Azərbaycan Mədənçilər Birliyi

16/06/2026

Hidrosiklon – mədən və zənginləşdirmə proseslərində istifadə olunan mərkəzdənqaçma tipli aparatdır. O, su mühitində incə dispers materialların dənəvərlik və sıxlıq üzrə təsnifatı (klassifikasiyası) üçün tətbiq edilir.

Hidrosiklon xüsusilə allüvial (yeraltı çöküntü) qızılın zənginləşdirilməsində, o cümlədən tullantı məhsullarından incə qızıl hissəciklərinin ayrılmasında geniş istifadə olunur.

Aparat daxilində iki əsas axın formalaşır:

Xarici enən axın – giriş borusundan başlayaraq spiralvari hərəkətlə divarlar boyunca aşağıya, qum çıxışına doğru yönəlir. Mərkəzdənqaçma qüvvəsi nəticəsində daha iri və ağır hissəciklər periferiyaya atılaraq bu axınla aşağı daşınır.

Daxili qalxan axın – aparatın oxu boyunca formalaşır və yuxarı istiqamətdə, çıxış borusuna doğru hərəkət edir. Bu axın daha incə və yüngül hissəcikləri özü ilə aparır.

09/06/2026

Çinin şimalında şaxtada baş verən partlayışda ölənlərin sayı 90 nəfərə çatıb

Çinin şimalında, Şansi əyalətinin Çincyuan rayonunda yerləşən kömür şaxtasında qaz partlayışı nəticəsində həlak olanların sayı 90 nəfərə yüksəlib. Bu barədə Çin Mərkəzi Televiziyası məlumat yayıb.

Əvvəlki məlumatlarda 82 nəfərin öldüyü və 9 şaxtaçının itkin düşdüyü bildirilirdi.

Partlayış “Lüşenyu” kömür şaxtasında cümə günü yerli vaxtla saat 19:29-da (Bakı vaxtı ilə 14:29) baş verib. Hadisə zamanı şaxtada 247 işçi olub.

Hazırda axtarış-xilasetmə işləri davam edir, səlahiyyətli orqanlar isə hadisənin səbəblərini araşdırır. Çin rəhbərliyi bütün itkin düşənlərin tapılması, yaralıların xilas edilməsi və zərərçəkənlərə yardım göstərilməsi üçün tapşırıqlar verib. Eyni zamanda hadisə üzrə hərtərəfli istintaq aparılması və məsul şəxslərin müəyyən edilərək cəzalandırılması tələb olunub.

09/06/2026

Kömür vaqonunun boşaldılması prosesi

Vaqonboşaldıcı (vaqonooprokidivatel) istifadə olunmaqla kömürlə yüklənmiş vaqonun boşaldılma müddəti təxminən 2–3 dəqiqə təşkil edir. Bu texnoloji proses bir neçə ardıcıl mərhələdən ibarətdir: vaqonun qəbul edilməsi, möhkəmləndirilməsi, çevrilərək boşaldılması və yenidən ilkin vəziyyətinə qaytarılması.

Bu sistem iri həcmli kömür daşınmalarında yükləmə-boşaltma əməliyyatlarının fasiləsizliyini təmin edir və dəmir yolu nəqliyyatının səmərəliliyini artırır.

Videoda proses sürətləndirilmiş çəkiliş formatında təqdim olunur.

09/06/2026

Dünyada mis ehtiyatları ölkələr üzrə

Mis dünyanın ən vacib metallarından biridir və tikintidən tutmuş elektrik avtomobillərinə və bərpa olunan enerji sistemlərinə qədər geniş sahələri təmin edir. Tələbatın artması ilə bu resursun coğrafi yerləşməsi getdikcə daha strateji əhəmiyyət qazanır.

Bu vizualizasiya dünyada ölkələr üzrə mis ehtiyatlarının paylanmasını göstərir.

Gözləntilərə görə, gələcək onilliklərdə elektrikləşmə, süni intellekt infrastrukturunun genişlənməsi və enerji şəbəkələrinin inkişafı səbəbilə misə olan tələbat kəskin artacaq. Bu isə ehtiyatların coğrafi bölgüsünü daha da strateji faktora çevirir.

Çili 180 milyon ton ehtiyatla dünyada lider mövqedədir və ikinci yerdə olan Avstraliyadan təxminən iki dəfə çox göstəriciyə malikdir. Rusiya isə 80 milyon ton ehtiyatla ilk beşliyi tamamlayır.

Bəşəriyyətin indiyədək tarix boyu ümumilikdə çıxardığı mis miqdarı təxminən 700 milyon ton, dünya üzrə mövcud ehtiyatlar isə 980 milyon ton təşkil edir.

09/06/2026

Şaxtadan mədəniyyət və incəsənət məkanına

Cənubi Koreyanın Çonson şəhərində yerləşən Samtan Art Mine bu gün keçmiş Samçxok kömür şaxtasının ərazisində fəaliyyət göstərən unikal mədəniyyət və incəsənət mərkəzidir. Şaxta 1964-cü ildə ölkənin sürətli sənayeləşmə dövründə istismara verilmiş, burada 3 minə yaxın şaxtaçı çalışmış və şəhərin iqtisadi inkişafında mühüm rol oynamışdır. Təxminən 40 il fəaliyyət göstərən müəssisədə 1,5 milyon tona yaxın kömür hasil edilmişdir.

2001-ci ildə hasilat dayandırıldıqdan sonra şəhər əhalisinin böyük hissəsi bölgəni tərk etmiş, şəhər isə tənəzzül dövrünə qədəm qoymuşdur. Lakin 2003-cü ildən etibarən ərazinin yenidən canlandırılması istiqamətində işlərə başlanmışdır.

Bu gün Samtan Art Mine sənaye irsinin qorunması ilə müasir incəsənəti bir araya gətirən nümunəvi layihə hesab olunur. Kompleksdə mədənçilik tarixinə həsr olunmuş ekspozisiyalar, müasir incəsənət sərgiləri, rəssam rezidensiyaları, muzey, arxiv, mini-otel və digər mədəni məkanlar fəaliyyət göstərir.

Mərkəz eyni zamanda film və televiziya istehsalçıları üçün məşhur çəkiliş məkanıdır. Keçmiş şaxtanın tunellərində mütəmadi olaraq filmlər, televiziya proqramları və musiqi klipləri çəkilir ki, bu da məkanın beynəlxalq tanınmasına mühüm töhfə verir.

09/06/2026

Düz çalovlu ekskavatorların karyerlərdə tətbiqi və seçilməsi

Düz çalovlu ekskavatorlar açıq mədən işlərində yüksək məhsuldarlıq və effektiv yükləmə göstəricilərinə görə geniş tətbiq olunur. Bu tip maşınlar xüsusilə qazma səviyyəsindən yuxarıda yerləşən süxur kütlələrinin işlənməsi, sərt və yarımsərt süxurların yüklənməsi, eləcə də iri tonnajlı avtonəqliyyat vasitələrinin yüklənməsi zamanı üstünlük təşkil edir.

Karyer şəraitində ekskavator seçimi yatağın geoloji xüsusiyyətləri, süxurun möhkəmlik göstəriciləri, illik hasilat gücü, nəqliyyat vasitələrinin yükqaldırma qabiliyyəti və texnoloji sxemin tələbləri nəzərə alınmaqla aparılmalıdır. Düz çalovlu ekskavatorların düzgün seçilməsi məhsuldarlığın artırılmasına, istismar xərclərinin azaldılmasına və mədən işlərinin təhlükəsizliyinin yüksəldilməsinə imkan verir.

20/04/2026

Yerin təkindən istifadə sahəsində fəaliyyətin təkmilləşdirilməsi (neft-qaz sahəsi üzrə fəaliyyət istisna olmaqla) və bununla əlaqədar Azərbaycan Respublikası Prezidentinin bəzi fərmanlarında və Sərəncamında dəyişiklik edilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Fərmanı

Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 32-ci bəndini rəhbər tutaraq, Azərbaycan Respublikasında iqtisadi islahatların davamı olaraq faydalı qazıntı yataqlarının öyrənilməsi, istismarı və idarə olunması sahəsində fəaliyyətin səmərəliliyinin artırı...

15/04/2026

Yeraltı mədən işlərində filizin təhlükəsiz və fasiləsiz daşınması üçün vaqonet sistemləri əsas rol oynayır. Xüsusilə hopper tipli vaqonetlər materialın sürətli yüklənməsi və nəzarətli boşaldılması ilə seçilir, bu isə əməliyyatların məhsuldarlığını artırır. Digər tərəfdən, dumpkar vaqonetlər mexaniki çevrilmə mexanizmi ilə filizin operativ boşaldılmasını təmin edərək, iş dövriyyəsini optimallaşdırır.

Bu texnologiyalar yalnız istehsal sürətini artırmaqla kifayətlənmir, həm də yeraltı şəraitdə işçi heyətin təhlükəsizliyinə və texnikanın effektiv istismarına birbaşa təsir göstərir. Müasir mədənçilikdə düzgün seçilmiş vaqonet sistemi – səmərəlilik, təhlükəsizlik və davamlılığın əsas təminatçılarından biridir.

14/04/2026

14/04/2026

⚡️ Geoloji arxivlərdə süni intellekt — sahədə yeni mərhələ!

Süni intellekt böyük həcmli məlumatlarla işləməyə və analitikaya yanaşmanı tamamilə dəyişir. Praktikada real nəticə verən əsas üstünlüklər:

🔍 Məlumatlara çıxış və axtarışın sürətlənməsi - İstənilən filtr üzrə (zonal, müəllif, faydalı komponent və s.) lazımi hesabatları, lisenziyaları, kəsilişləri və litologiyanı saniyələr ərzində tapır. Mütəxəssislərin saatlarla, hətta günlərlə sərf etdiyi vaxtı azaldır və məhsuldarlığı artırır.

🤖 İndeksləşdirmə və işarələnmənin avtomatlaşdırılması - Süni intellekt müxtəlif formatlı sənədləri (PDF, DWG, şəkillər, 3D modellər və s.) avtomatik olaraq təsnif edir və atributlar təyin edir. Minlərlə fayl əl əməyinə ehtiyac olmadan sistemləşdirilir.

🎯 Dəqiqliyin və analitikanın artırılması - Çoxölçülü analiz, insan səhvlərinin minimuma endirilməsi. Süni intellekt mürəkkəb qanunauyğunluqları aşkar edir və tədqiqat və istehsalat tapşırıqları üçün daha obyektiv proqnozlar hazırlayır.

🔄 Saxlanmanın optimallaşdırılması və təkrarların aradan qaldırılması - Təkrarlanan sənədləri avtomatik müəyyən edir və silir, arxiv strukturunu optimallaşdırır və xərcləri azaldır.

🌍 Bütün məlumat növlərinin inteqrasiyası - Süni intellekt əsaslı platformalar mətn hesabatlarını, cədvəlləri, xəritələri, modelləri və fotoşəkilləri vahid sistemdə birləşdirir. Bu isə kompleks analiz və daha əsaslandırılmış qərarvermə imkanı yaradır.

🗃️ Vahid rəqəmsal baza - İntellektual axtarış və sənəd kartları ilə strukturlaşdırılmış sistem formalaşdırılır. Yataqlar, lisenziyalar, planlar və ekspertizalar üzrə məlumatlar qısa zamanda əldə olunur.

⏱️ 20–30% vaxt və əmək sərfi qənaəti - Süni intellekt dəstəkləyən platformalara keçid effektivlik və tədqiqat keyfiyyətində yeni səviyyəyə yüksəlmək deməkdir.

🔒 Təhlükəsizlik və məxfilik - Süni intellekt sistemləri müəssisənin daxili mühitində fəaliyyət göstərir, kommersiya məlumatlarını və yataqlarla bağlı məlumatları qoruyur.