29/06/2025
Những giấc mơ tuổi 18 của bạn - bây giờ ra sao?
Ngày hôm qua kết thúc kỳ thi THPT rồi nhỉ. Từ cái hồi mình thi tới bây giờ, hình thức thi thì cũng thay đổi nhiều lắm rồi, nhiều cô chú 7x, 8x chắc nghĩ rằng tụi trẻ bây giờ ít áp lực hơn, nhiều sự lựa chọn hơn, còn mình thì nghĩ tâm lý lứa tuổi nào trước mỗi cuộc thi đều hồi hộp, mong chờ kết quả tốt như nhau cả.
Ngày ấy sau kỳ thi đại học, mình đều trải qua quãng thời gian tưởng chừng như thời gian trôi chậm lắm. Mình không phải kiểu học sinh xuất sắc, thi là biết mình chắc đỗ. Những ngày ở nhà chờ điểm, có những buổi trưa mình nằm mơ thấy mình…trượt mà nước mắt đầm đìa.
Giá như mình có một cỗ máy thời gian, để quay về nói với cô bé 18 tuổi ngày ấy, rằng trượt hay đỗ, kỳ thi thực sự không quan trọng đến thế.
Bởi vì trong những ngày tháng đầu tiên của cuộc đời sinh viên, mình bị mất phương hướng toàn tập - một khủng hoảng đầu đời, nhưng nó là một câu hỏi theo mình tới tận những ngày tháng làm nghề sau này.
Khủng hoảng của mình xảy ra lúc mình 20 tuổi, nhưng có một phần lớn người trung tuổi vẫn đang mắc kẹt trong khủng hoảng đó. Bạn biết đó là gì không?
Có câu “bức tranh đẹp nhất là bức tranh thấy được tương lai của chính mình”. Nhưng ở những năm 18-20 tuổi, bạn đã thấy mình trong một tương lai như thế nào?
Với mình, một bức tranh tương lai không có bước chuyển, không có sự thay đổi, là thứ nhanh nhất khiến mình mất đi động lực sống. Ngày đó mình chọn sư phạm và tưởng tượng rằng, mỗi ngày lên lớp, dạy bài học này. Chính sự tưởng tượng (dù thiếu hoàn thiện và hiểu biết) đó là thứ khiến mình cảm thấy, mình không còn động lực học để học để làm, khiến một thời gian dài mình mất lối, may mắn sao cho tới khi mình biết tới nghiên cứu và quyết định rẽ sang hướng này trong những năm tháng đầu của sự nghiệp, con đường học hành của mình mới được cứu vớt.
Nhưng cũng có những người cảm thấy chẳng có vấn đề gì với việc hàng ngày làm một công việc, đi trên 1 con đường, làm những việc giống nhau.
Vậy thì điều gì thực sự là động lực của một người?
Hoặc hỏi cách khác, điều gì thực sự khiến một người cảm thấy an tâm với con đường đã chọn?
Ngày đó mình chỉ biết rằng mình mất phương hướng, mình đã không gọi tên được bản thân mình là người yêu thích cái mới, yêu thích sự sáng tạo, đổi mới trong cách mình làm. Và rẽ hướng sang nghiên cứu là một lựa chọn mình cho rằng may mắn thời điểm đó. Nhưng nếu mình biết gọi tên những cảm xúc đó, mình sẽ biết cách tự đưa sự mới mẻ vào chính công việc giảng dạy, mình sẽ biết cách tạo ra những điểm thú vị, như bây giờ mình đã hiểu.
Lắng nghe tiếng nói bên trong bản thân mình - và thừa nhận yêu thương tiếng nói ấy, vẫn là một điều mình biết rằng, nhiều người lớn vẫn đang mắc kẹt. Vì chưa lắng nghe, hoặc chưa thừa nhận, hàng ngày họ vẫn mắc kẹt trong sự chán nản, hoặc không dám đi theo tiếng gọi bên trong họ. Chỉ khi có một biến cố đau đớn, họ mới học được bài học về sự thay đổi.
Kỳ thực, chúng ta hoàn toàn có thể thay đổi mà chẳng cần chờ đến biến cố và mất mát, mà tới từ sự yêu thương và cho phép chính bản thân mình.
Nếu chẳng có ai dạy chúng ta điều đó từ nhỏ, câu hỏi này vẫn không bao giờ là muộn để có thể học được.
Lắng nghe được tiếng nói bên trong, chúng ta sẽ biết tiến khi bản thân cần, và dừng lại khi cảm thấy mình đang lạc lối. Gọi tên được những điều khiến mình không hài lòng, chúng ta sẽ biết cách tìm ra con đường đúng của chính mình. Theo mình, dù ta làm nghề gì, học bao nhiêu kỹ năng, đây mới là kỹ năng mỗi người cần học.
Nếu bạn cảm thấy điều này thật khó, chẳng biết bắt đầu từ đâu, thì bạn có thể thử bài tập đầu tiên của mình: ngồi xuống và bắt đầu viết lại những cảm xúc của bản thân mình, những mong mỏi, những khó chịu, những hy vọng…của bản thân mình. Có thể khi đặt bút xuống, điều đầu tiên bạn thấy là một sự trống rỗng, hãy viết xuống, tôi thấy trống rỗng.
Thừa nhận sự hiện diện, là điều đầu tiên để gọi ra. Tới một lúc, bạn sẽ có thể quyết định bạn làm gì với nó.
Và với các bé, mình muốn nhắn nhủ rằng, năng lực hiểu bản thân, điều đó có trong mỗi người. Thế hệ các em có “điều kiện” để thấu hiểu và được thừa nhận tiếng nói hơn thời đại của ba mẹ. Nên cứ trải nghiệm đi, cứ đau đớn hoặc sống rực rỡ đi, mọi thất bại thành công sẽ không ở bên cạnh chúng ta lâu như chính chúng ta luôn hiện diện bên trong chúng ta. Học cách hiểu mình, sống với tiếng nói bên trong mình, mới là một bài học lớn nhất tất cả chúng ta cần học, và sẽ đưa chúng ta tới đúng cuộc sống mà chúng ta mong muốn, dù hình hài cuộc sống đó có thay đổi như thế nào.
t
