اسدالله الهام /Asadullah Elham

21/04/2022

20/04/2022

◇سرفه Cough

عبارت از مکانیزم دفاعی سیستم تنفسی است که برای خارج کردن افرازات سیستم تنفسی و اجسام خارجی می باشد.
◇مکانیزم به وجود آمدن سرفه

در هنگام سرفه باید آخذه های سرفه تحریک شود و موقعیت این آخذه ها در غشائی مخاطی سیستم تنفسی است،که از گلو شروع تا قصبات کوچک ادامه دارد.
قبل از سرفه کردن یک شهیق یا دم ارادی یا غیر ارادی صورت می گیرد که در این شهیق هوای زیادی وارد شش ها می شود.
بعد از آن پیام به دماغ می رود و دماغ توسط سیستم عصبی گلوت یا دریچه بالای سیستم تنفسی را بسته می کند و تقلص عضلات بين الضلعی و حجاب حاجز باعث بلند رفتن فشار داخل صدر می شود و بالای شزن یا تراخیا فشار وارد می کند و در نتیجه با فشار گلوت باز می شود. هرچیزی که در مجرای سیستم تنفسی وجود داشت بیرون می شود.
●تقلص عضلات بين الضلعی و تقلص حجاب حاجز در ایجاد فشار نقش دارد!

علت سرفه در خود سیستم تنفسی و بدن است و یا علت سرفه خارج المنشا است مثل گرد،خاک،دود و ....
و می‌تواند علت سرفه التهاب باشد.مثلا التهاب گلو،شزن شش‌ها و غیره

◇اسباب سرفه عبارت اند
۱-التهاب
۲-عوامل میخانیکی:داخل سیستم تنفسی و یا بیرون سیستم تنفسی
۳-عوامل کیمیاوی
۴-استنشاق گازات مخرش
۵-تغییرات ناگهانی درجه حرارت

●ادامه دارد!

شریک سازید!

04/02/2022

؟؟
ورم معده یا گاستریت حاد اصطلاحی است که برای التهاب غیرمنتظره در پوشش معده استفاده می‌شود و به طور ناگهانی اتفاق می‌افتد، در حالی که ورم معده مزمن وضعیت تورم مداوم و آهسته را توصیف می‌کند که با گذشت زمان اتفاق می‌افتد.
ورم معده حاد در هشت نفر از هر 1000 نفر اتفاق می‌افتد، در حالی که ورم معده مزمن غیر معمول است و از هر 10 هزار نفر فقط در دو نفر مشاهده می‌شود. دوره علائم در موارد ورم معده نیز ممکن است متفاوت باشد، از یک دوره کوتاه مدت تا طولانی‌تر. بیشتر موارد شایع در این بیماری با شروع درمان سریعا بهبود می‌یابند. ورم معده همچنین می‌تواند فرسایشی یا غیر فرسایشی باشد.
گاستریت فرسایشی باعث ایجاد زخم‌های عمیق یا کم عمق در پوشش معده می‌شود، در حالی که ورم معده غیر فرسایشی باعث التهاب پوشش داخلی معده می‌شود، اما همراه با فرسایش یا زخم نیست. ورم معده با استفاده از یک سری معاینات تشخیص داده می‌شود.
اگرچه این عارضه اغلب تهدیدآمیز نیست و با درمان مناسب به سرعت بهبود می‌یابد، اما موارد نادری نیز وجود دارند که ممکن است شدیدتر و احتمالاً مزمن باشند. از آنجا که این بیماری باعث تورم و التهاب مخاط معده می‌شود، ممکن است در صورت عدم درمان باعث درد در ناحیه شکم یا حتی زخم معده و کم خونی شود. در صورت عدم درمان ورم معده، خطر ابتلا به سرطان معده نیز افزایش می‌یابد.
*(انواع ورم معده یا گاستریت)
ورم معده ممکن است حاد یا مزمن باشد. اگر شروع آن شدید و ناگهانی باشد، به آن ورم معده حاد می‌گویند. اگر به مدت طولانی ادامه یابد، به آن التهاب معده مزمن می‌گویند.
*(ورم معده حاد)
ورم معده حاد ممکن است در اثر سموم، داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAID) و مصرف زیاد الکل ایجاد شود. سایر دلایل گاستریت حاد شامل جراحی بزرگ، ضربه، سوختگی یا عفونت شدید باشند. گاستریت حاد نیز ممکن است در نتیجه اقداماتی علیه چاقی (کاهش وزن) که شامل بازسازی دستگاه گوارش است رخ دهد.
*(گاستریت مزمن)
گاستریت طولانی مدت یا مزمن می‌تواند ناشی از عفونت با باکتری‌هایی مانند هلیکوباکتر پیلوری باشد. برخی بیماری‌ها همچنین می‌توانند بیماران را مستعد ورم معده کنند. این بیماری‌ها شامل ریفلاکس صفراوی مزمن، کم خونی مخرب و اختلالات خود ایمنی هستند.
*(ورم معده فرسایشی)
ورم معده فرسایشی منجر به شکستگی‌های جزئی در پوشش معده (فرسایش) یا زخم می‌شود که زخم بزرگی در پوشش معده ایجاد می‌کند. خونریزی می‌تواند همراه با گاستریت فرسایشی نیز باشد.
*(گاستریت غیر فرسایشی)
ورم معده غیر فرسایشی منجر به التهاب مخاط معده می‌شود، اما در کنار التهاب، هیچ زخم یا فرسایشی در پوشش معده ایجاد نمی‌شود.
*(علت بیماری گاستریت)
گاستریت یا ورم معده می‌تواند به دلیل تحریک ناشی از مصرف زیاد الکل، استفراغ مزمن، استرس یا استفاده از برخی داروهایی مانند آسپرین یا داروهای ضد التهاب باشد. همچنین ممکن است توسط هر یک از موارد زیر ایجاد شود:
هلیکوباکتر پیلوری باکتری است که در لایه مخاطی معده زندگی می‌کند. بدون درمان، عفونت ناشی از این باکتری می‌تواند منجر به زخم و به ندرت سرطان معده شود.
کم خونی پرنیشیوز نوعی کم خونی است که وقتی معده فاقد ماده ای طبیعی باشد که برای جذب و هضم مناسب ویتامین B12 مورد نیاز باشد، ایجاد می‌شود.
ریفلاکس صفرا
عفونت‌های ناشی از باکتری‌ها و ویروس‌ها
اختلالات خود ایمنی
اگر ورم معده درمان نشود، می‌تواند منجر به از دست دادن خون شدید شود یا در مواردی نادر خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهد.
*(عوامل خطر گاستریت یا ورم معده)
ضعف در پوشش داخلی معده باعث می‌شود شیره گوارشی به آن آسیب برساند و آن را ملتهب کند و در نتیجه باعث ورم معده شود. داشتن پوشش معده نازک یا آسیب دیده، خطر ابتلا به گاستریت را افزایش می‌دهد.
عفونت باکتریایی دستگاه گوارش نیز می‌تواند باعث ورم معده شود. شایع ترین عفونت باکتریایی که باعث آن می‌شود، هلیکوباکتر پیلوری است. این یک باکتری است که مخاط معده را آلوده می‌کند. این عفونت معمولاً از فردی به فرد دیگر منتقل می‌شود، اما از طریق غذا یا آب آلوده نیز قابل انتقال است. برخی از شرایط و فعالیت‌ها ممکن است خطر ابتلا به ورم معده را افزایش دهند. سایر عوامل خطر عبارتند از:
مصرف بیش از حد الکل
استفاده معمول از داروهای ضد التهاب غیراستروئیدی (NSAID) مانند ایبوپروفن و آسپرین
مصرف کوکائین
سن، زیرا پوشش داخلی معده با افزایش سن به طور طبیعی نازک می‌شود.
استعمال دخانیات
سایر عوامل خطر کمتر رایج عبارتند از:
استرس ناشی از آسیب دیدگی شدید، بیماری یا جراحی
اختلالات خود ایمنی
اختلالات گوارشی مانند بیماری کرون
عفونت‌های ویروسی
*(علائم و نشانه‌های بیماری ورم معده)
انواع مختلف اختلالات گوارشی علائم مشترکی دارند و ورم معده از جمله آن‌ها است. در مقابل، یک بیمار مبتلا به گاستریت فرسایشی ممکن است از علائم متعددی رنج ببرد که بیشتر به زخم‌های ناشی از آن و خونریزی معده مربوط می‌شود. این علائم شدیدتر می‌توانند شامل موارد زیر باشند:
*تنگی نفس
*استفراغ (گاهی اوقات با خون درگیر است)
*مدفوع سیاه
رگه‌های قرمز یا خون در مدفوع
*ضعف
*سرگیجه
*احساس ضعف
*حالت تهوع
*رنگ پریدگی پوست
علائم دیگر شامل احساس سوزش یا گاز معده، به ویژه شب‌ها یا بین وعده‌های غذایی است. یک علامت مشخص‌تر که ممکن است به ورم معده مبتلا باشید، استفراغ خون یا ماده‌ای شبیه قهوه است. اگر هرکدام از این‌ها را در استفراغ خود مشاهده کردید، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
سرانجام ممکن است مدفوع سیاه و قیر مانندی داشته باشید که می‌تواند به تمایز ورم معده از سایر بیماری‌ها کمک کند. به عنوان مثال، مشکلات حاصل از کیسه صفرا می‌توانند مدفوع را گچ و سفید رنگ کنند. هر چند این تمایزها را پزشک بهتر تشخیص می‌دهد. اگر علائم خاصی از ورم معده را تجربه کردید، خودتان اقدام به تشخیص یا درمان بیماری نکنید. در اسرع وقت با پزشک یا ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود صحبت کنید.
*(عوارض گاستریت یا ورم معده)
اگر ورم معده درمان نشود، می‌تواند منجر به خونریزی معده و همچنین زخم آن شود. اشکال خاصی از ورم معده می‌توانند خطر ابتلا به سرطان معده را افزایش دهند، به ویژه در افرادی که پوشش نازکی از معده دارند. علاوه بر این، علائم ورم معده نیز همچنین می‌توانند برخی از عوارض جدی پزشکی را ایجاد کنند، به خصوص اگر بیماری، خود را به صورت مزمن نشان دهند. در زیر برخی از شرایط پزشکی حاد شامل موارد زیر هستند:
زخم معده: زخم‌های باز که می‌توانند در معده یا ناحیه فوقانی روده کوچک ایجاد شوند. شایع ترین علت ایجاد زخم معده استفاده بیش از حد از داروهای NSAID مانند Advil ، Motrin و آسپرین است.
ورم معده آتروفیک: از بین رفتن تجمع مخاط معده یا غدد. این یک بیماری جدی است که در اثر گاستریت مزمن متوسط ​​تا شدید ایجاد می‌شود و توسط متخصص پزشکی درمان نمی‌شود.
کم خونی: از آنجا که گاستریت فرسایشی اغلب منجر به خونریزی در معده می‌شود، کم خونی می‌تواند ایجاد شود. کم خونی هنگامی رخ می‌دهد که گلبول‌های قرمز بیمار کوچک تر بوده و یا در مقادیر کمتری از حد طبیعی وجود داشته باشند. درمان کم خونی اغلب شامل داروهایی است که حاوی نوعی فرم قابل جذب آهن است که به بدن کمک می‌کند تا تولید سلول‌های قرمز خون را دوباره انجام دهد.
کمبود ویتامین B-12: ورم معده همچنین می‌تواند باعث شود بیمار توانایی جذب ویتامین B-12 را در خود کاهش دهد. در شرایطی که به عنوان کم خونی مخرب شناخته می‌شود، کمبود ویتامین B12 به دلیل کاهش در تولید فاکتورهای اصلی پروتئین مسئول جذب ویتامین B-12 اتفاق می‌افتد.
رشد در پوشش داخلی معده: گاستریت مزمن هلیکوباکتر پیلوری احتمال رشد یا پولیپ را افزایش می‌دهد، که می‌تواند منجر به سرطان معده به نام سرطان بافت لنفاوی مرتبط با مخاط معده (MALT) شود.
*(تشخیص گاستریت یا ورم معده)
پزشک سابقه پزشکی شخصی و خانوادگی بیمار را بررسی می‌کند و یک ارزیابی فیزیکی کامل را انجام می‌دهد. او ممکن است هر یک از این آزمایشات را برای تشخیص ورم معده توصیه کند:
آندوسکوپی: پزشک یک لوله نازک حاوی یک دوربین کوچک را از طریق دهان وسپس به معده داخل می‌کند تا پوشش داخلی معده را نگاه کند. پزشک التهاب را بررسی می‌کند و ممکن است بیوپسی انجام دهد، روشی که در آن یک نمونه کوچک از بافت برداشته می‌شود و سپس برای تجزیه و تحلیل به آزمایشگاه ارسال می‌شود.
آزمایش خون: پزشک ممکن است شمارش گلبول‌های قرمز خون را بررسی کند تا ببیند که کم خونی دارید یا خیر، به این معنی که سلول‌های قرمز خون کافی ندارید.
آزمایش مدفوع: این آزمایش خون در مدفوع را بررسی می‌کند، که نشانه ورم معده است.
*(درمان بیماری گاستریت)
ورم معده را چگونه درمان کنیم؟ ورم معده اغلب با تغییر در سبک زندگی قابل درمان است. یک قانون کلی اجتناب از غذاهایی است که بسیار اسیدی، ادویه دار، کافئین دار یا بیش از حد فرآوری شده یا بسته بندی شده اند. در موارد عفونت توسط میکروب هلیکوباکتر پیلوری، ممکن است از آنتی بیوتیک برای از بین بردن عفونت استفاده شود.
آیا ورم معده می‌تواند به خودی خود برطرف شود؟ موارد ورم معده حاد ممکن است ناگهانی به وجود آمده باشد و مدت کوتاهی وجود داشته باشد. از طرف دیگر این عارضه به درمان پزشکی حرفه ای نیاز دارد. اینکه ورم معده به خودی خود برطرف شود به علت و علائم آن بستگی دارد.
پس از مشورت با پزشک، می‌توان از داروهای ضد اسیدی و داروهایی مانند مهار کننده‌های پروتون پمپ یا مسدود کننده‌های H-2 برای کاهش سطح اسید معده و افزایش قدرت پوشش داخلی معده استفاده کرد. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد روش‌های درمانی خاص ورم معده، نحوه درمان یا نحوه استفاده از داروهای خانگی اطلاعات بیشتری را کسب کنید.
قرص خوراکی پنتوپرازول در جهت کاهش میزان اسید معده بدن شما استفاده می‌شود. این دارو به درمان علائم دردناک ناشی از شرایطی مانند بیماری رفلاکس معده (GERD) کمک می‌کند.
*(پیشگیری از گاستریت)
اگر شخصی بداند که چه چیزی باعث گاستریت یا ورم معده خود شده است، ساده‌ترین روش جلوگیری از ایجاد است. آسپرین و الکل دو ماده پرکاربرد در ایجاد ورم معده هستند. در صورت بروز ناراحتی در معده و حالت تهوع پس از نوشیدن الکل، از مصرف الکل خودداری شود.
عامل اصلی پیشگیری از ورم معده اجتناب از مواردی است که مخاط معده را تحریک یا ملتهب می‌کند. این مواد شامل موارد زیر هستند:
*آسپیرین.
*داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی *(NSAIDs) مانند ایبوپروفن یا ناپروکسن
سیگار کشیدن
*کافئین و سایر مواد شبیه به کافئین
اگر متخصص مراقبت‌های بهداشتی دارویی را تجویز کرده است که فکر می‌کنید باعث علائم ورم معده شده است، قبل از قطع دارو با او صحبت کنید. این دارو ممکن است برای سلامتی بیمار بسیار مهم باشد.
(اثرات ورم معده در دوران بارداری)
زنان باردار در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به ورم معده قرار دارند، زیرا حساسیت بالاتری نسبت به عفونت هلیکوباکترپیلوری دارند. افزایش احتمال ابتلا به گاستریت در دوران بارداری نیز به دلیل تغییرات هورمونی و فشار وارد شده بر معده جنین نیز رخ می‌دهد.
داشتن ورم معده در دوران بارداری می‌تواند منجر به علائمی مانند موارد زیر شود:
*استفراغ
*درد و ناراحتی
*سرگیجه
*از دست دادن اشتها
*حالت تهوع
*نفخ شکم
*هضم ضعیف
برخی از موارد التهاب معده در دوران بارداری می‌توانند منحصر به دوران بارداری باشند، در حالی که موارد دیگر ممکن است مزمن تر باشند و ممکن است پس از بازرسی دقیق توسط پزشک نیاز به بررسی ویژه ای داشته باشند.
درمان صحیح توسط پزشکان دارای مجوز بسیار ضروری است و به این ترتیب آسیبی به کودک و مادر در هنگام ابتلا به این عارضه در دوران بارداری وارد نمی‌کند. خوشبختانه، روش‌هایی وجود دارند که می‌توانند به زنان در برابر تشدید و ورم معده در حین بارداری کمک کنند، رژیم غذایی یکی از مهمترین راه‌های تسکین علائم گاستریت است.

31/01/2022

سینه بغل ( pneumonia )
مرض سینه بغل یا نومونیا التهاب یک یا هر دو ریه یا شش به صورت همزمان است که به سبب Infection یا منتن شدن و مکروبی شدن شش به وجود میآید که شامل التهاب کیسه های هوایی، طرق تنفسی تحتانی و نسج پرانشیم ریه یا شش میشود، . در این بیماری کیسه های هوایی موجود در ریه ها پر از چرک و سایر افرازات، کرویات سرخ و سفید خون و فبرین می شود و رسیدن اکسیژن به خون با مشکل مواجه می گردد. و سبب بروز علائم تنفسی می شود.
از نظر مورفولوژي به صورت زير تقسيم مي گردد.
lober pneumonia: تمام يا بخش بزرگي از يک يا تعداد بيشتري از لب ها ريه گرفتار است .
broncho pneumonia : در برونشیول هاي انتهايي آغاز مي گردد که با ترشحات چرکي مخاطي مسدود مي گردد .
Interstital pneumonia : پروسه التهابي که ديواره هاي کیسه های هوایی و نسج پري برونشيال و اينترلوبولار اتفاق مي افت.
Millary pneumonia: به صورت منتشر و ارزن مانند تمام شش یا ریه را مصاب میسازد.
سینه بغل بر اساس عامل مرض و محل که در آن مرض کسب شده است، تصنیف میشود:
سنیه بغل اکتسابی از جامعه ( Community-acquired pneumonia ):
سینه بغل اکتسابی از جامعه رایج ترین نوع مرض است. که در خارج از شفاخانه ها و مراکز مراقبت های صحی به وجود می آید.
اسباب ممکنه آن معمولا باکتری، ویروس و فنگس میباشد،

سینه بغل اکتسابی از شفاخانه ( Hospital- acquired pneumonia ):
برخی از افراد که به منظور تداوی سایر امراض در شفاخانه بستر میشوند، بعد از ٤٨ ساعت بستر بودن مصاب این نوع سینه بغل میشوند.
این نوع سنیه بغل می تواند جدی باشد زیرا عامل آن ممکن است با آنتی بیوتیک ها مقاوم باشد و یا افرادیکه به آن مصاب میشوند از قبل مریض اند. افرادی که در اتاق مراقبتهای جدی توسط ماشین تنفس (ventilator) تهویه مصنوعی میشوند، در معرض خطر بالاتر مصاب شدن به این نوع مرض می باشند.

سنیه بغل اکتسابی از مراقبت های صحی ( Health care-acquired pneumonia ):
سینه بغل اکتسابی مراقبت هاى صحى: معمولاً چنین تعریف میگردد، که مریضان مصاب چنین سینه بغل خارج شفاخانه میباشند، اما عاملین سببی مرض انتانات مقاوم بوده و مربوط انتانات داخل شفاخانه میشوند.
کسانی که در ۳ ماه گذشته برای ۴۸ ساعت در شفاخانه بستر شده باشند.
کسانی که در یک ماه گذشته دوای زرقی گرفته باشند، شیموتراپی نزد شان انجام گرفته باشد، یا مراقبت زخم ها نزد شان صورت گرفته باشد،
کسانی که مراقبت نرسنگ در خانه نزد شان انجام گرفته باشد.
کسانی که دیالیز میشوند،
و یا کسانی که مراقبت های صحی سرا پایی دریافت نموده اند
این نوع سینه بغل همانند سینه بغل اکتسابی از شفاخانه ها، می تواند توسط باکتریا به میان آید که با آنتی بیوتیک مقاوم تر هستند.

سینه بغل استنشاقی ( Aspiration pneumonia ):
این نوع سینه بغل وقتی به اتفاق می افتد که مواد غذایی، نوشیدنی، مواد استفراغ شده و یا لعاب دهن وارد ریه یا شش شخص گردد. احتمال زیاد وقوع این نوع سینه بغل وقتی میرود که سیستم تهوع نورمال (Gag reflex) بنابر دلایل و اسباب همانند کوما ( حالت غیر شعوری)، مشکلات در بلع و مواد مخدر، مختل گردد.

اسباب سینه بغل یا نومونیا:
۱- در اثر ارگانیسم‌های مختلفی شامل ویروس‌ها، باکتری‌ها، فنگسها ایجاد می‌شود.
در اطفال انتانات تنفسي ويروسي اغلب پيش درآمد انتانات باكتريايي مي باشد. شير خواران 1تا 3 ماهه اغلب به سینه بغل بدون تب مبتلا مي شوند ، كه اكثرا" ناشي از عوامل مادرزادي يا كسب شده از محيط مي باشند ،
نظير اوره پلاسما اوره ليتيكوم ، كلاميديا تراكو ماتيس ، سيتو مگالو ويروس ، پنوموسيستيس كاريني ، RSV ويروس آنفلوانزا ، پارا انفلوانزا ازعلل شايع نومونيا ويروسي هستند . آدنو ويروس مي توانند سبب بيماري شديد شوند . استرپتوكوك پنومونيه شايعترين علت نومونيا باكتريال است . استافيلوكوك اورئوس ازعلل نادر نومونيا در شيرخواران است ولي نومونيا آن با امپيم ، پنوماتوسل ، نارسايي تنفسي و حال عمومي وخيم همراه است . نومونيا در كودكان مبتلا به فيبروز كيستيك غالبا" به علت استافيلوكوك اورئوس ( درشيرخوارگي ) ، سودو موناس آئرو زينا يا بور خولدريا سپاسيا ( دربچه هاي بزرگتر ) است
در کاهلان اسباب معمول آن
سترپتوکوکس نومونیا streptococcus pneumoniae
مایکو پلازما نومونیا Mycoplasma pneumonia
هیموفیلس آنفلوانزاHaemophilus Influenza
کلامایدیا نومونیاChlamydia pneumonia
لیجیونیلا Legionella
ستفیلو کوکس اوریس staphylococcus aureus
باکتریا های گرام منفی Gran negative bacilli
پسودومونس ایروجینس pseudomonos aeruginosa
ویروس ها و غیره باکتریا
۲- در اثر استنشاق مواد شیمیایی مانند بخارهای سمی نیز التهاب ریه ایجاد می‌شود.
۳- التهاب ریه در اثر استنشاق مواد حساسیت ‌زا ایجاد می‌شود.
۴- مواجهه با موادی که در محیط کار یا محیط‌های دیگر وجود دارند، باعث ایجاد التهاب در بافت ریه می‌شود، مثلا در برخی کشاورزان در اثر تنفس گردوغبار، التهاب ریه رخ می‌دهد.
۵- در اثر استفراغ، بخشی از محتویات معده وارد ریه‌ها می‌شود و موجب التهاب ریه‌ها می‌گردد.
شیوع مرض:
سینه بغل در هر سنی بروز می کند اما نوزادان ، کودکان ، افراد مسن ، سگرتی ها ، افراد مبتلا به بیماری هایی مانند ریوی ، قلبی، بیماری های سیستم معافیتی یا اختلالات تغذیه ای بیشتر در معرض ابتلا به این بیماری هستند.
به علت مصرف آنتی بیوتیک متاسفانه انواع مقاوم باکتری های ایجاد کننده این بیماری ایجاد شده است.

در دنیا سینه بغل به عنوان یکی از علل بیماری ، ناتوانی و مرگ کودکان زیر پنج سال قلمداد می شود. بر اساس اعلام سازمان صحی جهانی سالانه 1.2 میلیون کودک بر اثر سینه بغل یا همان نومونیا جان خود را از دست می دهند. برطبق گزارش سازمان صحی جهانی در سال 2011 حدود 18 % کل مرگهای کودکان زیر 5 سال بر اثر ابتلا به نومونیا بوده است .
در افغانستان سالانه حدود ۳۰ هزار طفل زیر پنچ سال به دلیل بیماری سینه و بغل از بین میروند و تخمیناً همه ساله حدود ۱۵۰ هزار کودک به وسیله بیماری سینه بغل متاثر می شوند. تقریبا در هر ۵ ساعت یک طفل از سبب سینه بغل در افغانستان جان خود را از دست میدهند.
رعایت حفظ الصحه فردی از قبیل شستن دست ها ، نکشیدن سگرت و تزریق واکسن روش های پیشگیری از ابتلا به بیماری سینه بغل یا نومونیا است.

ریسک فاکتورهای عمده برای سینه بغل pneumonia :
در اطفال سوء تغذیه، وزن کم موقع تولد، تولد قبل از وقت، امراض ولادی قلبی، اختلاطات دماغی، عدم تغذیه با شیر مادر و در معرض دود سگرت بودن می‌باشد. مطالعات نشان داده است که سینه بغل یا نومونیا تقریباً 5 برابر در شیر خوارانی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند در مقایسه با مصرف غذاهای کمکی در ماه های اول کاهش می‌یابد.
تغذیه توسط شیر مادر به تنهایی در جلوگیری و کاهش مدت بیماریهای تنفسی مؤثر است
در کاهلان وضیعت اجتماعی و اقتصادی پایین، سگرت کشیدن، امراض که تشوش معافیتی را سبب میشوند، مرض شکر، ایدز، COPD یا امراض انسدادی طرق تنفسی، استما، CHF یا عدم کفایه قلبی، سکته مغزی، سن بالا، تنفس با وینتلیتور یا وینتیلشن در مراقبت جدی، ریسک فکتور های عمده برای سینه بغل هستند.

اعراض و علائم سینه بغل یا نومونیا در کاهلان:
چند روز قبل از شروع سینه بغل علائم انتانی دستگاه تنفسی فوقانی دیده می شود که شامل آب ریزش بینی و سرفه می باشد.
ودر کاهلان اعراض و علایم معمول آن تب، سرفه، بلغم، عرق، لرزه، درد صدری، نفس تنگی میباشد
تظاهرات کلینیکی نومونيا هاي ويروسي وباكتريايي غالبا" تفاوت دارند .تنفس سریع ، سرفه ، ضعف و بي حالي ، درد پلورتيك قفسه سينه و کش شدن عضلات تنفسي درهردو نوع مشترك است نومونيا هاي ويروسي بيشتر باسرفه ، ويز يا تنفس صدا دار همراه هستند و تب كمتر از نومونيهاي باكتريايي مي باشد . اکسری شش درشكل ويروسي ، انفيلتراسيون هاي منتشر خطي ناشي از برونكو نومونيا رانشان مي دهد وتعداد حجرات سفید خون اغلب تغييري نمي كند ( اكثريت با لنفوسيت است ) .
نومونيا هاي باكتريايي به طور مشخص همراه با سرفه ، تب زياد ، تنگي نفس و يافته هاي سمعي تراكم بافتي ( كاهش صدا هاي تنفسي يا پيدايش صداي توبولر و اگوفوني دريك ناحيه محدود ) مي باشند . اکسری شش درنومونيا باكتريايي اغلب تراكم لوبر و افوزيون پلورا یا موجودیت مایع در پوش ششها( 30-10% ) رانشان مي دهد . تعداد حجرات سفيد خون نيز ، افزايش مي يابند كه اكثريت بانوتروفيل ها مي باشد.

سینه بغل شدید نزد کاهلان:
بیحالی و گنگسیت
تعداد تنفس شان بیشتر از ٣٠ فى دقيقه است
فشار خون شان از ۹۰ پایین باشد
نایتروجن یوریا بلندتر از ۷ میلی مول فی لیتر باشد، أین مریضان مصاب سینه بغل شدید اند.

مریضان سینه بغل بزرگسالی که باید شفاخانه بستر شوند:
مریضانی که تعداد تنفس شان بیشتر از ۳۰ فی دقیقه باشد، فشار شان پایینتر از ۹۰ باشد، بیحال باشند، سویه آکسیجن خون شان پایین باشد، امراض عدم کفایه قلبی یا شکر داشته باشند، یا سینه بغل چند لوب شش را مصاب کرده باشد، یا اختلاطات مرض مانند pleural effusion یا مایع در جدار شش تجمع کرده یا آبسه تشکل کرده یا انتان سیستمیک شده sepsis تشکل کرده باشد، باید داخل بستر تداوی شوند

اعراض و علایم سینه بغل در اطفال:
در اطفال نزد مریض سرفه، Thachypnea یا ازدیاد تعداد تنفس فی دقیقه، درجه های مختلف نفس تنگی، chest indrowing یا اشتراک عضلات اظافی در تنفس یا فرو رفتن مسافات بین الضلعی و قسمت پایانی سینه هنگام تنفس، granting, پرش دیوار های بینی یا nasal fluring، ازدیاد ذربان قلب، از اعراض و علایم معمول سینه بغل هستند، بعضی اوقات لب و روی مریض کبود شده و سویه آکسیجن خون هم پایان میآید، و مریض بیحال و گنگسیت هم پیدا میکند، که نظر به شدت مرض سازمان صحی جهان سینه بغل در اطفال را به دو نوع تقسیم میشود.

سینه بغل شدید:
تمام اطفال کمتر از ۲ ماه که سرفه و Thachypnea یا تعداد تنفس شان در فی دقیقه زیادتر از نارمل یا ۶۰ در دقیقه باشند، مصاب سینه بغل شدید اند
اطفال که سن شان بالاترآز ۲ ماه آلی ۵ سال اند، و در پهلوی سرفه، و ازدیاد تعداد تنفس chest indrowing دارند یعنی هنگام تنفس مسافات بین الضلعی و قسمت پایانی سینه داخل میروند، مصاب سینه بغل شدید اند.
سینه بغل خفیف:
اطفال که سن شان بالاترآز از ۲ ماه آلی ۵ سال اند و تنها سرفه و ازدیاد تنفس فی دقیقه یا Thachypnea دارند، مصاب سینه بغل خفیف اند،

تنفس سریع یا تند :
در کودک کمتر از2ماه : 60بار در دقیقه و بیشتر
در کودک 2-12ماهه : 50بار در دقیقه و بیشتر
در کودک 12ماهه تا5ساله: 40بار در دقیقه و بیشتر
تنفس سریع و تند در کودک زیر 2 ماه از نشانه های خطر بوده و احتمالا کودک مبتلا به سینه بغل باکتریال شدید می باشد .
علائم خطر یا سینه بغل شدید :
۱- سن کمتر از ۲ ماه
۲- کاهش قدرت مکیدن یا قادر به خوردن و نوشیدن نباشد
۳- تشنج در چند روز اخیر
۴- استفراغ مکرر
۵- باز و بسته شدن(پرش) پره های بینی هنگام تنفس
۶- درون کشیده شدن عضلات تنفسی در قسمت سفلی سینه، عضلات بین الضلعی (عمیق و قابل روئیت) ناله کردن هنگام نفس گرفتن
۷- بی حالی و کاهش سطح هوشیاری
۸- رنگ پریدگی شدید- سیانوز
۹- سوء تغذی شدید

درصورت مشاهده هریک از نشانه های خطر باید کودک را به شفاخانه انتقال و تحت تداوی داخل بستر قرار گیرد.
و تمام اطفال مصاب سینه بغل شدید باید داخل بستر تداوی گردند،.

اطفال مصاب سینه بغل شدید که باید بستر شوند:
۱- سن کمتر از ۲ماه
۲- نقص سیستم معافیتی
۳- حال عمومی بد
۴- دیسترسی شدید تنفسی یا نفس تنگی شدید
۵- نیاز به اکسیژن
۶- کم آبی- استفراغ دوام دار
۷- عدم پاسخ به آنتی بیوتیک خوراکی
۸- والدین غیر قابل اعتماد
۹- آمپيم یا موجودیت چرک و قیح در شش
۱۰- آبسه يا پنوماتوسل
۱۱- وجود بيماري زمينه اي قلبي – ريوي

اطفال مصاب سینه بغل خفیف: یعنی کسانی که از ۲ ما بزرگتر اند و علایم خطر و وخیم سینه بغل نزد شان موجود نیست، در خارج شفاخانه یا خانه میشود به صورت سر اپا تداوی نمود.
تشخیص تفریقی:
در کاهلان سینه بغل باید با امراض ذیل تشخیص تفریقی شود،
عدم کغایه قلبی، COPD یا امراض انسدادی طرق تنفسی، استما، برانشیت ها، اذیمای ریه، تومور های ریه، آمبولی ریه، برانشیکتازیس،
در اطفال سینه بغل باید با امراض ذیل تشخیص تفریقی گردد.
برانشیولایتس، خراسک، ARDS, استما، اتلکتازیس، براشیکتازیس، بلع جسم اجنبی، امراض ولادی قلب،
تشخیص:
داکتر با گرفتن تاریخچه و معاینه فزیکی از جمله گوش دادن به ریه های شخص مصاب با شنیدن آواز های مخصوص (bubbling ،crackling ) با ستاتسکوپ که تایید کننده سینه بغل است، مرض را تشخیص مینماید.

در صورت مشکوک شدن ممکن داکتر معالج معاینات ذیل را تجویز نماید:

• معاینات خون (Blood tests):
معاینه خون به منظور تأیید موجودیت میکروب در خون انجام شده، و سعی میشود تا نوع عامل مرض شناسایی شود. به خاطر باید داشت که تشخیص دقیق همیشه ممکن نیست.

• رادیو گرافی قفس سینه (Chest X-ray):
رادیوگرافی داکتر را در تشخیص ، تعین وسعت و محل سینه بغل کمک میکند، با آنهم در مورد نوعیت مکروب به داکتر معلومات داده نمیتواند.

• اندازه گیری اکسیجن خون (Pulse oximetry):
توسط این معاینه سطح اکسیجن خون اندازه گیری میشود. سینه بغل، شش ها را از تهیه نمودن اکسیجن کافی برای جریان خون باز میدارد.

• معاینه بلغم (Sputum test):
یک نمونه از مایع شش (بلغم) بعد از سرفه عمیق به منظور تشخیص دقیق علت مرض گرفته شده و مورد تجزیه و تحلیل قرار میگیرد.

در صورتیکه مریض بیش از ۶۵ سال عمر داشته ، یا در شفاخانه بستر باشد، ویا اعراض و علایم و وضع صحی وخیم داشته باشد ممکن داکتر معالج وی معاینات اضافی را تجویو نماید. که این معاینات ممکنه عبارتند از:

• سی تی اسکن (CT scan ):
در صورتیکه سیر سینه بغل به گونه غیر قابل توقع طولانی شود، ممکن داکتر برای به دست اوردن عکس دقیق تر از شش ها سی تی سکن صدر یا سینه را توصیه کند

• کشت مایع پلورا (Pleural fluid culture ) :
به منظور تعین نوع انتان مایع پلورا از فواصل اضلاع ( قبرغه) توسط سوزن گرفته شده و در شرایط خاص کشت میشود
پی سی آر PCR هم غرض تثبیت آنتی جن انتان خاصی بعضا توصیه میشود،
بعضا UAT هم غرض تثبیت آنتی جن خاصی در ادرار توصیه میشود،

اختلاطات مرض:
حتی با وجود تدوای، در برخی از افراد مصاب به سینه بغل، به خصوص کسانی که در گروه های در معرض خطر قرار دارند، ممکن در آنها اختلاطاتی ظهور نمایند ، که از آنجمله میتوان از تعدادی به گونه ذیل ذکر به عمل آید:

• باکتری در داخل جریان خون (bacteremia):
باکتری هایی که ازششها ها وارد جریان خون میشوند می تواند انتان را به اعضای دیگر بدن پخش نمایند، که به گونه بالقوه باعث نارسایی های همان ارگانها میگردند.

• مشکلات در تنفس(Difficulty in breathing ):
اگرسینه بغل شدید است و یا شخص امراض انسدادی مزمن ریوی داشته باشد درین صورت شخص در تنفس نمودن اکسیژن کافی، مشکل داشته ممکن چنین شخص نیاز به بسترشدن و استفاده از یک دستگاه تنفس (ونتیلاتور) الی بهبود ریه هایش، داشته باشد.

• تجمع مایع در اطراف ریه ها (pleural effusion):
قفس سینه و ریه ها توسط لایه هایی از نسج فرش گردیده است که بنام پلورا یاد میشود، سینه بغل ممکن است که در بین این لایه ها تولید مایعات نماید که این حالت را (pleural effusion) میگویند. در صورتی که این مایع منتن یا آلوده با مکروب شود نیاز به تخلیه آن توسط تیوب صدری ویا دور نمودن آن توسط عمل جراحی میباشد.

• آبسه ریه (Lung abscess):
تشکل و تجمع چرک در حفره از ریه را (ابسه ریه) میگویند، که معمولا با ادویه انتی بیوتیک تداوی میشود. بعضاً برای تخلیه نمودن چرک جمع شده، از عمل جراحی ویا سوزن کلان صدری یا تیوب صدری استفاده میشود..
۰ فیبروز ششFibrosis
۰ برانشیکتازیس( Bronchictasis)
۰ ایمپییما Empyema:
۰ عدم کفایه تنفسی، یا دیگر اورگانها:

وقایه: ﺧﻮدراواﮐﺴﯿﻦﻧﻤﺎﯾﯿﺪ:ﺑﺮای وﻗﺎﯾﻪ ﺑﻌﻀﯽاﻧﻮاع ﺳﯿﻨﻪ ﺑﻐﻞ و ﺳﺮﻣﺎﺧﻮردﮔﯽ واﮐﺴﯿﻦﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد اﺳﺖ درﻣﻮردﮔﺮﻓﺘﻦاﯾﻦواﮐﺴﯿﻦﻫﺎﺑﺎداﮐﺘﺮﺧﻮﯾﺶﺻﺤﺒﺖﻧﻤﺎﯾﯿﺪ رﻫﻨﻤﻮدﻫﺎیواﮐﺴﯿﻦﺑﺎﮔﺬﺷﺖزﻣﺎنﺗﻐﯿﺮﻣﯽﯾﺎﺑﺪ.
• ﺧﻮدراازﺗﻄﺒﯿﻖواﮐﺴﯿﻦاﻃﻔﺎلﺗﺎنﻣﺘﯿﻘﻦﺳﺎزﯾﺪ:داﮐﺘﺮانﺑﺮای اﻃﻔﺎلﮐﻤﺘﺮاز۲ﺳﺎل واﻃﻔﺎلﺑﯿﻦ۲ - ۵ﺳﺎل واﮐﺴﯿﻦﻫﺎی ﻣﺨﺘﻠﻔﻪ ﺳﯿﻨﻪﺑﻐﻞ را ﮐﻪ درﻣﻌﺮضﺧﻄﺮ ﺧﺎص از ﺑﯿﻤﺎرﯾﻬﺎی ﻧﺎﺷﯽ از ﺑﺎﮐﺘﺮﯾﺎﻫﺎی ﻧﻮﻣﻮﮐﻮک،اﻧﺪﺗﻮﺻﯿﻪﻣﯽﻧﻤﺎﯾﺪ ﮐﻮدﮐﺎﻧﯽﮐﻪازﯾﮏﻣﺮﮐﺰﻣﺮاﻗﺒﺖازﮐﻮدﮐﺎن دﯾﺪن ﻣﯿﻨﻤﺎﯾﻨﺪ ﻧﯿﺰﺑﺎﯾﺪواﮐﺴﯿﻦﺷﻮﻧﺪ داﮐﺘﺮانﺑﺮای اﻃﻔﺎل ﺑﺰرﮔﺘﺮ از۶ ﻣﺎه واﮐﺴﯿﻦاﻧﻔﻮﻻﻧﺰا را ﺗﻮﺻﯿﻪ ﻣﯽﻧﻤﺎﯾﻨﺪ.
• داﺷﺘﻦﺣﻔﻆاﻟﺼﺤﻪﺧﻮب:ﺑﺮایﻣﺤﺎﻓﻈﺖازﺧﻮددرﺑﺮاﺑﺮ اﻧﺘﺎﻧﺎتﺗﻨﻔﺴﯽ ﮐﻪ ﮔﺎﻫﯽاوﻗﺎت ﺑﻪﺳﯿﻨﻪﺑﻐﻞ ﻣﻨﺘﺞ ﻣﯿﺸﻮد دﺳﺖﻫﺎی ﺧﻮد راﺑﻪﻃﻮر ﻣﻨﻈﻢ ﺑﺸﻮﯾﯿﺪ وﯾﺎ ازﻣﺎده ﺿﺪ ﻣﮑﺮوﺑﯽ اﻟﮑﻮﻟﯽ ﺑﺮای دﺳﺘﺎن ﺗﺎن اﺳﺘﻔﺎده ﻧﻤﺎﯾﯿﺪ.
• ﺳﮕﺮتﻧﮑﺸﯿﺪ:اﺳﺘﻔﺎدهازﺳﮕﺮتﺳﯿﺴﺘﻢدﻓﺎﻋﯽﻃﺒﯿﻌﯽﺷﺶﻫﺎرادرﻣﻘﺎﺑﻞﻣﮑﺮوبﻫﺎیﺗﻨﻔﺴﯽﺧﺴﺎرهﻣﻨﺪﻣﯿﺴﺎزد.
• ﺳﯿﺴﺘﻢﻣﻌﺎﻓﯿﺘﯽﺧﻮﯾﺶراﻗﻮیﻧﮕﻬﺪارﯾﺪ:ﺧﻮابﮐﺎﻓﯽ،داﺷﺘﻪﺑﻪﻃﻮرﻣﻨﻈﻢورزشﻧﻤﻮدهوﯾﮏرژﯾﻢﻏﺬاﯾﯽﺳﺎﻟﻢداﺷﺘﻪﺑﺎﺷﯿﺪ.
امراض مانند سوی تغذی و شکر را درست درمان و کنترول نمایید
مراقبت و درمان در شفاخانه :
1- ارزيابي از نظر ديسترس تنفسي از طريق بررسي علائم حياتي و وضعيت تنفس
2- دادن داروهاي تجويز شده
الف ) آنتي بيوتيک ها براي درمان نومونيا باکتريال مورد استفاده دارد .
ب) آنتي بيوتيک ها برا ي نومونيا ويرال استفاده نمي شوند اما ممکن است براي کاهش خطر عفونت باکتريال ثانويه تجويز شود .
3 - بهبود اکسيژن رساني و يک الگوي طبيعي تنفس :
الف ) تجويز برونکو ديلاتور ها ، ضد التهاب ها ، موکوليتيک ها و اکسپکتورانت ها
ب ) بالا بردن سر تخت براي اينکه کودک يک پوزيشن راحت تر داشته باشد
پ ) تجويز اکسيژن در صورت نياز
ت) انجام فيزيوتراپي قفسه سينه در حد تحمل کودک ، که مي تواند با پالس اکسي متري کنترل شود .
ث ) تغيير وضیعت دوره اي کودک بايد انجام شود ، از يک طرف به طرف ديگر و از جلو به عقب براي بهبود ترشح برونش و بهبود اتساع و تهويه تمام نواحي ريه
ج ) استفاده از ساکشن و اکسي متري در صورت لزوم
چ ) استفاده از روش هاي تسکين درد مناسب زماني که درد با مکانيسم سرفه تداخل مي نمايد
ح ) تشويق کودک به تخليه خلط
خ ) بهبود استراحت از طريق برنامه ريزي مراقبت ها يپرستاري به طوري که با استراحت کودک تداخل ننمايد ، و تشويق به انجام فعاليت هاي متناسب با سطح تحمل و سن
4 - رساندن مايعات و الکتروليت ها
الف ) مانيتور جذب و دفع
ب) اطمينان از دريافت هيدراتاسيون مناسب از طريق تشويق به مصرف مايعات يا دادن مايعات وريدي
پ ) به کودک اجازه دهيد که رژيم غذايي در حد تحمل و مورد علاقه خود را داشته باشد .
ت ) در صورت لزوم NPO بودن و رساندن مايعات وريدي
5 - کاهش ترس و اضطراب :
الف ) فراهم آوردن محيطي آرام و استفاده از رفتاري آرام و اطمينان دهنده
ب ) توضيح در مورد روش ها و وسايل ، و تشويق والدين به شرکت مراقبت از کودک
پ ) فراهم آوردن امکان فعاليت هاي سرگرم کننده و تشويق به گفتگو
6 - آموزش به کودک و خانواده

کودک مبتلا به سرما خوردگی یا سرفه را با دادن داروهای بی ضرر خانگی می توان تسکین داد و اگر بهبود نیافت 5 روز بعد دوباره ارزیابی می کنید.
اگر سرفه بیش از 3 هفته ادامه داشت می تواند یکی از نشانه های سل، استما ، سیاه سرفه یا مشکل دیگری باشد.
تغذیه: در طول بیماری و حداقل 2 هفته بعد از ان باید با زیاد کردن تعداد دفعات غذا خوردن از عقب ماندن رشد جلوگیری کردبرای آسان تر شدن بهتر است از غذاهایی مانند سوپ، آش ، فرنی و ... که احتیاج به جویدن ندارد استفاده شود.
ارزیابی بعدی :
۱- کودک مبتلا به بیماری شدید یا سینه بغل شدید-24 ساعت پس از ارجاع به کلینیک صحی
۲- کودک مبتلا به سرما خوردگی یا سرفه –اگر بهبود نیافت 5روز بعد پیگیری شود.
۳- کودک مبتلا به نومونیا خفیف- 2 روز بعد از درمان دارویی

28/01/2022

زکام چیست؟

زکام می‌تواند شباهت زیادی به سرماخوردگی و عفونت‌های سینوسی داشته باشد. با این حال، تفاوت‌های قابل توجهی نیز دارد. این عارضه هنگامی اتفاق می‌افتد که عفونت ویروسی علائمی را در سر ایجاد می‌کند مانند گرفتگی بینی یا سردرد!
به دلیل محل علائم، این با سرماخوردگی قفسه سینه متفاوت است. سرماخوردگی قفسه سینه علائمی‌ از جمله گرفتگی قفسه سینه و سرفه ایجاد می‌کند. عفونت‌های سینوسی علائمی مشابه سرماخوردگی در سر را دارند، اما علل آن‌ها معمولاً متفاوت هستند. عفونت‌های سینوسی بیشتر به دلیل عفونت‌های باکتریایی ایجاد می‌شوند، اگرچه گاهی اوقات عفونت سینوسی می‌تواند ناشی از ویروس باشد.
*علت زکام:
انواع مختلفی از ویروس‌ها می‌توانند باعث زکام شوند، از جمله موارد زیر:
ویروس‌های بینی
ویروس متاپنومو ویروس انسانی (HMPV)
ویروس پاراآنفلوانزای انسانی (HPIV)
ویروس سین ‌سیشیال تنفسی (RSV)
زکام با عطسه یا سرفه در فرد آلوده منتقل می‌شود و قطرات آلوده به ویروس را به هوا یا افراد اطراف خود پخش می‌کند. ممکن است با تماس با سطوح یا مواردی که قبلاً فرد ویروسی آن را لمس کرده است، زکام شوید. ویروس می‌تواند از طریق چشم، دهان یا بینی فرد وارد بدن شود.
*عوامل خطر زکام
اگرچه هر کسی ممکن است دچار زکام شود و اکثر مردم در طول زندگی خود این عارضه را به طور مکرر تجربه می‌کنند، برخی از عوامل خطر بیماری را افزایش می‌دهند. این‌ها عوامل شامل موارد زیر هستند:
داشتن سیستم ایمنی ضعیف
داشتن سن زیر شش سال
سیگار کشیدن
در فصل، چون سرماخوردگی در پاییز و زمستان بیشتر دیده می‌شود.
قرار گرفتن در معرض سایر افراد مبتلا به سرماخوردگی، به ویژه دانش آموزان
*علائم و نشانه‌های زکام
علائم زکام در طی سه روز پس از قرار گرفتن در معرض ویروس راینو یا ویروس ایجاد کننده زکام دیگر ظاهر می‌شوند. این علائم و نشانه‌ها در افراد متفاوت هستند و شامل موارد زیر می‌باشند:
احساس ناخوشی یا احساس
گلو درد
سرفه کردن
آبریزش بینی
گرفتگی بینی
عطسه کردن
تراکم، شلوغی
بدن درد
سردرد
تب درجه پایین
خستگی
بیشتر افراد در طی 7 تا 10 روز از زکام بهبود می‌یابند اما علائم ممکن است در بعضی موارد طولانی‌تر باشند.
*عوارض زکام
عوارض زکام عبارتند از:
حمله آسم: در مبتلایان به آسم، زکام ممکن است باعث حمله آسم شود.
سینوزیت حاد: زکامی‌ که برطرف نشود، در نهایت می‌تواند به التهاب و عفونت سینوس‌ها منجر گردد، بیماری معروف به سینوزیت.
عفونت گوش (اوتیت میانی): اگر ویروس وارد ناحیه پشت پرده شود، می‌تواند به گوش درد و ترشحات سبز یا زرد از بینی منجر گردد.
سایر عفونت‌ها: برخی از افراد، به ویژه کودکان و افراد دارای سیستم ایمنی ضعیف، می‌توانند به دنبال زکام دچار عفونت‌های ثانویه شوند. عفونت‌های ثانویه معمولی همراه با زکام شامل استرپتوکوک گلو، ذات الریه و کروپ می‌شوند که پزشک باید آن‌ها را درمان کند.
*پیشگیری از زکام
واکسیناسیون در برابر زکام ممکن نیست اما مراحل زیر ممکن است به کاهش خطر ابتلا به این عارضه کمک کند:
از تماس با افراد آلوده خودداری کنید: برای کاهش خطر ابتلا به ویروس، از هر کسی که دارای زکام می‌باشد فاصله خود را حفظ کنید.
دست‌ها را مرتباً بشورید: تمیز کردن کامل دست‌ها با صابون و آب گرم باعث عدم انتقال ویروس می‌شود. ضدعفونی کننده دست الکلی نیز موثر است.
از به اشتراک گذاشتن موارد خودداری کنید: برای جلوگیری از قرار گرفتن در معرض میکروب‌های سرد، سعی کنید فنجان‌ها یا ظروف را با دیگران به اشتراک نگذارید.
هنگام بیماری اعضای خانواده از مواد ضد عفونی کننده استفاده کنید: میزهای آشپزخانه و لوازم حمام باید در هنگام بیماری یکی از اعضای خانواده با مواد ضد عفونی کننده تمیز شوند. همچنین، تمیز کردن اسباب بازی‌های کودکان به طور منظم مهم است.
در دستمال‌ها عطسه یا سرفه کنید: استفاده از دستمال از انتشار میکروب در هوا جلوگیری می‌کند. دستمال کاغذی‌های استفاده شده را بلافاصله دور بریزید و همیشه پس از عطسه و سرفه دست‌ها را بشویید.
سبک زندگی سالمی داشته باشید: خوردن یک رژیم غذایی متعادل، انجام فعالیت بدنی منظم، کاهش استرس و خواب کافی می‌توانند به سیستم ایمنی بدن در مقابله با یک بیماری کمک کنند.
اقدامات بهداشتی را به کودکان بیاموزید: از کودکان بخواهید در یک دستمال یا آرنج خود عطسه کنند یا سرفه نمایند، بنابراین بدون استفاده از دست خود، دهان خود را نیز می‌پوشانند. کودکان را تشویق کنید که به طور منظم، کاملاً دست‌های خود را بشویند.
*درمان زکام
زکام را درمان نمی‌شود زیرا آنتی بیوتیک‌ها باکتری‌ها را از بین می‌برند نه ویروس‌هایی که باعث این عارضه می‌شوند. علائم باید طی چند روز بهبود یابند. تا آن زمان، در اینجا چند کار وجود دارند که می‌توانید برای راحتی بیشتر خود انجام دهید:
استراحت کنید: تا می‌توانید استراحت کنید تا به بدن خود فرصت دهید تا بهبود یابد.
مایعات زیاد ترجیحاً آب آشامیدنی یا آب میوه بنوشید: از نوشیدنی‌های کافئین داری مانند نوشابه و قهوه دور شوید. آن‌ها حتی بیشتر فرد را بی آب می‌کنند. همچنین تا زمان بهبودی از مصرف الکل خودداری کنید.
گلو درد خود را تسکین دهید: با مخلوطی از 1/2 قاشق چای خوری نمک و 8 اونس آب چند بار در روز غرغره کنید. مکیدن یک قرص لوزی. چای یا نوشیدنی گرمی بخورید یا از اسپری گلو درد استفاده کنید.
گرفتگی مجاری بینی را باز کنید: اسپری نمکی می‌تواند به شل شدن مخاط در بینی کمک کند. همچنین می‌توانید اسپری ضد احتقان را امتحان کنید، اما پس از سه روز استفاده، آن را متوقف نمایید. استفاده از اسپری‌های ضد احتقان برای مدت بیش از سه روز می‌توانند منجر به گرفتگی مجدد شوند.
هنگام خواب از دستگاه بخور یا رطوبت ساز در اتاق خود استفاده کنید تا گرفتگی را کاهش دهید.
مسکن بخورید: برای دردهای خفیف می‌توانید مسکن بدون نسخه ای (OTC) مانند استامینوفن (Tylenol) یا ایبوپروفن (Advil ، Motrin) را امتحان کنید. آسپرین (بوفیرین، بایر آسپرین) برای بزرگسالان مناسب است، اما از مصرف آن در کودکان و نوجوانان خودداری کنید. این می‌تواند یک بیماری نادر اما جدی به نام سندرم ری ایجاد کند.
*درمان خانگی زکام
از آنجا که زکام ناشی از عفونت ویروسی است، آنتی بیوتیک‌ها درمان مؤثری نیستند. در عوض، هدف درمان این می‌باشد که علائم را کنترل کرده و ناراحتی را کاهش دهید.
برخی از درمان‌های خانگی معمول برای زکام عبارتند از:
استراحت: استراحت به بهبودی بدن کمک می‌کند. خانه ماندن از محل کار یا مدرسه همچنین خطر انتقال ویروس به دیگران را کاهش می‌دهد.
آبرسانی: هیدراته ماندن به شل شدن گرفتگی بینی و سینوس کمک می‌کند، در حالی که گلو را آرام می‌کند. آب و آب رقیق گزینه‌های خوبی برای هیدراته ماندن هستند. مایعات گرمی‌ مانند چای، آبگوشت و سوپ‌ها ممکن است به خصوص مفید باشند. فرد باید تا زمان بهبودی کامل، از مصرف کافئین و الکل خودداری کند.
غرغره آب نمک: برای تسکین گلودرد، فرد می‌تواند 2/1 قاشق چای خوری نمک را با 8 اونس آب گرم مخلوط کرده و به عنوان غرغره استفاده کند.
مسکن‌ها: سردرد، گلودرد و تب ممکن است با داروهای بدون نسخه ای تسکین یابند. برخی از این موارد برای خرید بصورت آنلاین نیز موجود هستند مانند استامینوفن یا ایبوپروفن. همیشه دستورالعمل‌های روی بسته را دنبال کنید، مخصوصاً اگر به کودکان دارو می‌دهید.
دستگاه بخور یا رطوبت ساز: این دستگاه‌ها به افزودن رطوبت به هوا کمک می‌کنند که ممکن است سرفه و احتقان را تسکین دهند. استفاده از دستگاه بخور یا مرطوب کننده در شب ممکن است خواب خوب را ترغیب کند. بخورها و رطوبت سازها باید روزانه تمیز شوند تا از رشد میکروب‌ها و کپک‌ها جلوگیری کنند. طیف وسیعی از دستگاه‌های رطوبت ساز برای خرید آنلاین موجود هستند.
اسپری‌های بینی: اسپری‌های نمکی بینی می‌توانند مخاط بینی را شل کنند و برای استفاده در کودکان و بزرگسالان مناسب هستند. بزرگسالان ممکن است از اسپری‌های ضد احتقان بینی به مدت 3 تا 5 روز استفاده کنند. با این حال، افراد باید از استفاده طولانی مدت از اسپری‌های ضد احتقان پرهیز نمایند. طیف وسیعی از اسپری‌های بینی برای خرید بصورت آنلاین موجود است.
مکمل‌ها: بسیاری از افراد برای جلوگیری یا درمان زکام، از مکمل استفاده می‌کنند. مشهورترین مکمل‌های مورد استفاده شامل ویتامین C، اکیناسه و روی هستند. با این حال، شواهد محدودی در مورد اینکه آیا مصرف مکمل‌ها علائم را کاهش می‌دهند، وجود دارند.