ThuHuong-Phan

ThuHuong-Phan Helping professionals build a digital business alongside their career | Lecturer | Life-First Solopreneur.

Đây là một câu mình từng viết trong một bài về IKEA. Trong phần comment của một post khác, một người đọc đã trích lại ch...
25/08/2026

Đây là một câu mình từng viết trong một bài về IKEA. Trong phần comment của một post khác, một người đọc đã trích lại chính câu ấy gửi cho mình.

Và rồi từng chữ cứ thế thấm lại, như một lời nhắc không chỉ dành cho mình mà có lẽ cho bất kỳ ai từng đi qua và hiểu được những lớp nghĩa phía sau nó.

Đọc lại câu ấy, mình muốn để nguyên một đoạn ở đây:

“Có lẽ bởi ta đã từng có những giai đoạn thực sự nhìn thấy phía trước như là cuối đường, chẳng phải kiểu khó khăn chỉ cần cố thêm một chút là qua, mà chính là cảm giác những thứ mình từng dựa vào không còn chắc chắn nữa, cách cũ không còn giải quyết được vấn đề, còn con đường mới thì thậm chí chưa biết nằm ở đâu.

Nó giống như rơi xuống một cái hố rất sâu.

Ở dưới đó, thực ra chỉ còn hai lựa chọn: Một là ngồi yên và chấp nhận mình sẽ ở đó; Hai là bắt đầu tìm cách leo lên.

Điều đáng nói là khi bắt đầu leo, ta thường chưa biết đường ra.

Có thể bám vào đâu, trèo phía nào, liệu có lên nổi hay không, chẳng ai đảm bảo cả. Nhưng chỉ cần trong đầu vẫn còn một ý nghĩ rằng ta phải tìm cách ra khỏi đây, trạng thái ấy đã khác hoàn toàn với việc buông tay.”.

Trong tâm lý học có một lý thuyết khá thú vị của C. R. Snyder gọi là Hope Theory. Theo Snyder, hy vọng không đơn giản là tin rằng “rồi mọi chuyện sẽ ổn”. Nó gồm hai phần rất thực tế: agency - mình vẫn tin mình có thể làm một điều gì đó; và pathways - nếu con đường này không đi được, mình tiếp tục tìm một con đường khác để tới điều mình muốn.

Nghĩ theo cách ấy, đôi khi thứ cứu một người ở những thời điểm rất khó không phải là họ đã nhìn thấy lối ra, mà chính là vì họ CHƯA NGỪNG TÌM nó.

James Dyson đã đi qua 5.127 nguyên mẫu trong 5 năm trước khi tạo được chiếc máy hút bụi không túi đầu tiên. 5.127 - thử đọc chậm con số ấy một chút. Nếu mỗi lần thất bại đều được hiểu là một dấu hiệu rằng “mình không làm được”, có lẽ chẳng bao giờ có lần thứ 5.127.

Câu chuyện Colonel Sanders cũng thường được kể với con số 1.009 lần bị từ chối. Mình không tìm thấy một nguồn lịch sử đủ chắc để xác nhận chính xác con số ấy, nhưng có một chi tiết khác được ghi nhận rõ ràng và với mình còn đáng suy nghĩ hơn.

Khi tuyến đường mới khiến nhà hàng của ông mất khách, Sanders phải bán cơ sở kinh doanh với giá lỗ. Ở tuổi ngoài 60, thay vì coi đó là đoạn kết, ông mang công thức của mình đi tìm một con đường khác… Chính Sanders từng viết rằng với ông, vấn đề không phải là bỏ cuộc, mà là TIẾP THEO PHẢI LÀM GÌ. Sau đó ông đi khắp nơi phát triển hệ thống nhượng quyền mà sau này trở thành KFC.

Mình nghĩ đời người cũng có những đoạn tương tự.

Khi mọi thứ đang thuận lợi, rất ít người tự nhiên rời con đường quen thuộc để đi tìm một con đường khó hơn. Chính lúc bị chặn lại, chúng ta mới buộc phải học thứ mình chưa từng nghĩ sẽ học, bước vào nơi mình chưa từng nghĩ sẽ bước vào, gặp những con người trước đó chẳng có lý do gì để gặp, và đôi khi chính những đoạn ấy lại buộc ta phát triển những năng lực mà nếu cuộc sống cứ bình lặng như cũ, có lẽ ta chẳng bao giờ biết mình có thể có.

Nếu thử nhìn lại đoạn đường đã đi, nhiều người sẽ thấy có những thứ ngày hôm nay trở thành một phần rất quan trọng trong cuộc sống của mình lại bắt đầu chính từ những giai đoạn mình từng chỉ mong chúng đừng xảy ra.

Nên câu mình từng viết về IKEA, hôm nay được một người khác gửi lại, bỗng có thêm một tầng nghĩa với chính mình:

Có những lúc ta tưởng mình đã đi đến cuối đường. Sau này nhìn lại mới biết, đó chỉ là nơi con đường cũ kết thúc. Và chính vì nó kết thúc, ta mới bắt đầu đi tìm những con đường mà trước đó ta chẳng có lý do gì để tìm.

Và cũng chính việc không từ bỏ và liên tục nỗ lực như vậy sẽ đưa ta đến gần hơn với nơi mình muốn đến, và quan trọng hơn, với con người mình muốn trở thành.


25/08/2026

Dù ở trong môi trường nào, nếu bạn sẵn sàng tập trung hơn một chút, đầu tư nhiều hơn một chút thời gian và công sức, và luôn cố gắng làm nhiều hơn mức cần thiết, thì việc bạn tiến bộ nhanh hơn phần đông những người khác gần như là điều tất yếu.

Môi trường có thể cho bạn điều kiện, nhưng nó không thể phát triển thay bạn.Có một ý rất thú vị mình nhận được dưới bài ...
25/08/2026

Môi trường có thể cho bạn điều kiện, nhưng nó không thể phát triển thay bạn.

Có một ý rất thú vị mình nhận được dưới bài viết hôm qua:

Có người ở trong một môi trường rất hạn chế nhưng vẫn thành công. Có người xuất phát trong một môi trường gần như hoàn hảo nhưng cuối cùng vẫn thất bại. Và ở mỗi giai đoạn của cuộc đời, “thành công” lại mang một mùi vị khác.

Mình đọc comment này khá lâu vì nó mở thêm một lớp cho câu chuyện về “đầu vào” mà mình đề cập ở bài viết trước đó.

Đúng là môi trường quan trọng; Xuất phát điểm quan trọng; Giáo dục, các mối quan hệ và những cơ hội một người được tiếp cận đều quan trọng. Nhưng càng quan sát, mình càng thấy giữa điều kiện một người được trao và con người họ trở thành vẫn còn một khoảng rất lớn.

Và khoảng đó chính là cách mỗi người sử dụng những gì mình có..

1. Môi trường sống có thể hạn chế, nhưng môi trường học hỏi thì chúng ta có thể tự mở rộng.

Evan Carmichael, người sáng lập Believe Nation, từng kể về cách anh chủ động bao quanh mình bằng tư duy của những người thành công. Anh nghiên cứu những hình mẫu ví như như Bill Gates để tìm hiểu cách ông suy nghĩ, ra quyết định và nhìn nhận vấn đề, rồi thường xuyên đưa những nội dung ấy vào những gì mình đọc, nghe và học mỗi ngày.

Mình thấy case của Evan rất hay ở một điểm: anh không cần phải sống cạnh Bill Gates mới có thể để tư duy của Bill Gates trở thành một phần trong môi trường học hỏi của mình.

Đó cũng là một cách khác để nhìn về môi trường.

Có thể chúng ta chưa thể ngay lập tức chuyển nơi sống, thay công việc hay bước vào một network hoàn toàn khác. Nhưng mình vẫn có thể chủ động lựa chọn những con người mình học hỏi, những cuốn sách mình đọc, những cuộc trò chuyện mình nghe, những cộng đồng mình bước vào và những trải nghiệm mình tìm kiếm.

Nói cách khác, hoàn cảnh có thể giới hạn môi trường vật lý của một người, nhưng nó không nhất thiết phải giới hạn môi trường trí tuệ của họ. Và đây cũng là lý do mình chưa hoàn toàn đồng ý với cách diễn giải rằng “có người ở trong một môi trường không thể phát triển nhưng vẫn thành công.”

Có thể nhìn kỹ hơn, họ không thực sự chỉ sống trong một môi trường ấy. Họ đã âm thầm xây cho mình một môi trường thứ hai bằng tự học, quan sát, trải nghiệm, những con người họ lựa chọn để học hỏi và những thế giới họ chủ động bước vào.

Nói cách khác, đôi khi chúng ta chưa thể thay đổi ngay hoàn cảnh của mình, nhưng có thể chủ động mở rộng thế giới mà tâm trí mình được tiếp xúc..

2. Môi trường tốt tạo ra cơ hội phát triển, chứ không bảo đảm một người sẽ phát triển.

Microsoft trước khi Satya Nadella trở thành CEO năm 2014 chắc chắn không phải một môi trường thiếu tiền, thiếu nhân tài hay thiếu công nghệ.

Nhưng một trong những điều Nadella tập trung thay đổi lại chính là văn hóa học hỏi. Ông muốn Microsoft dịch chuyển khỏi tư duy của những người luôn phải chứng minh rằng mình “biết tất cả”, sang tư duy của những người luôn sẵn sàng học thêm. Chính Microsoft cũng mô tả sự chuyển đổi văn hóa này gắn với “growth mindset” — niềm say mê học hỏi và liên tục mang phiên bản tốt hơn của mình vào công việc.

Mình thấy đây là một nghịch lý đáng suy nghĩ.

Thiếu thốn đôi khi khiến người ta chủ động tìm kiếm. Đầy đủ đôi khi lại khiến người ta tưởng mình không còn cần tìm kiếm nữa. Một trường đại học tốt không thể tò mò thay sinh viên. Một công ty tốt không thể học thay nhân viên. Một người thầy giỏi cũng không thể thực hành thay người học.

Thực tế, môi trường có thể mở cửa, nhưng bước qua cánh cửa đó vẫn là việc của mỗi người..

3. Thành công không phải một thước đo cố định trong suốt cuộc đời.

Đây có lẽ là phần trong comment khiến nhiều người cũng phải nghĩ sâu hơn chút.

Giáo sư tâm lý học Laura Carstensen tại Stanford đã dành nhiều thập kỷ nghiên cứu về cách nhận thức của con người đối với quỹ thời gian còn lại ảnh hưởng đến những mục tiêu chúng ta ưu tiên.

Nghiên cứu của bà cho thấy khi con người cảm nhận tương lai còn rộng và dài, điều thường thấy khi chúng ta còn trẻ, chúng ta có xu hướng ưu tiên khám phá, tích lũy kiến thức và mở rộng những khả năng cho tương lai.
Khi cảm nhận về thời gian trở nên hữu hạn hơn, những trải nghiệm có ý nghĩa và sự thỏa mãn về cảm xúc bắt đầu được ưu tiên nhiều hơn. Đáng chú ý, nhóm nghiên cứu cho rằng chính cách chúng ta cảm nhận thời gian phía trước, chứ không đơn thuần là tuổi trên giấy khai sinh, mới đóng vai trò quan trọng trong sự dịch chuyển ấy.

Điều này lý giải phần nào vì sao thành công ở tuổi 25 và tuổi 45 có thể rất khác nhau. Khi còn trẻ, thành công có thể là đi xa hơn, thử nhiều hơn, kiếm nhiều hơn, có vị trí tốt hơn và chứng minh được mình.

Nhưng đến một giai đoạn khác, ta vẫn muốn phát triển, chỉ là bắt đầu hỏi thêm: Tôi có thời gian không? Tôi có quyền lựa chọn không? Công việc này có còn ý nghĩa không? Tôi có đang sống được với những người và những điều quan trọng với mình không?

Và đến một giai đoạn xa hơn nữa, có lẽ sức khỏe, những mối quan hệ còn lại, sự bình an và quyền sử dụng thời gian của chính mình lại trở thành những dạng thành công mà khi còn trẻ ta chưa chắc đã nhìn thấy..

4. Phát triển thực sự là biết mình cần gì ở từng chặng đường.

Chính vì thế, mình không nghĩ tồn tại một công thức thành công có thể dùng nguyên vẹn cho cả một đời người.

Môi trường, giáo dục, sách, người thầy, công nghệ, những mối quan hệ hay AI đều có thể trở thành những nguồn lực rất tốt. Nhưng chúng không thể quyết định thay chúng ta nên học gì, thay đổi điều gì, giữ lại điều gì và cuộc đời mình thực sự muốn đi về đâu.

Một người trẻ có thể cần mở rộng thế giới của mình. Một người ở giữa sự nghiệp có thể cần xây thêm những năng lực và lựa chọn mới. Một người đã đi rất xa có thể lại cần học cách chọn lọc, bớt đi và dành thời gian cho những điều thực sự quan trọng.

Đó cũng là một phần rất đẹp của trưởng thành.

Và có lẽ trưởng thành không phải là lúc chúng ta ngừng muốn tiến lên. Nó là lúc ta bắt đầu hiểu rằng đi xa chưa chắc đã quan trọng bằng đi về phía nào và mỗi chặng của cuộc đời, ta hoàn toàn có quyền chọn lại hướng đi cho phù hợp với con người ta mong muốn trở thành.


Nay đi pitching một dự án… Cứ thế nói phăng phăng, trình bày vấn đề, giải thích ý tưởng, gặp câu hỏi thì trả lời… Có khi...
24/08/2026

Nay đi pitching một dự án… Cứ thế nói phăng phăng, trình bày vấn đề, giải thích ý tưởng, gặp câu hỏi thì trả lời… Có khi nói xong còn nghĩ: uhm, hình như mình cũng khá thích việc này.

Thực ra nay đi báo cáo NCKH ở trường, một dự án nhỏ mình rất hứng thú và với mình là cái gì đó cũng đáng tự hào lắm.

Buồn cười là nếu quay ngược lại nhiều năm trước, mình hoàn toàn không phải kiểu người thích xuất hiện trước đám đông. Nói là sợ thì cũng không hẳn, lười và ngại thì đúng hơn. Ngại đứng lên, ngại trở thành tâm điểm, và cũng chẳng có nhiều tự tin rằng mình có thể trình bày một điều gì đó thật thuyết phục.

Ngày còn trường cũ, những chương trình hay cuộc thi của trường mình vẫn tham gia, thậm chí thường đạt giải khá cao. Nhưng bảo có thích bước lên phía trước không thì chắc chắn là không. Làm được là một chuyện, cảm thấy mình thuộc về vị trí ấy lại là chuyện khác.

Rồi công việc cứ đẩy mình vào những tình huống phải nói, phải điều phối, phải trình bày, phải hướng dẫn hay phải bảo vệ một ý tưởng. Sau này làm business lại càng nhiều hơn: meeting, training, coaching, xuất hiện trước camera, giải thích một mô hình hay một ý tưởng cho những người mình chưa từng gặp. Làm mãi rồi thành quen, quen rồi lại thấy thú vị bởi đơn giản được chia sẻ những gì mình biết, mình hiểu và mình đã đi qua.

Thì đấy, cuộc sống sẽ có kha khá lần nếu không tự cho bản thân cơ hội bước vào những việc từng nghĩ “sao mà làm nổi”, có lẽ cả đời ta cũng chẳng biết nó tồn tại.

Chốt lại thì nhiều khi ta không thiếu khả năng, chỉ là ta chưa cho khả năng ấy đủ cơ hội để xuất hiện.

Ảnh: Nhìn hiền vầy chứ phản biện cũng chẳng vừa. 😂

Business mình đang làm thực chất là gì?Nếu theo dõi mình một thời gian, có lẽ bạn đã thấy mình nói khá nhiều về online b...
24/08/2026

Business mình đang làm thực chất là gì?

Nếu theo dõi mình một thời gian, có lẽ bạn đã thấy mình nói khá nhiều về online business, marketing, content, automation, training hay những buổi Mastermind. Nhưng mình biết vẫn có một câu hỏi mà nhiều người chưa thực sự rõ:

Rốt cuộc mình đang làm business gì?

Nếu phải giải thích thật ngắn gọn, mình sẽ nói như này:

Đây là một mô hình kinh doanh được vận hành trên nền tảng số, trong đó nhiều phần của một business đã được xây dựng thành hệ thống để một người có thể bắt đầu mà không phải tự tạo mọi thứ từ con số 0.

Nó có một số điểm khá giống cách một business franchise vận hành: thay vì bắt đầu với một tờ giấy trắng, mình tiếp cận một mô hình đã được xây dựng và học cách phát triển phần business của mình trong hệ thống đó.

Điểm khác biệt dễ thấy là phần lớn quá trình được vận hành online, nên business không cần gắn với một cửa hàng hay một địa điểm cố định..

1. Mình đang xây một business, không phải một shop bán sản phẩm.

Phía sau mô hình vẫn có hệ thống sản phẩm, hoạt động thương mại và khách hàng thực. Nhưng công việc của mình không phải nhập hàng về bán, giữ kho, đăng bài giới thiệu từng sản phẩm, livestream demo, đóng gói, giao hàng hay đi chào mời người quen mua một món gì đó.

Thứ mình đưa ra thị trường là một lựa chọn kinh doanh. Mình kết nối những người phù hợp với một hệ thống kinh doanh đã được xây dựng để họ có thể tìm hiểu và, nếu lựa chọn, bắt đầu phát triển business của chính họ trong hệ thống đó.

Vì vậy, thứ mình đang xây không phải một “shop online”. Mình đang phát triển một business trên nền tảng số và giúp những người đang tìm kiếm một hướng đi tương tự có cơ hội tiếp cận, tìm hiểu mô hình trước khi tự đưa ra quyết định..

2. Hệ thống giải quyết những phần khó của việc bắt đầu từ zero.

Tự xây một business không chỉ cần một ý tưởng. Phía sau còn là sản phẩm, công nghệ, website, quy trình vận hành, hệ thống hỗ trợ và rất nhiều thứ phải được kết nối với nhau trước khi business có thể hoạt động tương đối hoàn chỉnh.

Trong mô hình mình đang làm, nhiều phần nền tảng ấy đã tồn tại. Có hệ thống sản phẩm và hạ tầng thương mại phía sau, công nghệ và quy trình vận hành, cùng những công cụ hỗ trợ một phần hành trình khách hàng.

Người tham gia vì thế không phải dành những năm đầu tiên để tự xây toàn bộ bộ máy trước khi học cách kinh doanh. Họ bắt đầu trên một nền tảng đã có, rồi tập trung xây phần business thuộc về mình..

3. Người mới có một lộ trình để học cách làm business

Có hạ tầng chưa đủ vì một người chưa từng kinh doanh vẫn cần biết mình phải bắt đầu từ đâu. Đó là lý do một phần quan trọng của mô hình nằm ở hệ thống đào tạo, mentor, coaching, Mastermind và cộng đồng những người đang làm business ở nhiều quốc gia.

Người mới từng bước học cách vận hành hệ thống, marketing, xây dựng sự hiện diện trên môi trường số, hiểu khách hàng và phát triển những năng lực cần thiết để tự xây business.

Đây cũng là phần mình đánh giá cao hơn rất nhiều sau hơn 3 năm. Không phải vì có người làm thay mình, mà vì mình không phải tự ghép hàng trăm mảnh kiến thức rời rạc rồi đoán xem bước tiếp theo nên là gì. Có roadmap để bắt đầu, có người đi trước để học hỏi và có một môi trường để liên tục thử, sai, sửa và tiến bộ..

4. Có hệ thống không có nghĩa là có sẵn kết quả

Đây là điều mình luôn muốn nói rõ để bất kỳ ai tìm hiểu về mô hình cần hiểu.

Automation có thể hỗ trợ những phần công việc có thể hệ thống hóa. Công nghệ có thể giúp một business vận hành linh hoạt hơn, nhưng không có công nghệ nào tự xây business thay cho người đứng phía sau.

Phần việc của mình vẫn là học marketing, xây nội dung và thị trường, tạo giá trị, kết nối với đúng người, hiểu nhu cầu của họ và xây dựng niềm tin đủ để business phát triển. Và tất nhiên, giống bất kỳ hoạt động kinh doanh nào, không có mức thu nhập nào được bảo đảm chỉ vì một người bước vào hệ thống.

Hệ thống có thể giảm bớt một số rào cản của việc bắt đầu. Nhưng năng lực kinh doanh vẫn phải do chính mình xây..

5. Giá trị lớn nhất là có thể xây thêm một hướng đi mà không phải bỏ hướng hiện tại.

Đây là lý do mô hình này phù hợp với mình và cũng là điều mình nghĩ đặc biệt đáng cân nhắc với những người đã có nhiều năm sự nghiệp. Khi đã có công việc, gia đình và những trách nhiệm khác, không phải ai cũng muốn hoặc có thể, bỏ tất cả để khởi nghiệp lại từ đầu.

Đôi khi thứ mình cần không phải một cuộc làm lại. Mình cần thêm một lựa chọn. Vì business được vận hành chủ yếu trên nền tảng số, mình có thể xây nó song song với công việc hiện tại và linh hoạt hơn về thời gian, địa điểm. Mình không phải mở cửa hàng hay tự gánh toàn bộ bộ máy vận hành phía sau.

Và trong quá trình ấy, mình đồng thời xây thêm những năng lực mà trước đây mình chưa có: marketing, content, hiểu khách hàng, công nghệ, automation, AI và tư duy kinh doanh. Những thứ này sau đó không chỉ phục vụ business mà còn quay trở lại hỗ trợ công việc, chuyên môn và những dự án khác mình đang xây.

Với mình, đó là giá trị lớn hơn một nguồn thu đơn thuần: một hướng đi mới, một bộ năng lực mới và nhiều lựa chọn hơn cho tương lai..

Sau hơn 3 năm, nếu phải gói business mình đang làm lại trong vài câu, mình sẽ nói thế này: Mình không bán một “cỗ máy kiếm tiền có sẵn”. Mình đang xây business của mình trên một hệ thống đã có sẵn nhiều phần nền tảng và kết nối những người phù hợp với hệ thống đó để họ có thể tìm hiểu, rồi nếu lựa chọn, xây business của chính họ.

Hệ thống cung cấp nền tảng, công nghệ, quy trình, đào tạo và môi trường. Còn business vẫn phải do mỗi người tự xây.

Và có lẽ đây cũng là cách mình muốn nói về business nhiều hơn trên page này trong thời gian tới.

Không chỉ nói rằng nó tốt hay có tiềm năng, mà lần lượt trả lời những câu hỏi một người thực sự cần biết trước khi cân nhắc: thu nhập trong mô hình đến từ đâu, cần đầu tư những gì, automation thực sự làm được gì, người mới bắt đầu với mô hình này phải làm gì mỗi ngày, rủi ro nằm ở đâu, và ai phù hợp hoặc không phù hợp với mô hình này…

Cuối cùng những gì mình chia sẻ không hẳn để thuyết phục tất cả mọi người, mà để người phù hợp có đủ thông tin để tự đưa ra một quyết định phù hợp với cuộc sống của chính họ.


Feed này có khá nhiều thứ, nhưng thực ra chúng không rời nhau như nhìn qua có vẻ vậy. Có business, nghề nghiệp, giáo dục...
24/08/2026

Feed này có khá nhiều thứ, nhưng thực ra chúng không rời nhau như nhìn qua có vẻ vậy.

Có business, nghề nghiệp, giáo dục, AI, sách, podcast, những người mình học hỏi, chuyện con cái, những chuyến đi và cả vài suy nghĩ rất đời thường.

Nếu mới ghé qua, đôi lúc bạn có thể hơi khó định hình người viết này rốt cuộc đang làm gì.

Mình làm business thật. Tuy nhiên, mình chưa bao giờ nghĩ một người làm business thì chỉ nên nói về business hay tiền bạc. Bởi phía sau một business còn có tư duy, cách học, cách ra quyết định, cách nhìn cơ hội và rủi ro, khả năng đứng dậy sau những lần làm chưa đúng, cách thích nghi với thay đổi và cả những giá trị mà một người lựa chọn để sống.

Cuối cùng thì business vẫn được vận hành bởi một con người.

Và nếu một ngày nào đó bạn muốn tìm hiểu một mô hình kinh doanh từ ai đó, mình nghĩ tìm hiểu mô hình thôi vẫn chưa đủ. Hãy nhìn cả người mà mình có thể sẽ đồng hành cùng. Họ nghĩ thế nào, làm việc ra sao, tin vào điều gì, có những giá trị nào gần với mình không. Bởi nếu thực sự đi cùng nhau, đó có thể là một hành trình rất dài.

Có lẽ vì vậy mà mình vẫn thích page này có nhiều màu như nó đang có.

Và điều mình không ngờ tới là chính những chủ đề tưởng chẳng liên quan ấy lại giúp mình gặp được rất nhiều người. Có rất nhiều anh chị đọc bài rồi nhắn tin, có rất nhiều những lời cảm ơn hay chia sẻ bài viết để những tốt đẹp ấy được đi xa. Có những người chưa từng gặp ngoài đời nhưng nói rằng một góc nhìn nào đó mình viết khiến họ nghĩ khác đi một chút, học được một điều gì đó, hoặc đơn giản làm một ngày của họ trở nên dễ chịu hơn.

Những điều ấy thực ra khó đong đếm bằng con số.

Sáng nay mình vừa viết về Input - Output: những gì chúng ta thường xuyên đưa vào đầu, những con người chúng ta lắng nghe, những câu chuyện và góc nhìn mình tiếp xúc mỗi ngày rồi sẽ âm thầm ảnh hưởng đến cách mình nghĩ và cách mình sống.

Mình cũng nhận rất nhiều input tốt từ sách, podcast, những người thầy, những cộng đồng mình tham gia, công việc, business và cả những người mình gặp trên đường. Rồi mình đọc, nghe, quan sát, suy nghĩ, kết nối chúng với những gì mình đã trải qua và viết lại ở đây.

Vậy nên nếu một phần rất nhỏ trong những điều đó lại trở thành một input tốt cho ai đó, thì riêng việc ngồi tìm hiểu, suy nghĩ và viết những bài này đã có thêm một ý nghĩa rồi.

Vậy nên nếu bạn vào đây và đôi lúc vẫn tự hỏi “Hương thực sự làm gì?”, thì có lẽ câu trả lời không nằm trong một bài viết duy nhất.

Cứ ở lại đọc thêm một chút.

Business là một phần trong những gì mình đang xây dựng, nhưng con người phía sau business ấy thì luôn rộng hơn một business rất nhiều.


Thật nghịch lý khi muốn kết quả khác nhưng vẫn giữ nguyên đầu vào.Muốn có những ý tưởng mới nhưng vẫn đọc và nghe những ...
24/08/2026

Thật nghịch lý khi muốn kết quả khác nhưng vẫn giữ nguyên đầu vào.

Muốn có những ý tưởng mới nhưng vẫn đọc và nghe những thứ cũ. Muốn có những cơ hội mới nhưng vẫn ở trong những vòng quan hệ cũ. Muốn phát triển nhưng môi trường, những cuộc trò chuyện, trải nghiệm và cách sử dụng thời gian mỗi ngày gần như không thay đổi.

Rồi chúng ta cố nhiều hơn và hy vọng kết quả sẽ khác.

Có lẽ vì vậy mà câu “Change your input, then you can change your output” đáng suy nghĩ hơn vẻ đơn giản của nó. Muốn thay đổi kết quả, đôi khi thứ cần nhìn lại trước tiên không phải mình đã cố gắng đủ chưa, mà là mỗi ngày mình đang đưa những gì vào hệ thống tạo ra kết quả ấy.

Và “đầu vào” ở đây rộng hơn rất nhiều so với những gì chúng ta đọc hay học..

1. Môi trường sống quyết định rất nhiều thứ chúng ta được nhìn thấy.

Ivan Misner, nhà sáng lập BNI, từng dùng một hình ảnh mình khá thích khi nói về những người chúng ta cho phép bước vào “căn phòng” cuộc đời mình: có người trở thành động cơ kéo mình tiến lên, nhưng cũng có người giống như chiếc neo giữ mình lại.

Mình nghĩ điều đáng nói ở đây không phải là cứ bao quanh mình bởi những người thành công thì tự nhiên mình sẽ thành công. Cuộc sống không đơn giản như vậy.

Điều đáng nói hơn là môi trường thay đổi những gì chúng ta được tiếp xúc thường xuyên.

Nếu mình ở trong một nhóm mà người ta thường xuyên học, thử, xây dựng, bàn về ý tưởng và giải quyết những vấn đề lớn hơn, mình sẽ nghe những cuộc trò chuyện khác. Mình biết đến những khả năng trước đây mình chưa từng nhìn thấy. Những thứ từng có vẻ xa lạ dần trở thành bình thường.

Ngược lại, nếu một ý tưởng mới vừa xuất hiện đã liên tục được đáp lại bằng “khó lắm”, “tuổi này rồi”, “ổn định thế là được rồi”, thì sau một thời gian, có khi mình tự loại bỏ một khả năng trước cả khi thực sự thử nó.

Môi trường không quyết định thay mình, nhưng môi trường ảnh hưởng rất nhiều đến những lựa chọn mà mình có thể nhìn thấy. Đó cũng chính là đầu vào đầu tiên cần thay đổi..

2. Đầu vào tốt không nhất thiết phải lớn, nó cần xuất hiện đủ đều.

Chúng ta thường nghĩ muốn thay đổi phải làm một điều gì đó thật lớn: học thêm một bằng, dành vài tiếng mỗi ngày, thay đổi hoàn toàn lịch sống. Nhưng nhiều thay đổi lại bắt đầu từ những đầu vào rất nhỏ.

15 phút đi bộ và nghe một cuộc trò chuyện có chiều sâu. 20 phút đọc sách thay vì tiếp tục lướt điện thoại. Một cuộc gặp mỗi tuần với người đang làm điều mình muốn hiểu. Một khoảng thời gian cố định để tự làm một dự án thay vì chỉ đọc thêm về nó.

Điều này có một nền tảng khá thú vị trong nghiên cứu hành vi. Peter Gollwitzer và Paschal Sheeran từng tổng hợp 94 nghiên cứu độc lập về khoảng cách giữa ý định và hành động. Một trong những điều họ tìm thấy là khi con người không chỉ nói “tôi sẽ làm” mà xác định trước khi nào, ở đâu và mình sẽ hành động thế nào, khả năng biến ý định thành hành động được cải thiện đáng kể.

Mình thích nghiên cứu này vì nó kéo chúng ta khỏi suy nghĩ rằng mọi thay đổi đều cần thêm động lực. Thực tế ta cần một đầu vào đủ tốt và đủ đều.
15–20 phút mỗi ngày nhìn thì rất nhỏ. Nhưng sau một năm, đó đã là hàng chục, thậm chí hơn 100 giờ tiếp xúc với một lĩnh vực, một cách tư duy hay một năng lực mà trước đó mình không có.

Và từ những đầu vào nhỏ ấy, những câu hỏi mình đặt ra bắt đầu khác, vốn hiểu biết khác, những người mình gặp có thể khác và cuối cùng những lựa chọn mình nhìn thấy cũng khác..

3. Nhưng đầu vào mạnh nhất cuối cùng vẫn là trải nghiệm thật.

Đọc 20 cuốn sách về kinh doanh và thực sự đưa một sản phẩm ra thị trường là 2 loại đầu vào khác nhau. Học rất nhiều về AI và tự xây một công cụ rồi nhìn nó chạy sai, sửa, thử lại cũng là 2 trải nghiệm hoàn toàn khác. Bởi trải nghiệm thật đưa vào hệ thống một thứ mà sách, khóa học hay podcast không thể cung cấp đầy đủ: phản hồi của thực tế.

Thực tế nói cho mình biết điều mình tưởng đúng có thực sự đúng không. Nó làm lộ ra những thứ mình chưa biết. Nó buộc mình phải sửa cách nghĩ, học thêm, thử lại và đôi khi phát hiện ra những khả năng mà trước đó mình không nghĩ mình có.

Đây cũng là điểm mình thấy đặc biệt quan trọng trong một thời kỳ mọi kiến thức gần như đều có thể được tìm thấy rất nhanh. Chúng ta có thể tiêu thụ rất nhiều “đầu vào tốt” nhưng vẫn đứng nguyên một chỗ nếu tất cả chỉ dừng ở việc đọc, nghe và biết.

Đến một lúc nào đó, input phải chuyển từ information sang experience, tức là từ biết sang va chạm thật.

Và có lẽ đây mới là phần mình muốn giữ lại nhất từ câu Change your input, then you can change your output. Muốn một đầu ra khác, hãy chủ động thay đổi hệ sinh thái đầu vào của mình.

Không chỉ hỏi mình đang đọc gì, mà còn đang ở cạnh ai. Không chỉ học thêm điều gì, mà đang dành thời gian vào đâu. Không chỉ biết thêm bao nhiêu, mà đang bước vào những trải nghiệm nào khiến những điều mình biết phải được kiểm chứng bằng thực tế.

Điều này đặc biệt đáng suy nghĩ khi chúng ta đã đi làm đủ lâu. Bởi càng trưởng thành, môi trường sống và nghề nghiệp càng dễ trở nên ổn định: cùng một lĩnh vực, cùng những vòng quan hệ, cùng những việc mình đã làm rất thành thạo. Sự ổn định ấy có giá trị, nhưng nó cũng có thể khiến nguồn đầu vào của mình ngày càng hẹp mà chính mình không nhận ra.

Vì thế, muốn mở thêm một hướng nghề nghiệp hay một khả năng mới, chưa chắc bước đầu tiên đã là bỏ cái cũ để bắt đầu lại. Có khi chỉ cần bắt đầu đưa những đầu vào mới vào cuộc sống hiện tại: học một thứ nằm ngoài vùng chuyên môn quen thuộc, bước vào một cộng đồng khác, làm một dự án chưa từng làm, trò chuyện với những người có cách nhìn khác mình và tạo ra đủ trải nghiệm thật để những khả năng mới dần xuất hiện.

Chúng ta không thể kiểm soát mọi kết quả mà cuộc sống trả về. Nhưng mình có thể chủ động hơn với những nguyên liệu mình đưa vào nó mỗi ngày: Một cuốn sách khác; Một cuộc trò chuyện khác; Một môi trường khác; Một trải nghiệm mới.

Và đôi khi, chỉ cần thế giới mình tiếp xúc bắt đầu rộng ra, những khả năng mình nhìn thấy cũng rộng ra theo.

Change your input, then you can change your output.


Có lẽ chẳng có hình ảnh nào đẹp hơn thế này…Một đứa trước đây khá lười đọc sách, giờ có thể nằm hàng giờ, nghiền ngẫm nh...
23/08/2026

Có lẽ chẳng có hình ảnh nào đẹp hơn thế này…

Một đứa trước đây khá lười đọc sách, giờ có thể nằm hàng giờ, nghiền ngẫm những câu chuyện trong một cuốn Tô Hoài dày cộp.

Mình vui không phải khi con cố phải đọc bao nhiêu trang cho đủ KPI, mà khi mình thấy con có thể chọn cuốn đó thay vì nhiều cuốn mỏng khác với chút hứng thú.

Có lẽ bởi chính mình ngày trước cũng lớn lên rất nhiều từ những câu chuyện trong các cuốn sách như vậy. Đọc rồi tò mò, rồi tìm thêm, dần dần học được cách suy nghĩ, phân tích, đặt câu hỏi, tưởng tượng và nhìn một vấn đề từ nhiều phía. Rất nhiều thứ sau này trở thành một phần trong cách mình học, cách mình làm việc và nhìn cuộc sống, có lẽ đã được gieo từ những ngày rất xưa như thế.

Nên nhìn cảnh này, thực sự thấy vui mừng khó tả và cũng chỉ mong con giữ được niềm vui khám phá ấy đủ lâu. Bởi nếu một đứa trẻ bắt đầu tự tìm đến sách mà không cần nhắc, tự tò mò về một thế giới rộng hơn thế giới nó đang sống, thì với mình, đó đã là một thành công đáng tự hào lắm.

Love.

23/08/2026

Một cơ hội đáng để cân nhắc không chỉ nằm ở thứ nó có thể mang lại, mà còn ở cái giá mình phải trả để xây dựng nó.

Trong video này, mình chia sẻ 5 tiêu chí để chọn một mô hình kinh doanh phù hơp. Bạn có thể linh hoạt áp dụng khi nghiên cứu bất kì mô hình nào.


Khi Standard Chartered chuyển một nhân viên từ một công việc đang dần mất đi sang một vai trò mới nổi, ngân hàng tiết ki...
23/08/2026

Khi Standard Chartered chuyển một nhân viên từ một công việc đang dần mất đi sang một vai trò mới nổi, ngân hàng tiết kiệm được 49.000 USD so với tuyển người mới từ bên ngoài.

Nhưng điều mình thấy đáng chú ý hơn con số 49.000 USD lại nằm ở cách doanh nghiệp nhìn một con người khi công việc của họ không còn như trước.

Trong một bài viết trên Fortune ngày 07/08/2026, Ravin Jesuthasan, lãnh đạo toàn cầu mảng Transformation Services của Mercer, chỉ ra rằng khi AI làm thay đổi công việc, doanh nghiệp thường nghĩ đến hai lựa chọn: cắt người cũ hoặc tuyển người mới có kỹ năng phù hợp hơn.

Standard Chartered cho thấy còn một lựa chọn thứ ba: Đừng vội thay con người chỉ vì công việc của họ đang mất giá. Hãy xem giá trị họ đã tích lũy có thể được đặt vào đâu tiếp theo.

Mình nghĩ đây là một cách nhìn rất đáng suy nghĩ trong thời điểm hiện tại..

1. Công việc có thể hết thời trước khi kinh nghiệm của một con người hết giá trị.

Chúng ta thường gắn một người quá chặt với chức danh của họ: Kế toán; Nhân sự; Giảng viên; Marketing; Quản lý.

Nhưng 10 hay 20 năm làm một nghề không chỉ tạo ra khả năng thực hiện những nhiệm vụ ghi trong bản mô tả công việc. Nó còn tạo ra một thứ khó nhìn thấy hơn: hiểu ngành, hiểu con người, biết điều gì có thể sai, biết xử lý những tình huống không có trong quy trình và biết đưa ra phán đoán dựa trên hàng nghìn trải nghiệm nhỏ đã tích lũy qua nhiều năm.

AI có thể làm giảm giá trị của một số nhiệm vụ rất nhanh. Nhưng nhiệm vụ mất giá không có nghĩa toàn bộ vốn nghề nghiệp của một con người cũng mất giá theo.

Đó là hai chuyện khác nhau..

2. Thích nghi không chỉ là học thêm cái mới, mà còn là định giá lại những gì mình đã có.

Mấy năm gần đây, khi nói về AI và tương lai nghề nghiệp, chúng ta nói rất nhiều về học kỹ năng mới. Điều đó đúng, nhưng chưa đủ.

Với một người đã làm nghề 10, 15 hay 20 năm, còn một câu hỏi khác đáng đặt ra: Những gì tôi đã tích lũy có thể được tái sử dụng ở đâu?

Có những năng lực từng chỉ được dùng bên trong một chức danh nhưng có thể trở nên rất có giá trị trong một vai trò khác. Có những hiểu biết từng chỉ phục vụ một tổ chức nhưng có thể giải quyết vấn đề cho một nhóm khách hàng khác. Và cũng có những kinh nghiệm cũ, khi kết hợp với công nghệ mới, có thể tạo ra một cách làm việc mà trước đây chính chúng ta chưa từng nghĩ tới.

Nhìn theo cách đó, thích nghi không phải lúc nào cũng là chạy đi học một thứ hoàn toàn mới. Đôi khi, nó bắt đầu bằng việc định giá lại những gì mình đã có.

3. Người đi làm lâu năm không bắt đầu lại từ con số 0. Họ bắt đầu từ vốn nghề nghiệp đã tích lũy.

Người mới bước vào thị trường lao động có một lợi thế: họ có thể học theo cấu trúc mới ngay từ đầu. Người đã đi làm lâu năm lại có một loại lợi thế khác: vốn tích lũy.

Nhưng vốn chỉ có giá trị khi biết đặt nó vào nơi còn cần đến nó.

Một năng lực từng tạo ra giá trị trong một công việc có thể được chuyển sang một vai trò khác, một dự án khác, một thị trường khác, thậm chí một cách làm việc hoàn toàn khác.

Vì vậy, khi cấu trúc nghề nghiệp thay đổi, có lẽ không nên chỉ hỏi: “Công việc hiện tại của tôi còn tồn tại được bao lâu?”
Một câu hỏi hữu ích hơn có thể là: “Nếu chiếc hộp công việc hiện tại không còn nữa, những gì tôi đã mất nhiều năm xây dựng còn có thể tạo ra giá trị ở đâu?”

Có lẽ đó cũng là điều khiến case Standard Chartered đáng nhớ. 49.000 USD là khoản tiền ngân hàng tiết kiệm được. Nhưng phía sau con số ấy là một nguyên tắc lớn hơn, rằng không nên nhầm sự hết thời của một công việc với sự hết giá trị của một con người.

Trong một thị trường lao động còn thay đổi rất nhiều vì AI, khả năng quan trọng có lẽ không chỉ là học cái mới, mà còn là nhìn đủ rõ cái mình đã có để biết nó có thể đi tiếp về đâu.




📍Yokohama, JP

Address

Ho Chi Minh City

Opening Hours

Monday 09:00 - 17:00
Tuesday 09:00 - 17:00
Wednesday 09:00 - 17:00
Thursday 09:00 - 17:00
Friday 09:00 - 17:00
Saturday 09:00 - 17:00

Telephone

+84914762218

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when ThuHuong-Phan posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Business

Send a message to ThuHuong-Phan:

Shortcuts

Share