24/01/2023
https://www.facebook.com/111304671585303/posts/185910554124714/?sfnsn=mo
Υψηλή πρόσληψη νιτρωδών και νιτρικών αλάτων από τη διατροφή – Ερευνητικά δεδομένα για την Ελλάδα
Η μακροχρόνια υψηλή πρόσληψη νιτρωδών και νιτρικών αλάτων μέσω της υπέρμετρης κατανάλωσης επεξεργασμένου κρέατος έχει συσχετιστεί με δυσμενείς επιπτώσεις στην υγεία του ανθρώπου και κυριότερα με εμφάνιση καρκίνου του γαστρεντερικού συστήματος. Η σχετική μελέτη βρίσκεται στην ακόλουθη διεύθυνση: https://doi.org/10.1093/nutrit/nuab113.
Τα νιτρώδη άλατα (νιτρώδες κάλιο - E249 και νιτρώδες νάτριο - E250) και τα νιτρικά άλατα (νιτρικό νάτριο - E251 και νιτρικό κάλιο - E252) είναι νόμιμα και ευρέως χρησιμοποιούμενα πρόσθετα στην παραγωγή επεξεργασμένου κρέατος, το οποίο ορίζεται ως το κρέας που έχει αρωματιστεί ή διατηρηθεί με αλάτισμα, ωρίμανση, ζύμωση, κάπνισμα ή άλλες τεχνικές. Στην κατηγορία αυτή συμπεριλαμβάνονται, για παράδειγμα, το ζαμπόν, το μπέικον, το σαλάμι, η καπνιστή ή βραστή γαλοπούλα, τα λουκάνικα Φρανκφούρτης κ.ά.
Ο ΕΦΕΤ, στο πλαίσιο της αποστολής του για τη συνεχή ενημέρωση του καταναλωτή σε θέματα ασφάλειας των τροφίμων, κάνει γνωστή στους καταναλωτές μια πρόσφατη έρευνα αξιολόγησης επικινδυνότητας της πρόσληψης νιτρικών και νιτρωδών αλάτων από την κατανάλωση προϊόντων επεξεργασμένου κρέατος, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Environmental Research and Public Health1.
Η έρευνα βασίστηκε στα δεδομένα κατανάλωσης 2152 συμμετεχόντων στην Πανελλαδική Μελέτη Διατροφής και Υγείας (ΠΑΜΕΔΥ) με τα ισχύοντα νομοθετημένα ανώτατα επιτρεπτά όρια (MPLs) για τη χρήση νιτρωδών και νιτρικών αλάτων σε προϊόντα κρέατος. Η εκτίμηση της διάμεσης πρόσληψης νιτρωδών και νιτρικών αλάτων από την κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος, υπολογιζόμενη ως ισοδύναμο νιτρωδών, αποκάλυψε ότι ένα σημαντικό ποσοστό των Ελλήνων καταναλωτών (6,6%, n=143) υπερβαίνει την Αποδεκτή Ημερήσια Πρόσληψη (Acceptable Daily Intake, ADI) που έχει οριστεί από την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) για τα νιτρώδη άλατα. Το ποσοστό αυτό είναι σημαντικά υψηλότερο στην ηλικιακή ομάδα 0-9 ετών, όπου εκτιμήθηκε ότι το 15,3% (n=29) των παιδιών που συμμετείχαν στη μελέτη (n=190) υπερέβη την ADI και άρα βρίσκεται σε κίνδυνο. Σημειώνεται ότι η ADI είναι η εκτιμώμενη ποσότητα μιας ουσίας στην τροφή ή το πόσιμο νερό που μπορεί να καταναλωθεί καθημερινά στη διάρκεια της ζωής ενός ανθρώπου χωρίς να έχει δυσμενή επίδραση στην υγεία του. Εκφράζεται σε χιλιοστόγραμμα (mg) της ουσίας ανά χιλιόγραμμο (kg) βάρους σώματος (bw) και για τα νιτρώδη άλατα είναι 0,07 mg/kg bw/day.
Τέλος, κύριες πηγές πρόσληψης νιτρωδών και νιτρικών αλάτων από επεξεργασμένο κρέας για τον ελληνικό πληθυσμό είναι τα προϊόντα από χοιρινό κρέας και κρέας γαλοπούλας, που καταναλώνονται ως μέρος σύνθετων πιάτων (συχνότερα σε τοστ, σάντουιτς και πίτσα).
Σημειώνεται ότι όλα τα παραπάνω ευρήματα αφορούν υπέρμετρη κατανάλωση επεξεργασμένου κρέατος που μπορεί να οδηγήσει σε υπέρβαση της Αποδεκτής Ημερήσιας Πρόσληψης των νιτρωδών και νιτρικών αλάτων. Γι’ αυτό, ως καταναλωτές είναι καλό να καταναλώνουμε με μέτρο αυτά τα προϊόντα προγραμματίζοντας κατάλληλα την προμήθεια των τροφίμων μας βάσει των διατροφικών αναγκών μας, ελέγχοντας τις ετικέτες των τροφίμων πριν την αγορά, τόσο για τη φροντίδα της δικής μας υγείας αλλά και των αγαπημένων μας προσώπων, ιδιαίτερα των παιδιών. Όλα τα πρόσθετα τροφίμων έχουν ελεγχθεί και επανελέγχονται τακτικά από την Ευρωπαϊκή Ένωση και είναι ασφαλή, όταν καταναλώνονται μέσα στα αποδεκτά όρια.
Μπορείτε να έχετε πρόσβαση στο πλήρες κείμενο της έρευνας στον παρακάτω σύνδεσμο: https://doi.org/10.3390/ijerph191912800
1) Kotopoulou, Sotiria, Antonis Zampelas, and Emmanuella Magriplis. 2022. "Risk Assessment of Nitrite and Nitrate Intake from Processed Meat Products: Results from the Hellenic National Nutrition and Health Survey (HNNHS)" International Journal of Environmental Research and Public Health 19, no. 19: 12800. https://doi.org/10.3390/ijerph191912800