14/10/2026
Τότε ήταν στους "αφανείς".
Ανθυπολοχαγός Πεζικού Ξυλούρης Μενέλαος γεννηθείς στον Κρουσώνα Ηρακλείου το 1914. Υπηρέτησε στο 43ο Σύνταγμα Πεζικού (43ο Σ.Π.) και έλαβε μέρος σε μερικές από τις πιο φονικές συγκρούσεις του πολέμου, συμπεριλαμβανομένης της ιστορικής και εξαιρετικά σκληρής μάχης στο ύψωμα Μάλι Σεντέλι, όπου η Μεραρχία Κρητών κράτησε τις θέσεις της απέναντι στις σφοδρές ιταλικές επιθέσεις με βαρύτατο τίμημα σε απώλειες. Με την κατάρρευση του μετώπου τον Απρίλιο του 1941, ο Ξυλούρης παρέμεινε εγκλωβισμένος στην Αθήνα μέχρι τον Νοέμβριο του 1941. Κατά το διάστημα αυτό, εκμεταλλεύτηκε την παραμονή του στην πρωτεύουσα για να δώσει τα τελευταία μαθήματα που χρωστούσε στη Νομική Σχολή (τα οποία είχαν διακοπεί λόγω της επιστράτευσής του) και να λάβει το πτυχίο του. Επιστρέφοντας στην Κρήτη βγήκε στο βουνό και διετέλεσε συναρχηγός της Αντιστασιακής «Ομάδας Σατανά» του Κρουσώνα (μαζί με τον Καπετάν Αντώνη Γρηγοράκη «Σατανά»). Για το λόγο αυτό, ο πατέρας του, Ιωάννης Ξυλούρης, συνελήφθη, βασανίστηκε άγρια και εκτελέστηκε από τη Βέρμαχτ το 1942. Μετά την Απελευθέρωση έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις του Εθνικού Στρατού κατά τον Εμφύλιο Πόλεμο (στις επίλεκτες δυνάμεις καταδρομών), όπου και τραυματίστηκε σοβαρά στις μάχες του Γράμμου και του Βίτσι. Λόγω του τραυματισμού του τέθηκε σε πολεμική διαθεσιμότητα και αποστρατεύτηκε τιμητικά με τον βαθμό του Ταγματάρχη ε.α., έχοντας παρασημοφορηθεί.
Εκλεγόταν Βουλευτής Ηρακλείου για περίπου μία εικοσαετία με τα κεντρώα κόμματα (Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου και μετέπειτα Ένωση Κέντρου - Νέες Δυνάμεις / ΕΔΗΚ). Κατά τη διάρκεια της δικτατορίας (1967-1974) ανέπτυξε έντονη αντιδικτατορική δράση μέσα από τις τάξεις της οργάνωσης ΔΕΚΑ.
Πέθανε το 1991.
At the time, he was among the "unsung."
Second Lieutenant Menelaos Xylouris was born in Krousonas, Heraklion, in 1914. He served in the 43rd Infantry Regiment and took part in some of the war's deadliest clashes, including the historic and exceptionally fierce battle at the Mali Sendeli height, where the Cretan Division held its ground against intense Italian assaults at the cost of extremely heavy casualties. Following the collapse of the front in April 1941, Xylouris trapped in Athens . During this period, he took advantage of his stay in the capital to complete the final exams required for his Law degree—which had been interrupted by his conscription—and to graduate. Upon returning to Crete, served as co-leader of the Krousonas-based Resistance unit known as the "Satanas Group" (alongside Captain Antonis Grigorakis, nicknamed "Satanas"). Consequently, his father, Ioannis Xylouris, was arrested, brutally tortured, and executed by the Wehrmacht in 1942.
After the Liberation, he took part in the National Army's operations during the Civil War (serving in elite commando units), where he was seriously wounded in the battles of Grammos and Vitsi. Due to his injury, he was placed on wartime reserve status and was honorably discharged with the rank of retired Major, having received decorations for his service. He was elected Member of Parliament for Heraklion for approximately twenty years representing centrist parties (Georgios Papandreou’s Centre Union and, subsequently, Centre Union – New Forces / EDIK). During the dictatorship (1967–1974), he was actively involved in the resistance against the regime through the organization DEKA.
He passed away in 1991.