ KHI CHIA PHÂN KHÚC THỊ TRƯỜNG
Sau khi phân khúc thị trường, các phân khúc phải đạt những tiêu chí sau:
- Khả năng và cách thức phân định: Các phân khúc phải khác nhau về cách thức phân định cũng đối với các hoạt động/chương trình marketing. Ví dụ, nếu nam và nữ đều giống nhau về cách thức phân định đối với cùng các hoạt động/chương trình marketing của Coca – Cola thì Coca – Cola không nên phân khúc thị trường theo giới tính.
- Khả thi: Doanh nghiệp phải có đủ khả năng phục vụ khách hàng trong phân khúc.
- Có thể đo lường được: Để xác định rõ các phân khúc, sự khác biệt trong nhu cầu, lợi nhuận của phân khúc có khả năng đo lường được.
- Có thể tiếp cận được: Các khách hàng trong phân khúc có thể dễ tiếp cận qua các phương tiện truyền thông.
- Có khả năng sinh lời: Phân khúc phải có khả năng tạo ra đủ lợi nhuận.
Bước 3: Tạo hồ sơ phân khúc và đánh giá (Create each segmentation profile & evaluate)
Trong bước này, bạn cần trả lời được những câu hỏi sau:
- Thị trường được chia thành những phân khúc nào?
- Đặc điểm của mỗi phân khúc là gì?
- Những thương hiệu nào cạnh tranh trong từng phân khúc?
- Đánh giá mức độ cạnh tranh của từng phân khúc.
Để tạo hồ sơ phân khúc, hãy tìm điểm chung giữa các thương hiệu trên thị trường, hãy scan một lượt những người chơi trên thị trường, xem họ cung cấp những giá trị gì cho khách hàng. Sau đó, bạn có thể nhìn ra được điểm chung giữa họ để tạo ra một nhóm.
Bước 4: Xác định nhóm khách hàng tiềm năng nhất (Select target market)
Sau khi lựa chọn phân khúc, doanh nghiệp đã tăng dần tính tập trung của mình. Doanh nghiệp chỉ nên quan tâm tới segment của mình và không có thời gian để tập trung vào các đối thủ ở các segments khác. Doanh nghiệp chuyển sang giai đoạn Targeting.
Nhóm khách hàng tốt nhất mang những đặc điểm sau:
Sản phẩm của doanh nghiệp phù hợp nhất với nhu cầu của họ, nhu cầu đủ cấp bách và họ sẵn sàng chi trả cho sản phẩm
Là nhóm dễ chốt đơn nhất
Chẳng hạn, nhóm khách hàng tốt nhất của Highlands là dân văn phòng khoảng 25 – 34 tuổi, sử dụng cafe mỗi ngày để tỉnh táo làm việc hoặc cần một địa điểm thuận tiện để gặp gỡ đối tác. Tập trung vào nhóm đối tượng này, bản chế của Highlands được làm bằng nhiều chất liệu đồ gỗ, bọc da... nhưng điểm chung là ánh sáng luôn được thiết kế thông minh sao cho bàn nào cũng có mức ánh sáng phù hợp. Bên cạnh đó, Highlands Coffee luôn ghi điểm bởi những vị trí vô cùng đắc địa như mặt đường lớn, ở trong các khu Trung tâm thương mại và đặc biệt là dưới chân các văn phòng, tòa nhà lớn.
Phân khúc thị trường là tiền đề xây dựng chiến lược kinh doanh. Nếu làm tốt công việc phân khúc thị trường và chọn ra khu vực phù hợp với năng lực, doanh nghiệp sẽ tạo được lợi thế cạnh tranh và đặt nền móng vững chắc cho những bước phát triển sản phẩm, truyền thông thương hiệu tiếp theo. Ngược lại, việc lựa chọn một sân chơi quá sức hoặc một sân chơi mà ở đó, mình thua kém đối thủ, doanh nghiệp sẽ khó tạo chỗ đứng trên thị trường.