Morya Agro Services

Morya Agro Services Contact information, map and directions, contact form, opening hours, services, ratings, photos, videos and announcements from Morya Agro Services, Pimpalgaon Baswant.

युरिया दिल्यावर मातीमध्ये काय घडते?ही प्रक्रिया समजून घेतली तर नायट्रोजनचा कार्यक्षम वापर, नुकसान कमी, आणि पीक अधिक जोमद...
06/01/2026

युरिया दिल्यावर मातीमध्ये काय घडते?

ही प्रक्रिया समजून घेतली तर नायट्रोजनचा कार्यक्षम वापर, नुकसान कमी, आणि पीक अधिक जोमदार करता येते.

1️⃣ युरियाचा वापर

🌾 मका (किंवा इतर पीक) शेतात युरिया – CO(NH₂)₂ टाकला जातो.

2️⃣ हायड्रोलिसिस (Hydrolysis)

💧 मातीतील पाणी व युरेज़ (Urease) एन्झाइम यांच्या मदतीने

👉 युरिया → अमोनियम (NH₄⁺) मध्ये बदलतो.

📌 या टप्प्यावर चुकीची पद्धत असेल तर
वाष्पीभवन (Ammonia loss) होऊ शकते

3️⃣ नायट्रीफिकेशन (Nitrification) – सूक्ष्मजीवांची भूमिका

🔬 Nitrosomonas

👉 अमोनियम (NH₄⁺) → नायट्राइट (NO₂⁻)

🔬 Nitrobacter

👉 नायट्राइट (NO₂⁻) → नायट्रेट (NO₃⁻)

📌 ही प्रक्रिया हवेशीर (aerated) मातीत चांगली होते.

4️⃣ शोषण (Absorption)

🌿 वनस्पतींची मुळे मुख्यतः

👉 नायट्रेट (NO₃⁻) स्वरूपात नायट्रोजन शोषतात.

✨ परिणाम:
• जोमदार वाढ
• हिरवीगार पाने
• अधिक उत्पादन

• युरिया थेट वनस्पती वापरत नाही
• NH₄⁺ आणि NO₃⁻ हेच वापरयोग्य स्वरूप
• नायट्रेट जास्त असल्यास leaching होऊ शकते
• योग्य वेळ, योग्य मात्रा, योग्य पद्धत आवश्यक

✅ युरिया कार्यक्षमतेसाठी उपाय

✔ हलकी माती असल्यास विभागून देणे (split dose)
✔ पावसाआधी/पाण्याआधी देणे
✔ खोलवर टाकणे किंवा मातीने झाकणे
✔ नीम-कोटेड युरिया वापरणे

📌 प्रक्रिया समजली = खताचा अपव्यय कमी = नफा जास्त

✨ सूक्ष्म अन्नद्रव्ये (Micronutrients): लहान, पण पिकाच्या वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे!ज्याप्रमाणे आपल्याला NPK (नत्र, स्फ...
01/01/2026

✨ सूक्ष्म अन्नद्रव्ये (Micronutrients): लहान, पण पिकाच्या वाढीसाठी अत्यंत महत्त्वाचे!

ज्याप्रमाणे आपल्याला NPK (नत्र, स्फुरद, पालाश) या मुख्य अन्नद्रव्यांची (Primary Nutrients) गरज असते, त्याचप्रमाणे पिकांना त्यांच्या निरोगी वाढीसाठी आणि उत्पादनासाठी अतिशय कमी प्रमाणात का होईना, पण काही विशिष्ट सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची गरज असते.

सूक्ष्म अन्नद्रव्ये म्हणजे काय?
सूक्ष्म अन्नद्रव्ये म्हणजे अशी पोषक तत्त्वे, जी पिकांना अतिशय कमी प्रमाणात (अंशात्मक स्वरूपात) लागतात, परंतु त्यांच्या अभावी पिकाची वाढ थांबते किंवा गंभीर विकृती (Deficiency Symptoms) दिसतात.
उदाहरणार्थ, लोह (Iron), जस्त (Zinc), मंगल (Manganese), तांबे (Copper), बोरॉन (Boron), मॉलिब्डेनम (Molybdenum) आणि क्लोरीन (Chlorine) ही प्रमुख सूक्ष्म अन्नद्रव्ये आहेत.

🎯 मुख्य सूक्ष्म अन्नद्रव्ये आणि त्यांचे कार्य:
लोह (Iron - Fe): हे अन्नद्रव्य पिकाच्या पानांमध्ये हरितद्रव्य (Chlorophyll) तयार करण्यासाठी आणि प्रकाशसंश्लेषण (Photosynthesis) प्रक्रियेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे आहे. लोहाच्या कमतरतेमुळे नवीन पाने पिवळी पडतात.

जस्त (Zinc - Zn): जस्त पिकातील महत्त्वाचे संप्रेरक (Hormones) तयार करण्यास मदत करते आणि पिकाची वाढ नियंत्रित करते. जस्ताच्या कमतरतेमुळे पिकाची वाढ खुंटते (Little Leaf Syndrome).

बोरॉन (Boron - B): बोरॉनचा मुख्य उपयोग फुलांची निर्मिती, परागीभवन (Pollination) आणि नवीन पेशींच्या निर्मितीमध्ये होतो. हे फळांच्या चांगल्या विकासासाठी आवश्यक आहे.
मंगल (Manganese - Mn): मंगल हे नत्र (Nitrogen) वापरण्यास आणि प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रियेत सक्रिय सहभाग घेण्यासाठी मदत करते.

तांबे (Copper - Cu): तांबे पिकाची रोगप्रतिकारशक्ती वाढवते आणि पिकाच्या श्वासोच्छ्वास प्रक्रियेत महत्त्वाचे कार्य करते.
मॉलिब्डेनम (Molybdenum - Mo): हे नत्र स्थिर करणाऱ्या प्रक्रियेत (विशेषतः शेंगावर्गीय पिकांमध्ये) आवश्यक असते.

💡 महत्त्वाचे काय?
सूक्ष्म अन्नद्रव्यांची कमतरता असल्यास, पिकाच्या पानांवर विविध रंग बदलणे (उदा. शिरा हिरव्या, पण बाकीचे पान पिवळे), आकार बदलणे किंवा डाग पडणे अशा समस्या दिसतात.
NPK खतांसोबत सूक्ष्म अन्नद्रव्यांचा योग्य वापर केल्यास पिकाची उत्पादन क्षमता आणि गुणवत्ता दोन्ही सुधारते.
तुमच्या जमिनीमध्ये कोणत्या सूक्ष्म अन्नद्रव्याची कमतरता आहे, हे जाणून घेण्यासाठी माती परीक्षण (Soil Testing) करणे आवश्यक आहे.

१७ अन्नद्रव्ये व त्याचे कार्य
28/12/2025

१७ अन्नद्रव्ये व त्याचे कार्य

मुळे निष्क्रिय नसतात – ती “संवाद” करतातमुळे केवळ पाणी व अन्नद्रव्ये शोषणारी निष्क्रिय अवयवे नाहीत. ती अत्यंत सक्रिय (dyn...
25/12/2025

मुळे निष्क्रिय नसतात – ती “संवाद” करतात
मुळे केवळ पाणी व अन्नद्रव्ये शोषणारी निष्क्रिय अवयवे नाहीत. ती अत्यंत सक्रिय (dynamic) रचना आहेत. मुळे आजूबाजूच्या वातावरणाची जाणीव ठेवतात, त्यानुसार प्रतिसाद देतात आणि मातीशी सतत संवाद साधतात.

हा संवाद करण्यासाठी मुळे जी भाषा वापरतात, त्यातील एक महत्त्वाची प्रक्रिया म्हणजे मूलस्त्राव (Radical Exudation).

या स्त्रावांचे उत्सर्जन योगायोगाने होत नाही.
त्यांची रचना, प्रमाण आणि कार्य हे झाडाच्या पोषणस्थितीवर अवलंबून असते.
यामध्ये नायट्रोजन (N) हा सर्वात प्रभावी घटक आहे.

नायट्रोजन कमी किंवा पुरेशा प्रमाणात उपलब्ध आहे की नाही, यानुसार झाड आपली:
जैवरासायनिक (Biochemical)
शारीरिक (Physiological)
सूक्ष्मजीवांशी संबंधित (Microbiological)
रणनीती पूर्णपणे बदलते.

मूलस्त्राव (Radical Exudates) म्हणजे काय? आणि ते इतके महत्त्वाचे का आहेत?

मूलस्त्रावांमध्ये अनेक प्रकारची संयुगे असतात:
सेंद्रिय आम्ले – सिट्रिक, मॅलिक, ऑक्सॅलिक, लॅक्टिक
साधी साखरे – ग्लुकोज, फ्रुक्टोज, सुक्रोज
अमिनो आम्ले
फिनॉल्स
फ्लॅव्होनॉईड्स
म्युकस व पॉलिसॅकेराइड्स
विशिष्ट रासायनिक संदेश (Chemical signals)

⚠️ प्रकाशसंश्लेषणातून तयार होणाऱ्या एकूण कार्बनपैकी 20–40% कार्बन मुळे मातीमध्ये सोडतात.

हे नुकसान नसून, ही एक जिवंत राहण्याची व कार्यक्षमतेची गुंतवणूक आहे.

झाड या स्त्रावांचा वापर खालील गोष्टींसाठी करते:

अन्नद्रव्ये हालचालक्षम करणे
मुळांभोवतीचा pH बदलणे
उपयुक्त सूक्ष्मजीवांना सक्रिय करणे
रोगकारकांशी स्पर्धा करणे
मातीची रचना सुधारणे

टप्पा 1 : नायट्रोजन कमी असताना (Nitrogen Deficiency)
मुळे “शोध मोड” मध्ये जातात
जेव्हा नायट्रोजन कमी असते, तेव्हा झाड अधिक नायट्रोजन मिळवण्यासाठी विशेष जुळवून घेण्याची प्रक्रिया सुरू करते.
सेंद्रिय आम्लांचा स्त्राव वाढतो
मुख्यतः:
मॅलिक आम्ल
सिट्रिक आम्ल
ऑक्सॅलिक आम्ल

यांचे कार्य:

1️⃣ नायट्रोजन अप्रत्यक्षरीत्या उपलब्ध करणे
सेंद्रिय आम्ले सूक्ष्मजीवांची क्रिया वाढवतात, त्यामुळे सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन वेगाने होऊन अमोनियम किंवा नायट्रेट स्वरूपात N मुक्त होते.

2️⃣ रायझोस्फिअरचा pH बदलणे
स्थानिक आम्लता वाढल्याने सूक्ष्मजीवांच्या एन्झाइम्सची क्रिया वाढते.

3️⃣ अडकलेला नायट्रोजन मुक्त करणे
कॅल्शियम, लोह, अॅल्युमिनियम यांसारख्या कॅटायनशी बांधणी करून अप्रत्यक्षपणे N उपलब्धतेत वाढ होते.
मुळांमधील शारीरिक बदल
मुळांची लांबी व फांद्या वाढतात
मुळांच्या केसांची (Root hairs) संख्या वाढते
वरची वाढ (Shoot growth) कमी करून जमिनीत शोध वाढवला जातो
हे सर्व मूलस्त्रावासोबत समन्वयाने घडते.
कमी नायट्रोजन परिस्थितीत सूक्ष्मजीवांची भूमिका
सेंद्रिय आम्ले हे अनेक सूक्ष्मजीवांसाठी सहज उपलब्ध कार्बन स्रोत असतात.
उदा.:
नायट्रोजन खनिजीकरण करणारे जिवाणू
मुक्त नायट्रोजन स्थिरीकरण करणारे जिवाणू
(Azotobacter, Azospirillum)
सॅप्रोफायटिक बुरशी
हे सूक्ष्मजीव:
सेंद्रिय अवशेषांचे विघटन वाढवतात
अडकलेला नायट्रोजन मुक्त करतात
युरेझ, प्रोटीएझ, अमिडेझ एन्झाइम तयार करतात


जैविक नायट्रोजन स्थिरीकरण

झाड काही कार्बन खर्च करून सूक्ष्मजीवांकडून नायट्रोजन “खरेदी” करते.

टप्पा 2 : नायट्रोजन पुरेसा असताना
मुळे “कार्यक्षमता मोड” मध्ये जातात
नायट्रोजन योग्य प्रमाणात उपलब्ध असताना झाडाची रणनीती बदलते.
साखरे व पॉलिसॅकेराइड्सचा स्त्राव वाढतो
ग्लुकोज
फ्रुक्टोज
सुक्रोज
विद्राव्य पॉलिसॅकेराइड्स
कारणे:
प्रकाशसंश्लेषण अधिक कार्यक्षम होते
कार्बन चयापचय सक्रिय असतो
अन्नद्रव्ये मिळवण्यासाठी “दबाव” टाकण्याची गरज राहत नाही

नायट्रोजन असूनही साखरे का सोडल्या जातात?

✔️ उपयुक्त सूक्ष्मजीवांचा समतोल राखण्यासाठी
हे सूक्ष्मजीव:
रोगकारकांशी स्पर्धा करतात
ऑक्सिन, गिबरेलिनसारखी संप्रेरके तयार करतात
नायट्रोजन शोषण सुधारतात

✔️ नायट्रोजनचे नुकसान कमी करण्यासाठी
सूक्ष्मजीव:
तात्पुरते N साठवतात
हळूहळू सोडतात
लीचिंग व वायुरूप नुकसान कमी करतात

✔️ मातीची रचना सुधारण्यासाठी
सूक्ष्मजीवांचे पॉलिसॅकेराइड्स:
मातीचे गाठीकरण (Aggregation) वाढवतात
हवेशीरपणा
ओलावा धारण क्षमता
मुळांची वाढ सुधारतात
नायट्रोजन पुरेसा असताना सूक्ष्मजीवांची भूमिका
येथे सूक्ष्मजीव नायट्रोजन “वाचवण्यासाठी” नाही तर त्याचा जास्तीत जास्त कार्यक्षम वापर करण्यासाठी काम करतात.

मुख्य सूक्ष्मजीव:
PGPR (Plant Growth Promoting Rhizobacteria)
उपयुक्त बुरशी
दुय्यम अन्नद्रव्य विरघळवणारे सूक्ष्मजीव
कार्य:
सूक्ष्म मुळे वाढवणारी ऑक्सिन निर्मिती
नायट्रोजनच्या विविध स्वरूपांचे कार्यक्षम रूपांतर
जैविक व अजैविक ताणांपासून संरक्षण

🌾 या अवस्थेत झाड-सूक्ष्मजीव संबंध “शोषणात्मक” नसून “सहकार्यात्मक” बनतो.

🌱 मातीचे जैविक गुणधर्मनिरोगी फळबागांची जिवंत पायाभरणीमाती म्हणजे फक्त पिके उगवण्याचे माध्यम नाही — ती एक जिवंत परिसंस्था...
24/12/2025

🌱 मातीचे जैविक गुणधर्म

निरोगी फळबागांची जिवंत पायाभरणी
माती म्हणजे फक्त पिके उगवण्याचे माध्यम नाही — ती एक जिवंत परिसंस्था आहे. मातीतील जैविक गुणधर्म म्हणजे मातीमध्ये असणारे सजीव आणि त्यांची क्रिया, जी मातीची सुपीकता, झाडांचे आरोग्य आणि शाश्वत फळबाग उत्पादन यामध्ये अत्यंत महत्त्वाची भूमिका बजावते.

🔬 1. मातीतील सूक्ष्मजीव

मातीमध्ये अब्जावधी सूक्ष्मजीव असतात जसे की जीवाणू, बुरशी, अ‍ॅक्टिनोमायसीट्स, शैवाल आणि प्रोटोजोआ. हे सूक्ष्मजीव:
• सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन करतात
• नायट्रोजन, स्फुरद व गंधक यांसारखी अन्नद्रव्ये उपलब्ध करून देतात
• मातीची रचना व कणसंयोजन सुधारतात
• मातीजन्य रोगांवर नैसर्गिक नियंत्रण ठेवतात
फळबागांमध्ये उपयुक्त सूक्ष्मजीव झाडांच्या मुळांना सातत्याने अन्नद्रव्ये मिळण्यास मदत करतात.

🍄 2. बुरशी आणि मायकोरायझा

बुरशी, विशेषतः मायकोरायझल बुरशी, मुळांशी सहजीवन निर्माण करते. त्यांचे फायदे:
• मुळांचा पृष्ठभाग वाढवणे
• स्फुरद, झिंक आणि पाण्याचे शोषण वाढवणे
• दुष्काळ सहनशक्ती वाढवणे
• हानिकारक रोगजंतूपासून मुळांचे संरक्षण
दीर्घकाळ टिकणाऱ्या फळबागांसाठी मायकोरायझा अतिशय आवश्यक आहे.

🪱 3. मातीतील सजीव (गांडुळे व कीटक)

गांडुळे, मुंग्या, किडे, कोळी, भुंगे इत्यादी मातीचे नैसर्गिक अभियंते आहेत. त्यांची भूमिका:
• मातीची हवा खेळती व भुसभुशीत करणे
• सेंद्रिय पदार्थ खोल मातीमध्ये मिसळणे
• सूक्ष्मजीवांची क्रिया वाढवणे
• अन्नद्रव्यांचे पुनर्चक्रण वाढवणे
गांडुळांची उपस्थिती म्हणजे जैविकदृष्ट्या समृद्ध मातीचे लक्षण आहे.

🔄 4. सेंद्रिय पदार्थांचे विघटन

जैविक क्रियेमुळे पालापाचोळा, पिकांचे अवशेष व शेणखत यांचे विघटन होते. त्यामुळे:
• स्थिर ह्युमस तयार होतो
• मातीची पाणी धरून ठेवण्याची क्षमता वाढते
• कॅशन एक्सचेंज कॅपॅसिटी (CEC) सुधारते
• दीर्घकालीन सुपीकता टिकून राहते

🌳 5. पिकांच्या वाढीत व मातीच्या आरोग्यात भूमिका

मातीचे जैविक गुणधर्म:
• मुळांची जोमदार वाढ घडवतात
• अन्नद्रव्यांचा कार्यक्षम वापर वाढवतात
• रासायनिक खतांवरील अवलंबन कमी करतात
• ताणतणावांपासून नैसर्गिक संरक्षण निर्माण करतात
फळबागांमध्ये जैविकदृष्ट्या सशक्त मातीमुळे निरोगी झाडे, दर्जेदार फळे आणि टिकाऊ उत्पादन मिळते.

🌿 निष्कर्ष
सेंद्रिय पदार्थांचा वापर, मल्चिंग, आच्छादित पिके, रसायनांचा मर्यादित वापर आणि योग्य पाणी व्यवस्थापन यांच्या माध्यमातून मातीचे जैविक आरोग्य जपणे हे शाश्वत फळबाग व्यवस्थापनाचे मुख्य सूत्र आहे.
जिवंत माती = समृद्ध व टिकाऊ फळबाग 🌱

22/12/2025

Silicon: पिकासाठी वरदान आहे सिलिकॉन, जाणून घेऊन सिलिकॉनचे पिकाला होणारे फायदे....

सिलिकॉन हे अन्नद्रव्य इतर अन्नद्रव्य च्या तुलनेत मोठ्या प्रमाणात शोषून घेते. शोषलेले हे सिलिकॉन वनस्पती सिलिसिक आम्लाच्या स्वरूपात विसरण व प्रवाही वस्तुमान पद्धतीने शोषून घेऊन त्याची साठवण खोडात व पानात करतात. ऊस पिकाचा विचार केला तर हे पीक हेक्टेरी 700 किलो सिलिकॉन शोषून घेते.

पिकाला सिलिकॉन चे होणारे फायदे...

वनस्पतीच्या पानांच्या पेशीभित्ति वर सिलिका जेल या स्वरूपात साठून राहते. त्यामुळे त्याचा पानांवर जाड थर निर्माण होतो. या साचलेल्या थरामुळे वनस्पतींमध्ये यांत्रिक शक्ती निर्माण होऊन वनस्पती सरळ वाढतात. त्यामुळे त्यांचे जमीनीवर लावण्याचे प्रमाण कमी होते. पाणी सरळ वाढल्याने एकमेकांचे सावलीत पानांवर पडत नाही. या सर्वांमुळे प्रकाशसंश्‍लेषण प्रक्रियेत मदत होऊन पिकाची उंची, खोडा ची जाडी व फुटव्यांची संख्या वाढते...
पिकात स्टोरेज तयार होऊन त्याची साठवण होऊन त्याच स्वरूपात ती टिकून राहते यासाठी सिलिकॉन चा उपयोग होतो.
सिलिकॉन आर्थिक दृष्ट्या फायदेशीर- सिलिकॉन चा यासर्व उपयोगामुळे सिलिकॉन पुरवठा करण्यासाठी पारंपारिक तसेच वनस्पतीच्या अवशेषांचा फेरवापर व रासायनिक घटकांचा वापर केला जातो. रासायनिक स्त्रोतांमध्ये कॅल्शियम सिलिकेट ( 14 ते 19 टक्के सिलिकॉन व 17 टक्के पालाश ) व मॅग्नेशियम सिलिकेट (14.5 टक्के सिलिकॉन ) यांचा समावेश होतो...
उसामध्ये महात्मा फुले कृषी विद्यापीठ, राहुरी यांच्या शिफारशीनुसार मध्यम खोल काळ्याजमिनीत उसाची लागण आणि खोडव्याचे अधिक ऊस व साखर उत्पादन घेण्यासाठी कॅल्शियम सिलिकेट 832 किलो प्रति हेक्‍टरी ऊस लागवडीच्या वेळेस एकदाच वापरले असता चारशे किलो प्रति हेक्‍टरी सिलिकॉन ऊसाला मिळते तसेच बगॅसऐशचा वापर केला तर सिलिकॉनउसासाठी उपलब्ध होऊ शकते. तसेच जिवाणू खतांचे मिक्स कल्चर वापरून उसाच्या पाचटाचे कंपोस्ट ऊसाला दिल्यास त्याद्वारे देखील ऊसाला सिलिकॉनचा पुरवठा होतो....

सल्फर (गंधक)सल्फर (गंधक) हे पिकांच्या वाढीसाठी आणि गुणवत्तेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे 'दुय्यम अन्नद्रव्य' (Secondary Nutrien...
17/12/2025

सल्फर (गंधक)

सल्फर (गंधक) हे पिकांच्या वाढीसाठी आणि गुणवत्तेसाठी अत्यंत महत्त्वाचे 'दुय्यम अन्नद्रव्य' (Secondary Nutrient) आहे. तुम्ही विचारल्याप्रमाणे सल्फरचे महत्त्व, त्याच्या कमतरतेची लक्षणे (जी फोटोमध्ये दिसू शकतात) आणि त्यावरील उपाययोजना खालीलप्रमाणे आहेत:
​● सल्फर (गंधक) पिकासाठी का महत्त्वाचे आहे?
​प्रथिने आणि तेल: हे पिकांमध्ये प्रथिने (Proteins) तयार करण्यासाठी आणि तेलबिया पिकांमध्ये (सोयाबीन, भुईमूग इ.) तेलाचे प्रमाण वाढवण्यासाठी मदत करते.
​हरितद्रव्य: पानांमध्ये हिरवेपणा (Chlorophyll) टिकवून ठेवण्यासाठी आणि प्रकाशसंश्लेषण प्रक्रियेसाठी हे गरजेचे आहे.
​गुणवत्ता: कांदा, लसूण, मोहरी यांसारख्या पिकांमध्ये तिखटपणा आणि विशिष्ट वास (Pungency) सल्फरमुळेच येतो.
​● सल्फरच्या कमतरतेची लक्षणे (फोटोमध्ये कसे ओळखावे?)
​जर तुमच्या पिकाचा फोटो असेल, तर तुम्ही खालील गोष्टी तपासून पाहू शकता:
​शेंड्याकडील पाने पिवळी पडणे: सल्फरची कमतरता सर्वात आधी नवीन येणाऱ्या कोवळ्या पानांवर (शेंड्यावर) दिसून येते. ही पाने फिकट पिवळी किंवा पोपटी रंगाची दिसतात.
​फरक कसा ओळखावा? नत्राच्या (Nitrogen) कमतरतेमध्ये पिकाची जुनी (खालची) पाने पिवळी पडतात, तर सल्फरच्या कमतरतेमध्ये नवीन (वरची) पाने पिवळी पडतात.
​वाढ खुंटणे: पिकाची उंची वाढत नाही, खोड बारीक राहते आणि पान गुंडाळल्यासारखी (Cup shape) दिसू शकतात.
​फळे/दाणे: शेंगा किंवा कणीस पूर्ण भरत नाही आणि दाण्यांचा आकार लहान राहतो.
​● उपाययोजना (Remedies)
​सल्फरची कमतरता भरून काढण्यासाठी तुम्ही खालील खतांचा वापर करू शकता:
​○ जमिनीतून देण्यासाठी (Soil Application):
​बेंटोनाईट सल्फर (Bentonite Sulphur): हे दाणेदार स्वरूपात मिळते (उदा. ९०% डब्ल्यू.जी.). हेक्टरी २० ते ४० किलो (पिकाच्या गरजेनुसार) जमिनीतून द्यावे. याचा रिझल्ट दीर्घकाळ मिळतो.
​सिंगल सुपर फॉस्फेट (SSP): यामध्ये १२% सल्फर असते. लागवडीच्या वेळी डीएपी (DAP) ऐवजी एस.एस.पी. वापरल्यास पिकाला स्फुरदसोबत सल्फरही मिळते.
​जिप्सम: स्वस्त पर्याय म्हणून जिप्समचा वापर करता येतो (यात सुमारे १८% सल्फर असते).
​मॅग्नेशियम सल्फेट / अमोनियम सल्फेट: जर पिकाला मॅग्नेशियम किंवा नत्राचीही गरज असेल, तर ही खते वापरल्यास दुहेरी फायदा होतो.
​○ फवारणीसाठी (Foliar Spray) - उभ्या पिकात:
​जर कमतरता जास्त असेल आणि तातडीने उपाय हवा असेल, तर 'सल्फर ८०% डब्ल्यू.डी.जी.' (Sulphur 80% WDG) या विद्राव्य खताची फवारणी करावी.
​प्रमाण: २ ते ३ ग्रॅम प्रति लिटर पाणी (उदा. १५ लिटरच्या पंपासाठी ३०-४५ ग्रॅम).
​टीप: सल्फर हे बुरशीनाशक (Fungicide) म्हणूनही काम करते, त्यामुळे भुरी (Powdery Mildew) सारख्या रोगांचे नियंत्रण होण्यासही मदत होते..

29/03/2024

Grapes safe for eating

Celebration of 75 years2023 platinum Jubilee year
23/08/2023

Celebration of 75 years
2023 platinum Jubilee year

Address

Pimpalgaon Baswant

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Morya Agro Services posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Shortcuts

Share