ኢትዮጵያ ሀገሬ

18/08/2026

የአዲስ አበባ (ፊንፊኔ) የአካባቢ ስሞች አመጣጥ የታሪክ፣ የባህል እና የከተማዋ ዕድገት ሂደት መግለጫ ነው። የቀደምት አካባቢዎች መጠሪያ ስሞች ከጊዜ በኋላ በአዳዲስ ስያሜዎች መተካታቸው ታሪካዊ እውነታና መሬት ላይ ያለ ሀቅ በመሆኑ ሊታመን እና ሊቀበሉት የሚገባ እውነታ ነው። እነዚህን መጠሪያዎች በተለያዩ መደቦች ከፋፍሎ በስርዓት ማየት ይቻላል፡

✅ የአዲስ አበባ የአካባቢ ስሞች አመጣጥ በምድብ

👉 ከባላባቶችና ታዋቂ ሰዎች ጋር በተያያዘ የተሰየሙ፡-
ራስ መኮንን
ራስ ብሩ
ራስ ሥዩም
ፊት አውራሪ ሀብተጊዮርጊስ
ደጃች ውቤ
ነጋድራስ ኃይለጊዮርጊስ
ደጃዝማች ዘውዱ
አባ ኮራን
ሸጎሌ (ሸኽ ሆጀሌ)

👉 ከብሔር ብሔረሰቦች ጋር በተያያዘ የተሰየሙ፡
ወሎ ሰፈር
አደሬ ሰፈር
ጎፋ
መንዝ
ሱማሌ ተራ

👉 ከሙያና ከሥራ ባልደረቦች ጋር በተያያዘ የተሰየሙ፡
ሠራተኛ ሰፈር
ዘበኛ ሰፈር
ኩባንያ ሰፈር
ጠብመንጃ ያዥ ሰፈር
ገዳም ሰፈር
ገባር ሰፈር
ሰረገላ ሰፈር
ሳቢ
ውኃ ስንቁ ሰፈር

👉 ከአጋጣሚዎች፣ ከክስተቶችና ከመሬት ምልክቶች ጋር በተያያዘ የተሰየሙ፡-
ሰባራ ባቡር
ዶሮ ማነቂያ
እሪ በከንቱ
አፍንጮ በር
አራት ኪሎ
አምስት ኪሎ
ስድስት ኪሎ
ጣሊያን ሰፈር
22 ማዞሪያ
ንፋስ ስልክ

👉 ከጣሊያን ወረራ ጋር በተያያዘ የወጡ የፋሺስት ስያሜዎች፡
መርካቶ
ፒያሳ
ፖፖላሬ
ካምቦሎጆ
ካዛንቺስ

👉 ከአዳዲስ አብያተ ክርስቲያናት ግንባታ ጋር በተያያዘ የተሰየሙ፡-
አራዳ ጊዮርጊስ
ዮሴፍ
ኪዳነ ምህረት
ቀራኒዮ መድኃኔዓለም
ቀጨኔ መድኃኔዓለም
የካ ሚካኤል
የረር ሥላሴ
ኡራኤል
ቦሌ መድኃኔዓለም

✅ የፊንፊኔ ቀደምት ስሟ ሲሆን በስሯ የነበሩት ቀደምት የአካባቢ ስያሜዎች እና አሁን ላይ የሚጠሩበት አዳዲስ ስሞች ከታች ማየት ትችላላችሁ በምስሉም ላይ ተመልከቱ።

~ መርካቶ . . . . . . . . . .አጋምሳ
~ ራስ ካሳ ሰፈር . . . . . . በዳ ኤጄርሳ
~ ጥቁር አንበሳ. . . . . . . .ባሮ ኮርማ
~ ፒያሳ. . . . . . .. . . . . .. .ቢርቢርሳ ጎሮ
~ ስድስት ኪሎ . . . . . .. . .ጨፌ አራራ
~ ሜክሲኮ . . . . . . .. . . . .ጨፌ አነኒ
~ ሳር ቤት. . . . .. . . . . .. . ጨልጨሊ
~ አራት ኪሎ . . .. . . . . .. . ዳለቲ
~ እንጦጦ . . .. . . . . .. . ዲልድላ አዱሬ
~ ሃብተ ጊዮርጊስ ድልድይ. . . .ለጋ ቀመሌ
~ ትልቁ ቤተመንግስት. . . . ቱሉ ዳለቲ
~ አስኮ . . . . . . . . .. . . . . ቂሌ
~ ተክለሃይማኖት. . . . . .. . ሱሉላ ጋርቢ
~ አዋሬ . . . . . .. . . . . .. . አዋሮ
~ ሩፋኤል. . . . . . . . .. . . . .አዳሚ
~ ቸርቸር ጎዳና . . .. . . . . .. . ወዴሳ

~ ሀና ማርያም . . .. . . . . .. ቱሉ ኤጄርሳ
~ ቅዱስ ዮሴፍ/አዲስ ሰፈር . .... ሉሜ
~ ቡና ቦርድ ላፍቶ . . . ...... .ቱም ቱም
~ ጎፋ . . . .. . . .... . ...... . ቱሉ Dheርቱ
~ ፈረንሳይ ለጋሲዎን . . . . . . . . .ቡርቃ ኤጄርሳ
~ ልደታ . . . . . . . . . . . . .ጫፌ ሙዳ
~ ዉጭ ጉዳይ . . . . . . . . . Dhaካ አራራ
~ ጎተራ/ወሎ ሰፈር. . . . .ዶሎ ቡዴና
~ ግንፍሌ . . . . . . . .. . . . Dhuሙጋ
~ አዲስ ከተማ . . . . . . . . . ጎልባ
~ ቃጫ ፋብሪካ . . . . . . . . . .ሀረዋ
~ ጉርድ ሾላ . . . . . . . . . . . . .ሀርቡ
~ እስጢፋኖስ . . . . . . . . . ሁሉቃ ኮርማ
~ ብሄረ ፅጌ. . . . . . . . . . . . .ጃጃ

~ በላይ ዘለቀ መንገድ . . . . . . .ካራ ቆርጢ
~ የካ ሚካኤል . . . . . . . . . . .ቡርቃ ቆሪቻ
~ አየር ጤና . . . . . . . .. . . . . . ማደሮ
~ ባምቢስ . . . . . . . . . . . . . . .መልካ አቦሼ
~ አጣና ተራ . . . . . . . . . . . . . . .ጣሮ
~ ጨርቆስ ቤተክርስቲያ . . . . . . . . . .ሃዳ አማ(ጎልቦ)
~ ቄራ . . . . . . . . . . .. . . . . . . .ጉለሌ በdhaሶ
~ ጃን ሜዳ . . . . . . . . . . . . . . .ሁሩፋ ቦንቢ
~ ካሳንቺስ . . . . . . .. . . . . . . . . . ቃርሳ
~ ንፋስ ስልክ. . . . . . . . . . . . . . . ሮባ

~ 22 ማዞሪያ . . . . . . .. . . . . .. . ዶቃ ቦራ
~ ቀጨኔ. . . . . . . . . . . . . . . . . ዶቢ
~ ለገሀር . . . . . . . . . . . . . . . . . ለገሀሬ
~ መካኒሳ . . . . . .. . . . . .. . ባከኒሳ
~ ቤተል . . . . .. . . . . .. . . . .ቦኬ
~ አቃቂ . . . . . .. . . . . .. . ሀቃቂ
~ ፍልውሃ . . . . . .. . . . . .. ሆራ ፊንፊኔ
~ ቃሊቲ . . . . . . . .. . . . . .. . ቃሉ

18/08/2026

ኦሮሞ በቀየው በቀደምት ርስት ምድሩ ፊንፊኔ ላይ ለማንነቱ : ለክብሩ : ለኦሮሞነቱ ህያው መስዋዕትነት በታሪክ የከፈለባት ምድሩ ስለመሆኗ የቱፋ አረዶ ጃራና ጃራ ቱቱሩ የክብር መስዋዕትነት ህያው ምስክሮች ናቸው ።

16/08/2026

ሀገራዊ አደራን ቡድናዊ በማድረግ ሀላፊነትን አለመወጣት ነውር ነው

የህዝብን አደራና እምነት ወደ ጎን በመተው በቡድተኝነት መንቀሳቀስ፣ አስታራቂ ሀሳብ ይዞ ከመቅረብ ይልቅ የግልን አቋም ብቻ ማራመድና ታሪካዊውን ሀገራዊ ምክክር ቡድናዊ ማድረግ ሀላፊነትን አለማወቅ እንዲሁም የተሰጠን አደራ በትክክል አለመወጣት ነው። ከዚህም በላይ በጀርባ ማሴርና አላስፈላጊ ግሩፕ እየከፈቱ መንቀሳቀስ ለሀገርና ለወደፊት ትውልድ ከመጨነቅ ይልቅ የግልንና የቡድንን ጠባብ ፍላጎት ማደላደልን ያሳያል።

ከምክክሩ አዳራሽ ቡድን ውጪ እውቅና የሌለውና ወገንተኛ የሆነ ሀሳብ ለማራመድ ቡድን ከፍቶ ለብቻ ተሰባስቦ መዶለት ለነገ አለማሰብንና የሌላን ሀሳብ ለማድመጥ ዝግጁ አለመሆንን ቁልጭ አድርጎ ያሳያል። በተመሳሳይ መልኩ በምክክሩ ሂደት ገና ከውጪ አቋም ይዞ መግባትና ግትር ሆኖ የሌላውን ሀሳብ አስቀድሞ መጣል ለስኬታማና አካታች ውይይት በሩን የሚዘጋ ጎጂ አካሄድ ነው።

16/08/2026

#ይደመጥ

15/08/2026

አዲስ አበባን እንደ ደሴት ማሰብ ከንቱ ቁዠት ነው፤ የሀሰት ፕሮፖጋንዳው ይቁም!
​በማህበራዊ ሚዲያ ላይ አዲስ አበባን እና ኦሮሚያን እርስ በርስ ለማጋጨት ሆን ተብለው የሚነዙ የተሳሳቱ ትርክቶችን በስፋት እየተመለከትን ነው። ነገር ግን ሁላችንም በግልጽ ልንገነዘበው የሚገባው ትልቁ እውነታ፣ አዲስ አበባ ከኦሮሚያ ክልል ጋር ያላት ግንኙነት እጅግ ጥብቅ፣ የማይነጣጠል እና ተፈጥሯዊ መሆኑን ነው። አዲስ አበባን ከዙሪያዋ ካለው የተፈጥሮ ማህጸን ሙሉ በሙሉ ነጥሎ እንደ ደሴት ብቻዋን እንድትኖር ማድረግ ፈጽሞ የማይቻል እና ከተፈጥሮ ህግ ጋር የሚጋጭ ነው። ይህን ለማድረግ መሞከርም ሆነ እንደዚያ አድርጎ ማሰብ ከንቱ ቁዠት ነው።
​ከተማዋ የእለት ተዕለት የምግብ ፍጆታዋን፣ የውሃ አቅርቦቷን፣ የግንባታ ጥሬ እቃዋን እንዲሁም የኢንቨስትመንት ፍላጎቷን የምታሟላው ከዚሁ ተፈጥሯዊ ጎረቤቷ ጋር በጥብቅ በመቀናጀት ነው። ላለፉት 35 አመታት የኦሮሚያ ክልል መንግስት መቀመጫ በመሆን፣ ህዝቡም በሰላም፣ በፍቅር እና በመከባበር አብሮ ኖሯል። ይህ የ35 ዓመታት ጤናማ አብሮነት ዛሬም ወደፊትም የሚቀጥል እንጂ፣ ማንም ፖለቲከኛ በፈጠረው የሀሰት ትርክት የሚፈርስ አይደለም።
​ስለዚህ፣ ከተማዋን "ልትወረር ነው" ወይም "በሌላ ክልል ልትዋጥ ነው" በሚል የሚሰራጨው አፍራሽ እና የሀሰት ፕሮፖጋንዳ በአስቸኳይ መቆም አለበት። ህዝባችንም ኢትዮጵያን ለማፍረስ እና ወንድማማች ህዝቦችን ለማጋጨት ለሚሰሩ የጥፋት ሃይሎች የፈጠራ ወሬ በፍጹም ጆሮ መስጠት የለበትም። በእነዚህ ወገኖች የሚነዛው አሉባልታ ለሀገራችን ሰላም ምንም አይነት ፋይዳ የለውም። አዲስ አበባ የሁላችንም ማዕከል እና ፌደራላዊ ከተማ ሆና የሰላም ጉዞዋን አጠናክራ ትቀጥላለች። ከሀሰተኛ መረጃ ራሳችንን በማራቅ ለጋራ እድገታችን እና ለሰላማችን ዘብ እንቁም! ኢትዮጵያ በህዝቦቿ አንድነት ፀንታ ትኖራለች!

14/08/2026

ምን አዲስ ነገር ተገኝቶ ነው? 35 ዓመት የክልሉ መቀመጫ አልነበረችም ወይ!
በማህበራዊ ሚዲያ ላይ አዲስ አበባንና የኦሮሚያ ክልልን በተመለከተ አዳዲስና የሚያስፈሩ ትርክቶች ሆን ተብለው ሲፈበረኩ እንሰማለን። ግን እስቲ ቆም ብለን በምክንያት እናስብ፤ ዛሬ የተለየ ምን አዲስ ነገር ተገኝቶ ነው? አዲስ አበባ ላለፉት 35 ዓመታት የኦሮሚያ ክልል መንግስት መቀመጫ ሆና አላገለገለችም ወይ?
በእነዚህ 35 ዓመታት ውስጥ ከተማዋ የፌዴራል መንግስቱ ርዕሰ መዲና፣ የብሔር ብሔረሰቦችና ሕዝቦች በሰላም፣ በፍቅርና በአብሮነት የሚኖሩባት "ትንሿ ኢትዮጵያ" ሆና ዘልቃለች። በተጓዳኝ ደግሞ የኦሮሚያ ክልል ማዕከል በመሆኗ የተፈጠረ አንዳችም የጎላ ችግር አልነበረም። ይልቁንም ይህ ሁኔታ አብሮ ለማደግና ሰላምን ለማስፈን ትልቅ ዕድል የፈጠረ ነው።
ከተፈጥሯዊ ማህጸኗ ኦሮሚያ ጋር ያላት ጥብቅ ቁርኝት ትናንትም የነበረ፣ ዛሬም ያለ፣ ነገም የሚቀጥል ፀጋ እንጂ ስጋት ሊሆን አይችልም። "ልዩ ጥቅም" በሚለው የሕገ-መንግስት ቃል ፈንታ "የጋራ ተጠቃሚነት" የሚል ማዕቀፍ መዘጋጀቱ የ35 ዓመቱን ጤናማ አብሮነት ሕጋዊና ዘመናዊ ከማድረግ የዘለለ ምንም የተለየ አጀንዳ የለውም። ስለዚህ የፈጠራ ስጋቶችን ትተን የሁላችንም በሆነችው አዲስ አበባ የጋራ ብልጽግና ላይ ብቻ እናተኩር!

13/08/2026

ባንዳውን አጋልጡ‼️

ጃዋር መሐመድ የግብፅ ተላላኪ መሆኑን ያወቅነው ዛሬ አይደለም። ለኦሮሞ ሕዝብ እታገላለሁ በሚልባቸው ዓመታት ሁሉ የባንዳነት ሥራ ሲሠራ ነበር። እነሆ ከነማስረጃው ተመልከቱ፦

11/08/2026

11/08/2026

04/08/2026

የአለም ሚዲያዎች ስለኢትዮጵያ አረንጓዴ አሻራ እየተነጋገሩ ነው

በአንድ ጀምበር 805 ሚሊዮን ችግኞችን በመትከል የተመዘገበው ታሪካዊ ስኬት የዓለም አቀፍ መገናኛ ብዙኃንን ቀልብ በመሳብ ኢትዮጵያን በዓለም አቀፍ መድረክ የአየር ንብረት ለውጥ ተሟጋች አድርጓታል። ወደ 26 ሚሊዮን የሚጠጉ ዜጎች በነቂስ በመውጣት ያሳዩት የማይበገር የአንድነትና የባለቤትነት ስሜት፣ ሀገራችን በራሷ አቅም የተፈጥሮ ሀብቷን የመንከባከብና የደን ሽፋኗን የማሳደግ ጽኑ አቋም እንዳላት ለዓለም ያስመሰከረ አበይት ኩራት ነው።

ዓለም በከባድ የበረሃማነትና የአየር ንብረት መዛባት ስጋት ውስጥ በምትገኝበት በዚህ ወሳኝ ወቅት፣ ይህ የኢትዮጵያ ግዙፍ የችግኝ ተከላ ንቅናቄ ለአፍሪካም ሆነ ለተቀረው ዓለም አርአያ የሚሆን ተግባራዊ መፍትሔ አሳይቷል። በሀገር ውስጥ ከተከናወነው በተጨማሪም የኢትዮጵያ ኤምባሲዎች ከዓለም አቀፍ አጋሮች ጋር በመተባበር መርሃ ግብሩን በዓለም አቀፍ ደረጃ ማካሄዳቸው፣ ሀገራችን ለምድር ጤናማነትና ለዘላቂ ልማት ያላትን መሪነትና ቁርጠኝነት በግልጽ የሚያረጋግጥ ነው።