17/06/2018
په اسلام کې ناروا بيعې
په اسلامي شريعت کې مختلفې بيعې دي چې ناروا دي او علماوو فاسدی، باطلې او مفسوخې ګڼلي دي چې ځينې يې دادي:
١- دنجش بیعه:
لکه يو نفر ددکاندار سره په اتفاق دنورو په مخکې د يو شي نرخ پورته کړي خو اخلي يې نه لکه ووايي دا در څخه زه په دومره اخلم، ددې لپاره چې اخيستونکی يې په جيګ نرخ واخلي.
دابن عمر رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله علیه وسلم د نجش بيعې څخه يې نهيه کړې. رواه البخاري (٦٩٦٣) ومسلم (١٥١٦).
٢- دهغه مال خرڅول چې دسړي لاس ته نه وي رسيدلی:
لکه ته يو مال له يو نفر څخه واخلې بيا مخکې له دې چې ستا لاس ته راشي ته يې په بل چا خرڅ کړې، دابن عمر رضي الله عنه څخه روايت دی چې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي: چا چې خوراکي توکی واخيسته ترهغه دې نه خرڅوي ترڅو يې چې لاس ته نه وي راغلی. ابن عباس رضي الله عنه فرمايي: فکر کوم چې هر شی دخوراکي توکي په شان دی. رواه البخاري(٢١٣٦) ومسلم(١٥٢٥).
همدارنګه په يو بل حديث کې رسول الله صلی الله عليه وسلم فرمايلي: هغه څه مه خرڅوه چې له تا سره فی الحال موجود نه وي. رواه ابن ماجة (٢١٨٧).
٣- دعينه بيعه:
مثلا ته يو شی په چا باندې په سل روپۍ خرڅ کړې چې يوه مياشت وروسته به پيسې درکوي، بيا يې ترې په اتيا روپې واخلې، او روپۍ هم في الحال ورکړې، خو چې کله يوه مياشت وروسته قرض درخلاصوي نو سل روپۍ به پوره درکوي.
دغه بيعه دسود ته رسيدلو لپاره يوه حيله ده، او رسول الله صلی الله عليه وسلم دمسلمانانو د ذلالت يو سبب ګڼلی دی. (مسند أحمد ٢/٢٨ وأبوداود (٣٤٦٢)).
٤- دمسلمان بيعه دخپل ورور په بيعه:
لکه يو نفر يو شی په شل روپۍ اخيستی وي، بل دکاندار ورته ووايي چې داشی يا له دې څخه ښه شی زه درته په لس روپۍ درکوم. رسول الله صلى الله عليه وسلم فرمايلي: ځيني له تاسو دې دنورو په بيعه باندې بيعه نه کوي. رواه البخاري (٢١٦٥) ومسلم (١٤١٢).
همدارنګه دبل ورور په رانيولو باندې هم رانيول منعه دي، مثلا يو نفر ددوکاندار سره په يو نرخ اتفاق وکړي او ته يې په منځ کې ورودانګې چې له دې څخه يې زه در نه په جيګ نرخ اخلم.
٥- غرر بيعه:
لکه ته يو مجهول شی په بل چا خرڅوې او يا داسې شی چې تسليميدل يې ستا په وس کې نه وي، لکه په اوبو کې ماهيان، په هوا کې مارغان، يا د څاروي په ګيډه کې بچی, يا دمحصولاتو خرڅول مخکې له رسيدلو، يا يو شی ورک وي قيمت يې سل روپۍ وي، يو نفر ورته ووايي چې که ما پيدا کړ په پنځوس روپۍ يې در څخه اخلم، دې ته مخاطره بيعه هم وايي. په يو حديث کې راځي چې رسول الله صلی الله عليه وسلم دغرر له بيعې څخه نهيه کړې. رواه مسلم (١٥١٣).
کنټرل پلس سی
