18/02/2023
Գազամատակարարման խափանումները` որպես հրատապ խնդիր
Ադրբեջանի կողմից Հայաստանից Արցախ գազամատակարարման խափանումների հետևանքով առաջացած խնդիրների վերաբերյալ հարցազրույց է տվել «Արցախգազ» ՓԲԸ-ի Ստեփանակերտի արտադրողաշահագործման տեղամասի պետ Սամվել Սահակյանը:
-Պրն Սահակյան, Ադրբեջանի կողմից գազամատակարարման խափանումներն ավելի պարբերական են դարձել: Այդուհանդերձ, ինչո՞վ է պայմանավորված, որ երբեմն որոշ համայնքներում դեռևս երկնագույն կրակը կա, բայց մայրաքաղաքում`ոչ:
-Հանրապետության բոլոր շրջաններն ունեն միջշրջանային երկար գազատարների ընդհանուր ցանցեր: Գազամատակարարումը դադարեցնելուց հետո խողովակներում կուտակված գազը հնարավորություն է տալիս շրջանների բնակավայրերի բաժանորդներին մի քանի օր ապահովվել գազով` սպառման փոքր ծավալների շնորհիվ, իսկ Ստեփանակերտ քաղաքը, ունենալով փոքր ընդհանուր գազամատակարարման ցանց, բաժանորդների հիմնական մաս և սպառման մեծ ծավալ, գազամատակարարումը դադարեցնելուց հետո գազատարներում կուտակված գազը ժամերի ընթացքում սպառվում է:
-Գազամատակարարման խափանումները հնարավո՞ր է բացի քաղաքական ենթատեքստից, այլ պատճառներ ևս ունենան: Ձեր մասնագիտական կարծիքը:
-Գազամատակարարման դադարեցման միակ հանգամանքը հակառակորդի կողմից գազատարը փակելն ու գազամատակարարումը դադարեցնելն է: 2022թ. մարտի 8-ին հակառակորդը Շուշիի շրջանի «Զառսլիի» հատվածում պայթեցրել է Հայաստանից դեպի Արցախ ԱՀ միակ մայրուղային գազատարը և որոշ ժամանակ անց այն վերանորոգել` «Արցախգազ» ընկերության աշխատակիցներին չթույլատրելով մասնակցել վերանորոգման աշխատանքներին: Գազատարի շահագործումը վերսկսելուց հետո պարզ է դարձել, որ դրա վրա տեղադրված է փական և կողմնակի միացում կա, այսինքն` կատարվում է գազագողություն:
2022թ. դեկտեմբերից առայսօր հակառակորդի կողմից Հանրապետության գազամատակարարումը դադարեցվել է 8 անգամ: Ներկայացված վիճակագրությունը չի արտահայտում ամբողջ պատկերը, որովհետև գազամատակարարման արգելափակումների և վերականգնումների միջանցքում էլ օրինակ` փակել են ոչ թե ամբողջությամբ, այլ` 50 տոկոսով, հետո գազամատակարարման ծավալը դարձել է 70 տոկոս, այնուհետև` 10 տոկոս և այսպես շարունակ: Նման վայրիվերումներն օրվա մեջ տեղի են ունեցել մի քանի անգամ կամ մի քանի օրը մեկ: 2022թ. դեկտեմբերի 12-ից մինչև սույն թվականի փետրվարի 13-ը շուրջ 27 նման գործողություն է կատարվել: Հակառակորդի կողմից փորձ է արվում ստեղծել վթարային իրավիճակներ, որը կարող է առաջացնել դժբախտ պատահարներ և բնակչության մեջ վախի մթնոլորտ ստեղծել:
-Հանրության շրջանում կարծիք կա, որ այս վերջին շրջանում գազի համար ավելի մեծ գումարներ են վճարում, քան նախկինում: Հնարավո՞ր է, որ վերը նշված խափանումների պատճառով օդային պարբերական մղումները ազդեն գազի հաշվիչների վրա:
-Ընկերության գործունեությունը հիմնականում կազմակերպվում է ԱՀ հանրային Ծառայությունները և Տնտեսական Մրցակցությունը Կարգավորող Պետական Հանձնաժողովի կողմից հաստատված կարգով և որոշումներով: Նաև ներկրվող գազի որակի չափորոշիչներն են սահմանվում հանձնաժողովի կողմից: Ընկերությունը գազ է ներկրում հանձնաժողովի կողմից հաստատված ստանդարտներին համապատասխան:
Միաժամանակ իրազեկում ենք, որ մատակարարված բնական գազի ծավալները հաշվարկվում են նախորդ և տվյալ ամսում գազահաշվիչում արձանագրված ցուցմունքների տարբերությամբ: Գազահաշվիչներն անցնում են պարտադիր ստուգաչափով և կնիքվում չափագիտական մարմնի կողմից, գազահաշվիչի ամբողջականությունը հսկում են պայմանագրի կողմերը: Արտաքին միջամտություն հայտնաբերելու դեպքում մեղավոր անձանց նկատմամբ կիրառվում են օրենսդրությամբ սահմանված միջոցներ:
Գազամատակարարման ցանցը փակ համակարգ է, որը գործում է ինքնավար և օդի ներհոսքն անթույլատրելի է` հղի պայթունավտանգ իրավիճակների առաջացմամբ:
Բնական գազի վտանգավորության աստիճանը բարձր է: Փոքր-ինչ անզգուշության դեպքում հնարավոր են պայթյուններ, հրդեհներ և թունավորումներ:
