What are the opening hours?

Monday 08:00 - 17:00 Tuesday 08:00 - 17:00 Wednesday 08:00 - 17:00 Thursday 08:00 - 17:00 Friday 08:00 - 17:00 Saturday 08:00 - 17:00

ABT Việt Nam, Hanoi (2026)

24/09/2026

APOPTOSIS LÀ GÌ? 🔬🤔

1️⃣ Định nghĩa Apoptosis
Apoptosis (chết tế bào theo chương trình) là cơ chế tự tiêu hủy của tế bào được kiểm soát bởi hệ thống di truyền và đòi hỏi sự cung cấp năng lượng ở dạng ATP. Quá trình này giúp loại bỏ các tế bào không còn cần thiết, tế bào già cỗi hoặc các tế bào mang tổn thương di truyền nguy hiểm.

2️⃣ Đặc điểm hình thái và hóa sinh

Khác với sự hủy hoại tế bào do tác động bên ngoài, apoptosis diễn ra theo trình tự sinh học xác định:
- Co rút tế bào: Thể tích bào tương giảm, mật độ tế bào tăng lên.
- Biến đổi nhân: Nhiễm sắc chất cô đọng sâu sắc (pyknosis) và nhân bị phân mảnh (karyorrhexis).
- Tạo thể apoptotic: Màng tế bào biến dạng tạo thành các túi nhỏ đóng gói mảnh nhân và bào quan mà không làm rò rỉ thành phần nội bào ra bên ngoài.

Một đặc điểm quan trọng của apoptosis là quá trình này thường không gây phản ứng viêm. Trong quá trình chết, phosphatidylserine được chuyển ra bề mặt ngoài màng tế bào, đóng vai trò như tín hiệu nhận diện để đại thực bào và các tế bào thực bào khác nhanh chóng nhận biết, bắt giữ và loại bỏ các thể apoptotic.

3️⃣ Cơ chế hoạt động của Apoptosis
Apoptosis được khởi động chủ yếu thông qua hai con đường tín hiệu là con đường nội bào và con đường ngoại bào. Cả hai con đường sau đó đều hội tụ tại hệ thống enzyme caspase để thực hiện quá trình phân hủy tế bào.

Ở con đường nội bào (con đường ti thể), apoptosis được kích hoạt bởi các tín hiệu stress nội bào như tổn thương DNA, thiếu oxy hoặc mất cân bằng tín hiệu sinh tồn. Sự thay đổi tính thấm của màng ngoài ti thể dẫn đến giải phóng Cytochrome c vào bào tương. Cytochrome c kết hợp với các protein liên quan tạo thành phức hợp apoptosome, từ đó kích hoạt caspase-9.

Ở con đường ngoại bào (con đường thụ thể chết), các tín hiệu từ bên ngoài tế bào liên kết với các thụ thể chết trên màng, chẳng hạn FasR hoặc TNFR1. Tín hiệu này kích hoạt caspase-8 và truyền tín hiệu vào hệ thống caspase.

Sau khi được khởi động, cả hai con đường đều dẫn đến giai đoạn thi hành apoptosis. Caspase-8 và caspase-9 kích hoạt các caspase thi hành như caspase-3, caspase-6 và caspase-7. Các enzyme này phân giải nhiều protein cấu trúc và protein chức năng của tế bào, đồng thời thúc đẩy quá trình phân mảnh DNA, dẫn đến sự hình thành các thể apoptotic và cuối cùng là loại bỏ tế bào.

4️⃣ Ý nghĩa Sinh học và Y học
Apoptosis đóng vai trò quan trọng trong duy trì cân bằng nội môi. Ở người trưởng thành, khoảng 10¹⁰ tế bào được loại bỏ mỗi ngày thông qua apoptosis, giúp cân bằng với quá trình phân chia và tạo mới tế bào.

Trong phát triển phôi thai, apoptosis giúp loại bỏ các mô và tế bào không còn cần thiết trong quá trình hình thành cơ quan, điển hình là quá trình tách các ngón tay và ngón chân.

Sự rối loạn apoptosis có thể dẫn đến nhiều bệnh lý. Khi apoptosis bị suy giảm, các tế bào mang đột biến hoặc tổn thương DNA có thể tiếp tục tồn tại và phân chia, góp phần vào sự hình thành và phát triển khối u, ung thư. Ngược lại, apoptosis xảy ra quá mức có thể làm mất các tế bào cần thiết và có liên quan đến quá trình thoái hóa thần kinh trong một số bệnh như Alzheimer và Parkinson.

Apoptosis cũng là mục tiêu của nhiều liệu pháp điều trị ung thư. Chẳng hạn, Venetoclax ức chế protein chống apoptosis BCL-2, từ đó thúc đẩy quá trình chết theo chương trình ở các tế bào ung thư máu phụ thuộc vào BCL-2 để duy trì sự sống.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

22/09/2026

SIGNAL TRANSDUCTION: TỪ MỘT TÍN HIỆU BÊN NGOÀI ĐẾN THAY ĐỔI BÊN TRONG TẾ BÀO 🔬🧪

Truyền tin tế bào (signal transduction) là quá trình sinh học trong đó tế bào tiếp nhận phân tử tín hiệu từ môi trường bên ngoài và chuyển đổi nó thành các chuỗi phản ứng sinh hóa đặc hiệu bên trong tế bào. Cơ chế này cho phép tế bào duy trì trạng thái cân bằng nội môi, điều hòa sự tăng sinh, phân chia và đáp ứng chính xác với các biến đổi của môi trường.

Quá trình truyền tin tế bào về mặt sinh học được chia thành 3 giai đoạn liên tục:
1️⃣ Tiếp nhận tín hiệu (Reception)
🔹 Phân tử tín hiệu (Ligand): Có thể là hormone, yếu tố sinh trưởng hoặc chất truyền dẫn thần kinh.
🔹 Thụ thể (Receptor): Các protein nằm trên màng tế bào hoặc bên trong tế bào chất.
🔹 Quá trình: Phân tử tín hiệu tìm đến và gắn đặc hiệu vào thụ thể. Sự kết hợp này làm thay đổi cấu hình không gian của thụ thể, mở đầu cho việc truyền thông điệp qua màng tế bào.

2️⃣ Truyền dẫn tín hiệu (Transduction)
🔹 Chuỗi phản ứng sinh hóa: Thụ thể sau khi đổi hình dạng sẽ kích hoạt các enzyme nội bào.
🔹 Phản ứng gắn và gỡ phosphate: Các enzym Protein Kinase gắn nhóm phosphate để kích hoạt protein, còn Protein Phosphatase gỡ nhóm phosphate để tắt protein, tạo thành chuỗi truyền tin đa tầng.
🔹 Chất truyền tin thứ hai: Tế bào nhanh chóng tổng hợp hoặc giải phóng các phân tử nhỏ như cAMP, IP3, DAG và ion Ca2+. Nhờ sự gia tăng của các phân tử này, một tín hiệu ban đầu có thể được khuếch đại lên hàng nghìn lần.

3️⃣ Đáp ứng của tế bào (Response)
Tín hiệu sau khi truyền đến mục tiêu sẽ giúp tế bào thực hiện hành động cụ thể:
🔹 Điều hòa gen: Bật hoặc tắt quá trình phiên mã gen trong nhân để sản xuất protein mới.
🔹 Thay đổi chuyển hóa: Tăng hoặc giảm tốc độ hoạt động của các enzym.
🔹 Thay đổi cấu trúc: Tái cấu trúc khung xương tế bào để di chuyển hoặc thay đổi hình dạng.

👉 Tế bào tắt tín hiệu như thế nào? Nếu tín hiệu liên tục duy trì, tế bào có thể bị quá tải. Vì vậy, tế bào có các cơ chế ngắt và điều hòa tín hiệu. Một trong những cơ chế này là phân hủy các chất truyền tin thứ hai, chẳng hạn enzyme PDE (phosphodiesterase) phân hủy cAMP, làm giảm cường độ tín hiệu. Bên cạnh đó, protein β-arrestin có thể liên kết với thụ thể để ngăn thụ thể tiếp tục truyền tín hiệu hoặc thúc đẩy quá trình nội hóa thụ thể vào bên trong tế bào.

Nắm rõ cơ chế truyền tin tế bào chính là chìa khóa giúp các nhà khoa học hiểu về bệnh lý và phát triển các loại thuốc điều trị hiệu quả hiện nay.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

19/09/2026

TẾ BÀO TIẾP NHẬN THÔNG TIN VÀ GIAO TIẾP NHƯ THẾ NÀO? 🤔🔬
Tế bào duy trì sự sống, tăng trưởng và thích ứng với môi trường thông qua khả năng tiếp nhận, xử lý và truyền tải các tín hiệu hóa học cũng như lý hóa. Quá trình này diễn ra qua một mạng lưới phân tử được kiểm soát nghiêm ngặt.

1️⃣ Các giai đoạn của quá trình truyền tín hiệu
Mọi quá trình giao tiếp và xử lý thông tin ở cấp độ tế bào đều diễn ra qua 3 giai đoạn nối tiếp:

🔹 Tiếp nhận (Reception): Phân tử tín hiệu ngoại bào (phối tử) liên kết đặc hiệu với một thụ thể nằm trên màng tế bào hoặc bên trong tế bào chất. Tương tác này làm biến đổi cấu hình không gian của thụ thể, kích hoạt nó sang trạng thái hoạt động.

🔹 Truyền tin nội bào (Transduction): Tín hiệu ban đầu được chuyển đổi và khuếch đại qua một chuỗi các phản ứng hóa sinh liên hoàn. Quá trình này có sự tham gia của các enzyme protein kinase, protein phosphatase và các chất truyền tin thứ hai như cAMP, IP₃, DAG hoặc ion Ca²⁺.

🔹 Đáp ứng (Response): Chuỗi truyền tin dẫn đến sự thay đổi cụ thể trong hoạt động của tế bào, chẳng hạn như điều hòa sự phiên mã gen trong nhân, thay đổi tính thấm màng tế bào, hoặc điều chỉnh hoạt tính của các enzyme.

2️⃣ Các hình thức giao tiếp giữa tế bào
Tùy thuộc vào bản chất phân tử tín hiệu và khoảng cách tác động, sự giao tiếp giữa các tế bào được chia thành:

🔹 Tiếp xúc trực tiếp: Diễn ra qua các mối nối hở (gap junctions) ở tế bào động vật hoặc cầu sinh chất (plasmodesmata) ở tế bào thực vật, cho phép các ion và tiểu phân tử khuếch tán trực tiếp giữa tế bào chất của hai tế bào kề nhau.

🔹 Truyền tin cận tiết và tự tiết: Phân tử tín hiệu khuếch tán trong khoảng cách ngắn đến các tế bào xung quanh (cận tiết) hoặc gắn lại vào thụ thể của chính tế bào đã tiết ra nó (tự tiết).

🔹 Truyền tin qua synapse: Tế bào thần kinh tiết chất dẫn truyền thần kinh khuếch tán qua khoảng hẹp của khe synapse để tác động lên tế bào tiếp theo.

🔹 Truyền tin khoảng cách xa (Nội tiết): Các hormone do tuyến nội tiết tiết ra được vận chuyển qua hệ thống mạch máu (ở động vật) hoặc mạch dẫn (ở thực vật) đến các cơ quan ở xa.

🔹 Cảm ứng mật độ (Quorum sensing): Ở quần thể vi khuẩn, các tế bào tiết phân tử tự cảm ứng để nhận biết mật độ tế bào và phối hợp biểu hiện gen tập thể.

3️⃣ Các họ thụ thể tiếp nhận tín hiệu chính
🔹 Thụ thể liên kết G-Protein (GPCRs): Thụ thể xuyên màng 7 lần, truyền tín hiệu bằng cách kích hoạt G-protein thông qua việc trao đổi GDP thành GTP.

🔹 Thụ thể Tyrosine Kinase (RTKs): Sự liên kết phối tử gây ra sự nhị phân hóa thụ thể và kích hoạt quá trình tự phosphoryl hóa các gốc tyrosine ở miền tế bào chất.

🔹 Kênh ion mở bằng phối tử: Việc gắn phối tử làm biến đổi cấu hình mở cổng kênh ion xuyên màng, cho phép các ion như Na⁺, K⁺, Ca²⁺ hoặc Cl⁻ di chuyển nhanh qua màng tế bào.

🔹 Thụ thể nội bào: Nằm trong tế bào chất hoặc nhân, tiếp nhận các phân tử nhỏ, kỵ nước (như hormone steroid) có khả năng tự khuếch tán qua lớp lipid màng tế bào.

4️⃣ Ý nghĩa sinh học và nguyên nhân bệnh lý
Giao tiếp tế bào chính xác là điều kiện bắt buộc để duy trì cân bằng nội môi, điều hòa sự phân chia, biệt hóa tế bào và phát triển cơ thể. Sự phá vỡ các con đường truyền tín hiệu, ví dụ đột biến gen làm mất khả năng tự hủy GTP của protein làm tín hiệu truyền đi liên tục, hoặc độc tố làm bất hoạt enzyme, là nguyên nhân cốt lõi gây ra nhiều bệnh lý như ung thư hay rối loạn chuyển hóa.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

17/09/2026

ATP ĐƯỢC SỬ DỤNG VÀO ĐÂU? TỪ VẬN CHUYỂN CHẤT ĐẾN TỔNG HỢP PROTEIN ⚡👨‍🔬

ATP (Adenosine Triphosphate) là phân tử trung tâm trong quá trình cung cấp và sử dụng năng lượng của tế bào. Năng lượng được giải phóng chủ yếu thông qua quá trình thủy phân các liên kết phosphoanhydride giữa các nhóm phosphate của ATP, được tế bào sử dụng để thực hiện nhiều quá trình cần năng lượng, từ vận chuyển các chất qua màng, sinh tổng hợp đại phân tử, truyền tín hiệu cho đến duy trì trạng thái ổn định của hệ protein nội bào.
Dưới đây là 4 vai trò sinh học quan trọng của ATP:

1️⃣ Vận chuyển các chất qua màng tế bào
Một trong những vai trò quan trọng của ATP là cung cấp năng lượng cho vận chuyển tích cực nguyên phát qua màng sinh chất. Cơ chế này cho phép tế bào di chuyển các ion hoặc chất tan ngược chiều gradient điện hóa, tức từ nơi có nồng độ thấp đến nơi có nồng độ cao. Đây là quá trình cần năng lượng vì không thể tự diễn ra theo chiều thuận của gradient.

Một ví dụ điển hình là bơm Na⁺/K⁺-ATPase trên màng tế bào động vật. Mỗi chu kỳ hoạt động của bơm sử dụng một phân tử ATP để đưa 3 ion Na⁺ từ trong tế bào ra ngoài và vận chuyển 2 ion K⁺ từ ngoài vào trong. Hoạt động liên tục của bơm góp phần duy trì sự chênh lệch nồng độ Na⁺ và K⁺ giữa hai phía màng tế bào, từ đó duy trì điện thế màng, điều hòa áp suất thẩm thấu và thể tích tế bào.

Gradient ion được tạo ra bởi Na⁺/K⁺-ATPase còn là cơ sở cho nhiều quá trình vận chuyển tích cực thứ phát. Ở tế bào thần kinh và tế bào cơ, sự chênh lệch ion này có vai trò quan trọng trong hình thành và lan truyền tín hiệu điện. Vì vậy, ATP không chỉ trực tiếp cung cấp năng lượng cho bơm ion mà còn gián tiếp hỗ trợ nhiều hoạt động sinh lý phụ thuộc vào gradient điện hóa.

2️⃣ Sinh tổng hợp protein và các đại phân tử
Quá trình tổng hợp chuỗi polypeptide tiêu tốn một phần đáng kể năng lượng của tế bào, trong đó ATP tham gia trực tiếp và gián tiếp ở nhiều giai đoạn. Trong quá trình hoạt hóa amino acid, ATP được sử dụng để gắn amino acid với tRNA tương ứng, với mức tiêu hao năng lượng tương đương 2 liên kết phosphate năng lượng cao. ATP cũng có thể cung cấp nhóm phosphate để chuyển đổi GDP thành GTP, trong khi GTP là nguồn năng lượng trực tiếp cho nhiều bước kéo dài chuỗi peptide trên ribosome. Ngoài ra, các chaperone phân tử như Hsp70 và Hsp60 sử dụng ATP để hỗ trợ quá trình gấp cuộn protein, giúp chuỗi polypeptide hình thành cấu hình không gian 3D phù hợp.

3️⃣ Truyền tín hiệu nội bào và ngoại bào
ATP tham gia điều hòa nhiều con đường sinh hóa thông qua quá trình phosphoryl hóa. Các enzyme kinase sử dụng ATP làm nguồn cung cấp nhóm phosphate để phosphoryl hóa các protein đích, từ đó có thể kích hoạt hoặc ức chế hoạt tính của chúng. Bên cạnh đó, ATP là tiền chất để enzyme adenylate cyclase tổng hợp AMP vòng (cAMP), một chất truyền tin thứ hai có vai trò quan trọng trong việc truyền và khuếch đại tín hiệu nội bào.

4️⃣ Duy trì độ tan của protein (tác dụng hydrotrope)
Bên cạnh vai trò cung cấp năng lượng, ATP còn có thể hoạt động như một hydrotrope sinh học. ATP tồn tại ở nồng độ tương đối cao, khoảng 5-10 mM, trong tế bào chất và có khả năng tương tác với các vùng kỵ nước cũng như các gốc amino acid mang điện tích trên bề mặt protein. Nhờ đó, ATP góp phần hạn chế sự kết tụ bất thường của protein và hỗ trợ duy trì trạng thái hòa tan của proteome nội bào.

👉 Nhìn chung, ATP giữ vai trò trung tâm trong việc cung cấp và điều phối năng lượng cho nhiều hoạt động sống của tế bào. Không chỉ tham gia vận chuyển chất, sinh tổng hợp và truyền tín hiệu, ATP còn góp phần duy trì trạng thái ổn định của protein trong tế bào. Sự cân bằng giữa quá trình tổng hợp và sử dụng ATP là điều kiện quan trọng để tế bào duy trì chuyển hóa, chức năng và trạng thái nội môi.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

15/09/2026

TẾ BÀO TỔNG HỢP NĂNG LƯỢNG ATP BẰNG CÁCH NÀO? 🤔🌱
Adenosine Triphosphate (ATP) là phân tử lưu trữ và cung cấp năng lượng hóa học cho các hoạt động sống của tế bào. Việc tái tạo ATP từ Adenosine Diphosphate (ADP) và phosphate vô cơ (Pi) diễn ra thông qua 3 cơ chế sinh hóa chính:

1️⃣ Phosphoryl hóa cấp cơ chất (Substrate-level phosphorylation)
Phosphoryl hóa cấp cơ chất là phương thức tổng hợp ATP trực tiếp thông qua phản ứng hóa học, không cần sự tham gia của màng sinh học tích điện.

Trong quá trình này, nhóm phosphate được chuyển trực tiếp từ một phân tử cơ chất chứa liên kết giàu năng lượng sang ADP dưới sự xúc tác của enzyme kinase để tạo thành ATP. Phosphoryl hóa cấp cơ chất diễn ra tại tế bào chất trong quá trình đường phân và tại thể nền ty thể trong một phản ứng của chu trình acid citric (chu trình Krebs).

Trong đường phân, quá trình này tạo 2 ATP ròng từ 1 phân tử glucose, trong khi chu trình Krebs tạo ATP/GTP thông qua một phản ứng phosphoryl hóa cấp cơ chất. Phương thức này có ưu điểm là tốc độ tạo ATP nhanh và vẫn có thể diễn ra trong điều kiện kỵ khí, nhưng lượng năng lượng thu được tương đối thấp so với phosphoryl hóa oxy hóa.

2️⃣ Phosphoryl hóa oxy hóa (Oxidative phosphorylation)
Phosphoryl hóa oxy hóa là con đường tạo ra phần lớn ATP, chiếm khoảng 90% lượng ATP ở các sinh vật hiếu khí.

Ở sinh vật nhân thực, quá trình này diễn ra tại màng trong ty thể, còn ở vi khuẩn diễn ra trên màng tế bào. Các chất mang electron như NADH và FADH₂ nhường electron cho chuỗi truyền electron; năng lượng giải phóng trong quá trình vận chuyển electron được các phức hợp protein sử dụng để bơm ion H⁺ từ thể nền ty thể ra khoảng gian màng, tạo nên chênh lệch nồng độ và điện thế qua màng. Khi H⁺ di chuyển ngược trở lại thể nền thông qua ATP synthase, dòng proton cung cấp năng lượng để enzyme xúc tác quá trình gắn phosphate vô cơ (Pi) vào ADP, từ đó tạo thành ATP.

3️⃣ Phosphoryl hóa quang hợp (Photophosphorylation)
Phosphoryl hóa quang hợp là cơ chế tổng hợp ATP ở thực vật, tảo và vi khuẩn quang hợp, trong đó năng lượng ánh sáng được chuyển đổi thành năng lượng hóa học.

Quá trình diễn ra tại màng thylakoid của lục lạp. Khi ánh sáng kích thích các sắc tố quang hợp, electron được giải phóng và truyền qua chuỗi vận chuyển electron trên màng thylakoid, đồng thời thúc đẩy sự tích tụ H⁺ trong lòng thylakoid (lumen). Chênh lệch nồng độ H⁺ giữa lumen và chất nền (stroma) tạo động lực để H⁺ đi qua phức hợp ATP synthase, từ đó cung cấp năng lượng cho quá trình tổng hợp ATP từ ADP và phosphate vô cơ. Phosphoryl hóa quang hợp gồm con đường không vòng, tạo ATP, NADPH và O₂, và con đường vòng, chủ yếu chỉ tạo ATP.

⚡ Cân bằng và điều hòa quá trình tạo ATP
Hiệu suất thực tế: Khi phân giải hoàn toàn một phân tử glucose qua hô hấp hiếu khí, tế bào thu được khoảng 30 đến 32 phân tử ATP.
Cơ chế điều hòa: Tế bào kiểm soát tốc độ tổng hợp ATP dựa trên nhu cầu thực tế. Khi nồng độ ATP tích tụ cao, tế bào sẽ ức chế các enzyme then chốt của con đường đường phân như Phosphofructokinase-1. Ngược lại, khi nồng độ ADP tăng cao, các enzyme này được kích hoạt để gia tăng tốc độ sản xuất năng lượng.

👉 Tế bào duy trì sự sống linh hoạt nhờ 3 cơ chế tổng hợp ATP đa dạng: phosphoryl hóa cấp cơ chất (nhanh, kỵ khí), phosphoryl hóa oxy hóa (hiệu suất cao) và phosphoryl hóa quang hợp (chuyển hóa năng lượng ánh sáng). Nhờ cơ chế điều hòa ngược chặt chẽ dựa trên tỉ lệ ATP/ADP, tế bào luôn đảm bảo cung cấp năng lượng tối ưu và tiết kiệm nhất cho mọi hoạt động sinh học. Đây chính là nền tảng hóa sinh cốt lõi quyết định sự tồn tại và phát triển của mọi sinh vật.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

12/09/2026

🧬 TỔNG QUAN VỀ TY THỂ: BÀO QUAN CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG CỦA TẾ BÀO 🔬

Ty thể là một trong những bào quan quan trọng bậc nhất trong tế bào nhân thực. Để giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về cấu trúc, cơ chế vận hành và vai trò của ty thể đối với cơ thể, bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết các đặc điểm khoa học của bào quan này.

1️⃣ Cấu trúc phức tạp bốn phân vùng
Ty thể được bao bọc bởi hai lớp màng lipid, tạo thành bốn phân vùng không gian riêng biệt đảm nhận các nhiệm vụ sinh hóa khác nhau:

🔹 Màng ngoài (Outer Membrane): Có bề mặt phẳng, chứa các kênh protein porin (như VDAC). Màng ngoài cho phép các phân tử nhỏ và ion có kích thước dưới 5 kDa tự do khuếch tán qua lại giữa tế bào chất và khoảng gian màng.

🔹 Khoảng gian màng (Intermembrane Space): Nằm giữa màng ngoài và màng trong. Môi trường này chứa các ion và protein chuyên biệt, tiêu biểu là Cytochrome c - một nhân tố quan trọng trong chuỗi truyền electron và tín hiệu chết tế bào.

🔹 Màng trong (Inner Membrane): Là lớp màng có tính thấm chọn lọc cao, hầu hết các ion không thể tự do đi qua nếu không có protein vận chuyển. Màng trong gấp nếp sâu vào bên trong tạo thành các mào, làm tăng diện tích bề mặt cho các protein và phức hợp enzyme tham gia vào quá trình chuyển hóa năng lượng.

🔹 Chất nền (Matrix): Là phân vùng dạng gel bên trong màng trong, chứa nhiều enzyme phục vụ các phản ứng chuyển hóa, bộ gen ADN ty thể, RNA và ribosome riêng.

2️⃣ Các chức năng sinh lý quan trọng
Bên cạnh vai trò trong chuyển hóa năng lượng, ty thể còn đảm nhiệm nhiều chức năng sinh học quan trọng:
🔹 Sản xuất ATP: Ty thể là nơi diễn ra phần lớn quá trình phosphoryl hóa oxy hóa trong tế bào. Năng lượng từ quá trình oxy hóa các chất dinh dưỡng được chuyển thành ATP thông qua chuỗi truyền electron và ATP synthase, cung cấp năng lượng cho nhiều hoạt động sống của tế bào.

🔹 Duy trì cân bằng ion Canxi (Ca2+): Ty thể hấp thụ Ca2+ từ tế bào chất thông qua kênh uniporter để góp phần điều hòa nồng độ canxi nội bào. Ca2+ trong chất nền cũng kích thích hoạt động của một số enzyme thuộc chu trình TCA.

🔹 Điều hòa mức độ Gốc oxy hóa hoạt tính (ROS): Trong quá trình truyền electron, một lượng nhỏ oxy có thể nhận electron không hoàn toàn, tạo ra các loại oxy phản ứng (ROS). Ở mức độ vừa phải, ROS đóng vai trò là tín hiệu điều hòa tế bào; tuy nhiên, khi ROS gia tăng quá mức sẽ gây stress oxy hóa và tổn thương tế bào.

🔹 Khởi động quá trình chết tế bào theo chương trình (Apoptosis): Khi tế bào gặp tổn thương nghiêm trọng hoặc tổn thương ADN không thể sửa chữa, tính thấm của màng ngoài ty thể có thể gia tăng, dẫn đến giải phóng Cytochrome c vào tế bào chất. Cytochrome c tham gia hình thành apoptosome và kích hoạt chuỗi enzyme caspase, dẫn đến quá trình chết tế bào theo chương trình.

3️⃣ Đặc điểm di truyền học đặc thù
🔹 Bộ gen ADN ty thể (mtDNA): Ty thể sở hữu bộ gen dạng vòng kép riêng biệt. Ở người, mtDNA chứa 16.569 cặp base, mã hóa cho 13 protein tham gia vào chuỗi truyền electron, cùng 22 tRNA và 2 rRNA phục vụ quá trình dịch mã tại chỗ. Hơn 99% số protein còn lại của ty thể do các gen trong nhân tế bào mã hóa và được nhập khẩu từ tế bào chất vào ty thể.

🔹 Di truyền chủ yếu theo dòng mẹ: Ty thể trong tinh trùng về cơ bản không được duy trì trong phôi sau thụ tinh, vì vậy mtDNA của người con hầu như được kế thừa từ mẹ.

🔹 Hiện tượng dị chất: Trong cùng một tế bào có thể tồn tại song song các bản sao mtDNA bình thường và các bản sao mtDNA mang đột biến. Kiểu hình bệnh lý có thể xuất hiện khi tỷ lệ mtDNA đột biến vượt qua một ngưỡng nhất định. Ngưỡng này thay đổi tùy theo loại đột biến, mô và tình trạng sinh lý.

4️⃣ Y học và các liệu pháp nổi bật
Rối loạn chức năng ty thể có liên quan đến nhiều vấn đề sức khỏe. Sự tích lũy tổn thương mtDNA, rối loạn chức năng ty thể và suy giảm khả năng sản sinh ATP có liên quan đến cơ chế bệnh sinh của nhiều bệnh lý thoái hóa và chuyển hóa như Parkinson, Alzheimer, suy tim và đái tháo đường type 2.

Liệu pháp thay thế ty thể (Mitochondrial Replacement Therapy – MRT) là một kỹ thuật hỗ trợ sinh sản sử dụng vật liệu di truyền từ bố mẹ kết hợp với ty thể từ trứng của người hiến tặng. Các phương pháp như chuyển nhân hoặc chuyển thoi phân bào nhằm thay thế ty thể mang đột biến của người mẹ bằng ty thể từ trứng hiến tặng, qua đó giảm nguy cơ truyền các bệnh di truyền ty thể nghiêm trọng sang thế hệ sau.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

10/09/2026

CELL CYCLE CHECKPOINTS: CƠ CHẾ HẠN CHẾ SAI SÓT KHI PHÂN CHIA TẾ BÀO 🔍👩‍🔬

Trong sinh học tế bào, quá trình phân chia cần đạt độ chính xác cao nhằm đảm bảo vật chất di truyền được truyền lại nguyên vẹn cho các tế bào con. Để thực hiện điều này, tế bào sử dụng hệ thống giám sát phân tử gọi là trạm kiểm soát chu kỳ tế bào (cell cycle checkpoints).

Trạm kiểm soát là các con đường truyền tín hiệu nội bào có nhiệm vụ kiểm tra chất lượng, tiến trình và tính nguyên vẹn của DNA ở từng giai đoạn trước khi tế bào chuyển sang giai đoạn tiếp theo.

🔬 3 Trạm kiểm soát chính trong chu kỳ tế bào
1️⃣ Trạm kiểm soát G1/S: Điểm kiểm soát G1 nằm ở cuối pha G1, ngay trước khi tế bào bước vào pha S. Tại đây, tế bào kiểm tra các tín hiệu tăng trưởng, kích thước tế bào và tình trạng nguyên vẹn của DNA. Nếu phát hiện DNA bị tổn thương, protein p53 sẽ được kích hoạt, từ đó thúc đẩy tổng hợp p21 một chất ức chế phức hợp Cyclin-CDK. p21 làm tạm dừng chu kỳ tế bào ở pha G1, tạo thời gian để DNA được sửa chữa trước khi bước vào quá trình nhân đôi.

2️⃣ Trạm kiểm soát G2/M: Điểm kiểm soát G2 nằm ở cuối pha G2, trước khi tế bào bước vào pha M. Tại đây, tế bào kiểm tra xem quá trình nhân đôi DNA đã hoàn tất hay chưa, đồng thời phát hiện các tổn thương hoặc đứt gãy DNA phát sinh trong pha S và G2. Nếu DNA chưa được tái bản đầy đủ hoặc bị tổn thương, các kinase ATR/ATM sẽ được kích hoạt và làm bất hoạt phosphatase Cdc25C, từ đó ngăn cản sự hình thành phức hợp Cyclin B1-CDK1 hoạt tính. Nhờ vậy, tế bào tạm dừng ở pha G2 để hoàn tất quá trình nhân đôi và sửa chữa DNA trước khi bước vào phân chia.

3️⃣ Trạm kiểm soát thoi phân bào (Spindle Assembly Checkpoint - SAC / Trạm M): Điểm kiểm soát thoi phân bào diễn ra ở kỳ giữa của quá trình phân bào. Tại đây, tế bào kiểm tra sự gắn kết chính xác của các vi ống thuộc thoi phân bào với tâm động của từng nhiễm sắc thể. Nếu vẫn còn nhiễm sắc thể chưa được gắn kết đúng, các protein kiểm soát như Mad2 và BubR1 sẽ hình thành phức hợp MCC để ức chế APC/C. Điều này ngăn cản sự phân hủy Securin, giúp duy trì sự gắn kết của các nhiễm sắc tử chị em cho đến khi tất cả nhiễm sắc thể được sắp xếp chính xác tại mặt phẳng kỳ giữa.

Khi các gen mã hóa cho protein kiểm soát (như TP53, BUBR1, hoặc MAD2) bị đột biến hoặc bất hoạt, tế bào sẽ bỏ qua các bước kiểm tra. Tế bào tiếp tục phân chia ngay cả khi DNA bị đứt gãy hoặc số lượng nhiễm sắc thể bị phân ly không đều. Trạng thái này dẫn đến biến đổi cấu trúc gen, lệch thể và là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến sự hình thành khối u.

Hiểu rõ cơ chế hoạt động của các trạm kiểm soát giúp các nhà khoa học phát triển nhiều phương pháp điều trị ung thư nhắm trúng đích:
🔹 Thuốc ức chế CDK4/6: Ngăn chặn phản ứng phosphoryl hóa protein pRb, giữ tế bào ung thư dừng lại ở pha G1.
🔹 Thuốc ức chế PARP: Khai thác nguyên lý bất khả dụng tương hỗ ở tế bào ung thư đột biến BRCA1/2, làm tích tụ đứt gãy DNA đến mức tế bào tự sát.
🔹 Thuốc ức chế WEE1 hoặc CHK1: Tác động vào trạm kiểm soát G2/M, ép tế bào ung thư tiến vào phân bào khi DNA chưa sửa chữa, dẫn đến thảm họa phân bào.

👉 Các trạm kiểm soát chu kỳ tế bào đóng vai trò then chốt trong việc phát hiện và ngăn chặn sai sót trong quá trình nhân đôi DNA và phân chia nhiễm sắc thể. Khi các checkpoint bị rối loạn, tổn thương DNA và bất ổn định bộ gen có thể tích lũy, tạo điều kiện thúc đẩy sự hình thành và tiến triển ung thư. Đồng thời, những cơ chế kiểm soát này cũng trở thành điểm yếu có thể khai thác trong điều trị ung thư nhắm trúng đích. Vì vậy, hoạt động chính xác của checkpoint là nền tảng để duy trì ổn định bộ gen và kiểm soát sự tăng sinh của tế bào.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

08/09/2026

CÁC GIAI ĐOẠN CỦA CELL CYCLE: G1 - S - G2 - M CÓ GÌ ĐẶC BIỆT? 🔬👩‍🔬

Chu kỳ tế bào ở sinh vật nhân thực là một chuỗi các sự kiện sinh học diễn ra theo trình tự chặt chẽ, giúp tế bào tăng trưởng, nhân đôi vật chất di truyền và phân chia thành hai tế bào con. Chu kỳ này gồm bốn giai đoạn chính: G1, S, G2 và M. Trong đó, ba giai đoạn G1, S và G2 hợp thành kỳ trung gian (Interphase) - giai đoạn chiếm phần lớn thời gian sống của tế bào, còn pha M đảm nhiệm quá trình phân chia.

1️⃣ Giai đoạn G1 (Gap 1): Tăng trưởng và chuẩn bị cho tái bản ADN
Ở pha G1, tế bào tăng kích thước, đồng thời tổng hợp RNA, protein và các thành phần cần thiết cho hoạt động sống. Tế bào cũng tiếp nhận các tín hiệu kích thích phân chia từ môi trường ngoại bào. Tại giai đoạn này, phức hợp tiền tái bản (pre-replication complex - pre-RC) được hình thành tại các điểm khởi đầu sao chép trên ADN, tạo tiền đề cho quá trình nhân đôi ở pha S.
Cuối pha G1 là điểm hạn chế (Restriction point) - một mốc kiểm soát quan trọng. Khi vượt qua điểm này, tế bào sẽ tiếp tục hoàn thành toàn bộ chu kỳ phân bào ngay cả khi không còn nhận được tín hiệu tăng trưởng từ bên ngoài.

2️⃣ Giai đoạn S (Synthesis): Nhân đôi vật chất di truyền
Pha S là giai đoạn ADN được sao chép để tạo ra hai bản sao hoàn chỉnh của bộ gen. Quá trình này được kiểm soát rất chặt chẽ nhằm bảo đảm mỗi đoạn ADN chỉ được nhân đôi một lần duy nhất trong mỗi chu kỳ tế bào. Sự phân hủy của protein Cdt1 cùng với sự tích lũy của Geminin giúp ngăn cản việc tái hình thành phức hợp pre-RC, từ đó tránh hiện tượng tái nhân đôi ADN.
Song song với quá trình nhân đôi bộ gen, trung thể (centrosome) cũng được sao chép để chuẩn bị cho sự hình thành thoi phân bào ở các giai đoạn tiếp theo.

3️⃣ Giai đoạn G2 (Gap 2): Kiểm tra và chuẩn bị phân bào
Sau khi hoàn tất sao chép ADN, tế bào tiếp tục tăng trưởng và tổng hợp các protein cần thiết cho quá trình phân bào, đặc biệt là các thành phần cấu tạo thoi vô sắc.
Đồng thời, hệ thống sửa chữa ADN sẽ rà soát và khắc phục các sai sót phát sinh trong pha S. Phức hợp Cyclin B–CDK1 (còn gọi là MPF) được tích lũy dưới dạng chưa hoạt động và chỉ được kích hoạt khi ADN đã được kiểm tra đầy đủ, cho phép tế bào bước vào pha M.

4️⃣ Giai đoạn M (Mitosis): Phân chia nhân và tế bào chất
Pha M bao gồm hai quá trình chính: phân chia nhân (nguyên phân) và phân chia tế bào chất (cytokinesis).
Trong giai đoạn này, nhiễm sắc thể co xoắn cực đại, màng nhân dần tiêu biến và thoi phân bào được hình thành. Điểm kiểm soát thoi phân bào (Spindle Assembly Checkpoint – SAC) sẽ giám sát sự gắn kết chính xác giữa vi ống và tâm động của nhiễm sắc thể trước khi các nhiễm sắc tử được kéo về hai cực tế bào. Kết thúc pha M, hai tế bào con được tạo thành, mang bộ gen giống hệt tế bào mẹ.

5️⃣Cơ chế kiểm soát chu kỳ tế bào
Sự chuyển tiếp giữa các giai đoạn của chu kỳ tế bào được kiểm soát bởi các điểm kiểm tra quan trọng như G1/S, G2/M và SAC. Khi phát hiện tổn thương ADN hoặc bất thường trong quá trình phân bào, các protein điều hòa như p53 và p21 sẽ tạm dừng chu kỳ để tế bào sửa chữa sai sót. Nếu tổn thương không thể khắc phục, tế bào sẽ được kích hoạt đi vào quá trình chết theo chương trình (apoptosis), góp phần duy trì sự ổn định của bộ gen và ngăn ngừa sự hình thành tế bào bất thường.
----------------------------------------
Mọi thắc mắc quý khách vui lòng liên hệ:
CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG NGHỆ VIS
☎️ Hotline: (+84) 935 069 459
📧 Email: [email protected]
🌐 Website: vishn.vn
🏢 Địa chỉ: Số 24-BT3, Khu đô thị Văn Quán - Yên Phúc, Phường Hà Đông, Thành phố Hà Nội, Việt Nam
🏢 Chi nhánh: Số 65, đường số 26, Phường An Lạc, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam.

ABT Việt Nam

24/09/2026

22/09/2026

19/09/2026

17/09/2026

15/09/2026

12/09/2026

10/09/2026

08/09/2026

Address

Opening Hours

Telephone

Website

Alerts

Contact The Business

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request

Monday	08:00 - 17:00
Tuesday	08:00 - 17:00
Wednesday	08:00 - 17:00
Thursday	08:00 - 17:00
Friday	08:00 - 17:00
Saturday	08:00 - 17:00