20/08/2026
Cùng là “hóa đơn sai” nhưng 2 hành vi này KHÔNG giống nhau. Và mức phạt năm 2026 cũng không phải cứ thấy hóa đơn bất hợp pháp là phạt 20–50 triệu đồng!
❌ “Hóa đơn không hợp pháp” = “sử dụng không hợp pháp hóa đơn”
Thực tế phải tách ra như sau:
1. SỬ DỤNG HÓA ĐƠN KHÔNG HỢP PHÁP
Hiểu đơn giản: bản thân hóa đơn đã không hợp pháp để sử dụng.
Ví dụ:
Sử dụng hóa đơn giả;
Sử dụng hóa đơn chưa có giá trị sử dụng;
Sử dụng hóa đơn đã hết giá trị sử dụng;
Sử dụng hóa đơn trong thời gian bị ngừng sử dụng;
Một số trường hợp sử dụng hóa đơn điện tử không đáp ứng điều kiện theo quy định.
👉 Tức là vấn đề nằm ở “bản thân hóa đơn”.
2. SỬ DỤNG KHÔNG HỢP PHÁP HÓA ĐƠN
Trường hợp này cần nhìn vào cách doanh nghiệp sử dụng hóa đơn.
Ví dụ:
Hóa đơn không phản ánh đúng giao dịch thực tế;
Dùng hóa đơn để hợp thức hóa hàng hóa, dịch vụ mua vào;
Sử dụng hóa đơn của giao dịch này để chứng minh cho giao dịch khác;
Sử dụng hóa đơn khống;
Tẩy xóa, sửa chữa hóa đơn trái quy định;
Sử dụng hóa đơn không đúng mục đích theo quy định.
👉 Tức là cách sử dụng hóa đơn có vấn đề.
VẬY NĂM 2026 BỊ PHẠT BAO NHIÊU?
Đây mới là phần kế toán cần đặc biệt lưu ý.
Từ 16/01/2026, Nghị định 310/2025/NĐ-CP có hiệu lực và đã bãi bỏ Điều 28 Nghị định 125/2020/NĐ-CP – điều trước đây quy định mức phạt 20–50 triệu đồng đối với hành vi sử dụng hóa đơn không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn.
Vì vậy, không nên hiểu rằng năm 2026 cứ sử dụng hóa đơn không hợp pháp là mặc nhiên bị phạt 20–50 triệu đồng.
Mức xử phạt phải xác định theo bản chất và hậu quả của hành vi.
TRƯỜNG HỢP 1: Sử dụng hóa đơn sai nhưng không dẫn đến thiếu thuế
Cần xem xét hành vi cụ thể để xác định điều khoản xử phạt tương ứng.
Không phải cứ có hóa đơn sai là tự động áp một mức phạt cố định.
TRƯỜNG HỢP 2: Sử dụng hóa đơn không hợp pháp làm giảm số thuế phải nộp hoặc tăng số thuế được hoàn, miễn, giảm
Nếu thuộc trường hợp xử phạt về khai sai, có thể bị:
👉 Phạt 20% số tiền thuế khai thiếu hoặc số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn cao hơn quy định.
Đồng thời phải:
Nộp đủ số tiền thuế thiếu hoặc số tiền thuế được hoàn, miễn, giảm cao hơn;
Nộp tiền chậm nộp;
Điều chỉnh lại số lỗ, số thuế GTGT đầu vào được khấu trừ chuyển kỳ sau nếu có.
TRƯỜNG HỢP 3: Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để khai thuế nhằm trốn thuế
Đây là trường hợp rủi ro cao hơn rất nhiều.
Nếu hành vi thuộc trường hợp trốn thuế, mức phạt có thể được xác định theo số tiền thuế trốn và các tình tiết của vụ việc, thay vì chỉ xử lý như một lỗi hóa đơn thông thường.
