22/04/2026
Kinh Doanh hay Marketing đều bắt đầu từ việc nhìn rõ “tấm bản đồ thị trường”.
Mình hay gặp tình huống các anh/chị khi khởi nghiệp hoặc bán gì đó! Đều hay hỏi mình một câu:
- À bên này họ bán sản phẩm với mức giá như này, chị có thể sản xuất như vậy và bán giá đó nhé?
- Em ơi! Thời trang giá rẻ như này, chị sản xuất bản giá x2 là okie em nhỉ?
- Em ơi! chị nhập hàng này về phân phối, Anh/Chị thấy giá thị trường như này, Anh/Chị nhập về bán có ổn không!
Mình không biết trả lời thế nào với những câu hỏi không đủ dữ kiện đó.
Nó không sai! Nhưng rủi ro thị trường thì cao hơn rất nhiều.
THỰC TẾ: Kinh doanh hay Marketing đều bắt đầu từ thị trường và phắc thảo được tấm bản đồ thị trường trước khi chọn.
Muốn giảm bớt rủi ro khi khởi nghiệp thì hãy làm đúng! Bắt đầu từ STP.
Tại sao mình rất ít khi trả lời các câu trả lời trên vì: Không có STP , không có chiến lược thì rất khó để xác định!
STP không phải kỹ thuật.
STP là cách bạn hiểu thị trường và chọn cách chơi.
Nó trả lời cho bạn 3 câu hỏi:
- Thị trường thật sự đang phân mảnh như thế nào?
- Mình chọn khúc nào/ở đâu?
- Mình tạo giá trị hay khác biệt nào để thắng ở đó?
1. Segmentation (Phân khúc thị trường)
Rất nhiều người nghĩ segmentation là “chia thị trường theo mình nhận thấy”.
SAI. Thị trường vốn dĩ đã phân mảnh rồi.
- Mỗi nhóm khách hàng có nhu cầu khác nhau.
- Động cơ khác nhau.
- Hành vi khác nhau.
Segmentation chỉ là việc: Nhìn ra cấu trúc thật của thị trường.
2. Targeting (Chọn mục tiêu/sân chơi)
Sau khi hiểu thị trường, đây là lúc bạn cần phải ra quyết định: Mình sẽ chọn phân khúc nào?
Đây là quyết định rất quan trọng. Vì khi bạn chọn một phân khúc, bạn sẽ cần phải biết:
- Đối thủ của bạn ở đó là ai?
- Mức giá khách hàng có thể chi trả ở đó như thế nào?
- Có tiêu chuẩn nào cần phải có hay không?
- Đối tượng nào sẽ là khách hàng của bạn phục vụ.
Một sai lầm rất lớn của doanh nghiệp: Muốn bán cho tất cả mọi người. Kết quả là:
- Không ai nhớ tới bạn.
- Không ai thấy bạn phù hợp.
- Và bạn không có lợi thế cạnh tranh với bất cứ ai!
3. Positioning (Định vị thương hiệu). Đừng chọn từ ngữ hoa mỹ, hãy thiết kế giá trị.
Rất nhiều anh/chị coi nhẹ phần :
- Chọn nhanh/hời hợt/không chú trọng/
- Chọn qua loa, chọn cho xong.
- Thấy hay là đưa vào nhưng không sát với chính sản phẩm/thương hiệu/mục tiêu mình muốn.
Nhưng! Định vị thương hiệu là một phần cực kì quan trọng. Nó khiến khách hàng nhớ tới bạn mỗi khi nghe đến từ khóa đó!
Và một định vị tốt phải trả lời được một câu duy nhất:
- Tại sao khách phải chọn bạn, thay vì đối thủ?
Nếu bạn chưa rõ khách là ai, định vị sẽ mơ hồ. Nếu bạn chưa chọn đúng sân chơi, định vị sẽ vô nghĩa.
=> Và cuối cùng chỉ còn lại đơn giản chỉ là khẩu hiệu.
5. STP là một chuỗi, hãy làm xuôi, đừng làm ngược lại.
STP không phải 3 bước rời rạc. Nó là một chuỗi logic:
Hiểu thị trường -> Chọn phân khúc -> Chọn định vị.
Sai ở đâu, gãy ở đó.
Sai segmentation -> hiểu sai thị trường, lập bản đồ sai (Dễ đi lạc).
Sai targeting → chọn sai cuộc chơi (Chọn sai đối thủ, hạng cân).
Sai positioning → nói mà không ai tin (Bạn nói một đằng, khách nhớ một kiểu)
Và toàn bộ hoạt động phía sau cần thêm rất nhiều nỗ lực.
Chuỗi STP đảm bảo Hoạt động đông Kinh doanh/Marketing không trượt vào trạng thái “làm một cách mơ hồ”, không chạy theo công cụ, không bị hút vào những hoạt động không tạo ra giá trị.
STP xác lập trục chiến lược để mọi quyết định triển khai đều có lý do, có thứ tự và có trọng tâm. Để khi bạn có nhầm thì còn có tấm bản đồ để xem lại!