13/02/2026
Que sorte tivemos. Ata sempre.
𝐃𝐞𝐢𝐱𝐨𝐮𝐧𝐨𝐬 𝐨 𝐂𝐨𝐫𝐠𝐨𝐦𝐨́𝐟𝐢𝐥𝐨 𝐝𝐞 𝐛𝐮𝐟𝐚𝐧𝐝𝐚 𝐯𝐞𝐫𝐦𝐞𝐥𝐥𝐚
Eran as 13:45 e o teléfono pitou unha vez, dúas, tres, catro, cinco e seis veces, “Morreu Alonso Montero”, foi a primeira mensaxe que lin, as demais sabía que dirían o mesmo.
A primeira imaxe que me veu á cabeza foi a daquel recorte de prensa dun Alonso Montero baixo a chuvia de Córgomo acubillado por un paraugas que sostiña Ricardo Gurriarán fronte aos veciños e veciñas. Era o 2003 e a asociación veciñal conseguira contar coa súa presenza nas Xornadas de Teatro. Era unha data especial, cumpríanse cen anos do nacemento de Florencio e sentíase posible a homenaxe das Letras Galegas.
Non puido ser daquela, pero as Letras Galegas chegarían e con Alonso Montero en primeira liña, xa que aquel agosto chuvioso non era a primeira vez que Don Xesús turraba de Florencio. A primeira fora na antoloxía titulada Os cen mellores poemas da literatura galega de 1969. De seguro que por estas datas xa estaban eles en contacto. Da súa man tamén coñecemos o Cancioneiro da loita galega, unha obra publicada nos anos corenta en México da que apenas se conseguiron exemplares en Galicia ata pasada a morte do ditador. Con ela, o profesor amosounos a poesía máis dura, crítica e belixerante de Florencio; amosounos un poeta que se afastaba moito dos doces versos váquicos cos que nos fixera soñar unha Valdeorras animada.
O seu derradeiro traballo sobre Florencio foi unha preciosa homenaxe, Florencio Delgado Gurriarán. Poeta na terra, na guerra e no exilio, unha antoloxía escollida desde o respecto e a admiración, e que foi presentado nas Letras Galegas de 2022 (ese ano si, ao fin!) aquí en Valdeorras, cando nos acompañou tantas veces e sempre cun fondo agarimo que lle era correspondido. Nunca esqueceremos o seu discurso na Aira dos Bolos de Córgomo que rematou desexando «que os reiseñores canten en todos os currunchos de Valdeorras e da nosa terra», ao que seguiu un longo e potente aplauso dos centos de persoas alí congregadas.
Ao pesar do seu pasamento, na Fundación Florencio Delgado Gurriarán, que el inspirou a crear, engadimos tamén un infindo sentimento de gratitude. Grazas profesor Montero por amosarnos a Florencio. Grazas polas ensinanzas, polos consellos, polos agarimos e polas Letras Galegas que nos fixeron tan felices. Córgomo e Valdeorras teranno sempre na memoria.
Débora Álvarez Moldes
Xerente da Fundación FDG
