26/02/2026
عمر یاغی، کیمیادان در دانشگاه کالیفرنیا، بروکلی و برنده جایزه نوبل ۲۰۲۵، دستگاهی ساخته است که میتواند روزانه تا ۱۰۰۰ لیتر آب آشامیدنی پاک را از هوا تولید کند.
این دستگاه که توسط شرکت او به نام «اتُکو» ساخته شده، حتی در مناطق بسیار خشک با رطوبت کمتر از ۲۰ درصد نیز کار میکند. این سیستم با حرارت درجهپایین مانند نور خورشید کار میکند، بنابراین میتواند بدون اتصال به شبکه برق و بهصورت مستقل فعالیت کند.
این سامانه از مواد پیشرفتهای به نام چارچوبهای فلزی-آلی (MOFs) استفاده میکند. این مواد متخلخل مانند اسفنجهای نیرومند عمل کرده و مولکولهای آب را از هوا جذب میکنند. هنگامی که بهآرامی گرم شوند، رطوبت را آزاد کرده و سپس این رطوبت به آب مایع پاک تبدیل میشود.
این واحد که تقریباً به اندازه یک کانتینر حملونقل ۲۰ فوتی است، میتواند در روستاهای دورافتاده بیابانی، جزایر یا مناطق آسیبدیده از بلایا نصب شود. این فناوری میتواند در مناطقی که با خشکسالی یا توفانها روبهرو هستند—بهویژه زمانی که سیستمهای مرکزی آب و برق آسیب دیدهاند—آب آشامیدنی قابل اعتماد فراهم کند.
این فناوری بر پایه کار برنده جایزه نوبل یاغی در شیمی رتیکولار استوار است؛ دانشی که امکان ساخت MOFs را فراهم کرده و راه را برای کاربردهایی مانند برداشت آب از هوا و جذب کربن گشوده است.
