08/10/2025
Στην Ελλάδα, η Δικαιοσύνη δεν μιλά πάντα τη γλώσσα εκείνων που δικάζει, ενώ η μετάφραση και η διερμηνεία αντιμετωπίζονται ως «τεχνική λεπτομέρεια» και όχι ως προϋπόθεση για μια δίκαιη δίκη.
Αυτό φάνηκε καθαρά σε δύο μεγάλες υποθέσεις –Siemens και Novartis– όπου η μετάφραση, παρότι είχε ουσιαστική σημασία, θεωρήθηκε «λεπτομέρεια». Η κακή διαχείριση –ή πιο σωστά, η παντελής απουσία γνώσης και διαχείρισης– της μεταφραστικής διαδικασίας οδήγησε σε καθυστερήσεις και επακόλουθη παραγραφή αδικημάτων, αντιπαραθέσεις για την ακρίβεια των στοιχείων και αμφισβητήσεις των αποδεικτικών μέσων.
Τι να περιμένουμε στη Δίκη των Τεμπών;
Η δίκη για τα Τέμπη δεν έχει ξεκινήσει ακόμη, επειδή η ογκώδης δικογραφία πρέπει πρώτα να μεταφραστεί στα ιταλικά. Κοινό νήμα με τις προηγούμενες υποθέσεις; Το θεσμικό κενό.
Η Ελλάδα δεν διαθέτει πιστοποιημένο σώμα δικαστικών μεταφραστών και διερμηνέων, παρότι η θεσμοθέτησή του έχει οριστεί ήδη από το 2010 από τη σχετική ευρωπαϊκή οδηγία. Δεν διαθέτει ρυθμιστικό πλαίσιο που να ορίζει σαφή πρότυπα ποιότητας, προθεσμίες και υποδομές, ενώ οι μεταφραστές στους οποίους ανατίθεται η μετάφραση –άγνωστο υπό ποιες προϋποθέσεις– πληρώνονται καθυστερημένα (και συχνά μετά από πολύ αγώνα και αγωνία), εργάζονται χωρίς επαγγελματική κατοχύρωση και συχνά χωρίς σαφές πλαίσιο αρμοδιοτήτων.
Στα παραπάνω πρέπει να συνυπολογιστεί η πρόσφατη ανακοίνωση του Υπουργού Δικαιοσύνης Γιώργου Φλωρίδη ότι προτίθεται να καλύψει αυτό το θεμελιώδες κενό με τη χρήση της τεχνητής νοημοσύνης (βλ. σύνδεσμο στα σχόλια για σχετική ανάρτησή μας). Κοινώς, ο Υπουργός Δικαιοσύνης προτίθεται να «μπαλώσει» ένα θεσμικό κενό δημοκρατίας με μια αρρύθμιστη τεχνολογία που παρουσιάζει ακόμη εγγενή άλυτα προβλήματα, όπως μεροληψία και προκαταλήψεις, παραισθήσεις (hallucinations), απειλές απορρήτου και ζητήματα απόδοσης ευθύνης.
Η αξιοπιστία της Δικαιοσύνης δεν θα είναι ποτέ επαρκής όσο η μετάφραση δεν αντιμετωπίζεται ως αυτό που είναι: μια θεσμική διαδικασία που εξασφαλίζει την απόδοση δικαιοσύνης. Αν θέλουμε πραγματικά ένα κράτος δικαίου, ας ξεκινήσουμε από τα αυτονόητα: μητρώο ειδικευμένων μεταφραστών με σαφή τυπικά κριτήρια και διαφανείς διαδικασίες επιλογής, εγγυήσεις ποιότητας, αξιοπρεπείς αμοιβές, ψηφιακά εργαλεία και δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα. Χωρίς αυτά, η Δικαιοσύνη θα μιλά – αλλά δεν θα εισακούγεται.
Πηγή φωτογραφίας: Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ - Επίσημη σελίδα
#μετάφραση #Τέμπη #διερμηνεία
