Royal Geer Goshala Foundation

14/11/2022

03/06/2021

“The White Revolution of Brazil”

Maharaja Saheb Bhavnagar- Maharaja KrishnaKumar Sinhji Gohil, introduced the Gir Cow to Brazil which contributed to 80% of Brazil’s milk production ! Gir Cows in Brazil give anything from 40-70 litres of milk in one day.

Maharaja Saheb Krishna Kumar Sinhji’s statue is present near the Brazilian Parliament - the people honoured him with this gesture since the Gir Cow was a massive boost to dairy and to the economy of the nation.

📸
1960- Celso Garcia Cid welcoming HH Mahraja Saheb KrishnaKumar Sinhji of Bhavnagar at his farm in Sertanópolis Brazil

30/11/2020

*देशी गाईचे महत्व पटवून देणारा खणखणीत लेख.*

भारतीय वंशाच्या वळुंची सक्तीने कत्तल करण्यात आली. परदेशातुन प्रचंड मोठ्या प्रमाणावर जर्सी, होल्स्टेन फ्रिजियन या घाणेरड्या प्राण्यांचे वीर्य आयात करुन त्या वीर्यामार्फत देशी गायी भरवुन त्याना नासविण्यात आले. खेडोपाडी असे वीर्य पाठविण्यासाठी एसटी बसेस ची मदत घेण्यात आली. खाजगी पशुवैद्यक डॉक्टराना देशी गायीला एका वेळी जर्सी प्राण्याच्या विर्याने भरविण्यासाठी पाचशे रुपये व संकरीत (नासविलेले) वासरु जन्मल्यावर एक हजार रुपये देण्यात आले. संबंधीत शेतकरयाना देखील पैश्याचे अमिष दाखविण्यात आले. हा सर्व पैसा परदेशी कंपन्यांचा होता. हा प्रकार अजुनदेखील सुरु आहे. सर्व बाजुनी प्रयत्न करुन भारतामधुन देशी गाय नष्ट करायची यावर लक्ष केंद्रीत केले गेले. दुर्देवाने हा कट 99% यशस्वी झाला असुन आता फक्त आपल्या देशात 1% देशी गायी शिल्लक आहेत. यामुळे आपल्या राष्ट्राचे कधीही भरुन न येणारे आतोनात नुकसान झाले आहे. संकरीकरण थांबले नाहीतर पुढील 5 वर्षात शिल्लक असलेल्या देशी गायी देखील नामशेष होतील व त्याना फोटोमधे पाहण्याची वेळ येइल. बाहेरुन देखावा करण्यासाठी देशी गायींचे संकरीकरण दुधाच्या उत्पादनात वाढ करण्यासाठी करत असल्याचा कांगावा करण्यात आला. पण हे सपशेल खोटे आहे कारण संकरीकरणामुळे गायीचे दुधाचे उत्पादन वाढलेलेच नाही. पुर्वीच्या शुध्द देशी गायी भरपुर दुध देत होत्या त्या नामशेष केल्या गेल्या. देशी गायींचे शुध्द बीज (वळु) नष्ट केले गेले. त्यांच्या खाद्याकडे दुर्लक्ष केले गेले. *कृषी शिक्षणातुन देशी गायी दुध देत नाहीत त्यामुळे त्यांचे culling (कत्तल) करुन जर्सी होल्स्टेन फ्रिजियन हे प्राणी पाळले पाहीजेत असे विद्यार्थ्यांच्या मनावर चुकीच्या पध्दतीने बिंबविले गेले. संकरीकरणामुळे दुध विषारी व रोगकारक बनले. आजही देशाच्या दुग्ध उत्पादनात साठ टक्क्यांहुन अधिक वाटा म्हशींच्या दुधाचा आहे. मग गायींचे संकरीकरण करुन काय साध्य झाले ??* भारतीय गीर (काठीयवाडी) गाय ब्राझीलमधे एका दिवसाला 64 लिटर दुध देते. केनिया सारख्या मागास आफ्रिकन देशातील शास्त्रद्न्यानी भारतातुन गीर गायी नेउुन त्यांचे शुद्ध स्वरूपात जतन करुन एका गीर गायीपासुन दिवसाला ५६ लिटर इतके दुध उत्पादन मिळविले आहे . भारतीय गीर गायीला जगामधे सर्वात जास्त दुध देणारी गाय म्हणुन जागतिक मान्यता मिळाली आहे. *मग प्रश्न असा पडतो की आपल्याला जर दुधाचे उत्पादन वाढवायचे होते तर मग देशी गीर, लाल सिंधी, साहीवाल, कांकरेज या भरपुर दुध देणाऱ्या देशी गायींचा शेतकऱ्यांमधे का प्रसार केला नाही ??* *शासकीय योजना राबवुन गीर गायी शेतकरयाना का दिल्या नाहीत ??संकरीकरण करुन देशी गायी नासविण्याची काय गरज होती ??* *आश्चर्य म्हणजे गेल्या पन्नास वर्षात भारतातुन देशी गायी अमेरिका, ब्राझील, ब्रिटन, ऑस्ट्रेलिया या देशान्मधे मोठ्या प्रमाणावर नेण्यात आल्या. तेथे त्यांचे शुध्द स्वरुपात उत्तम संगोपन करण्यात आले.* *भारतातुनच नेलेल्या देशी गायी हे देश आंतरराष्ट्रीय बाजारात एकाला गायीला तिन ते चार कोटी या किमतीला विकत आहेत.* *मुळ भारतातुन नामशेष केलेली ब्राह्मण ही भारतीय देशी गायीची जात आज अमेरिकेत आहे. अमेरिका या गायीला करोडो रुपये घेउन ऑस्ट्रेलिया, मलेशिया या देशाना विकत आहे. *मलेशियाच्या राष्ट्रीय कॅलेंडर मधे भारतीय देशी गायीला स्थान दिले आहे.* *प्रत्येक भारतीय गायीच्या जातीवर संशोधन करणारया कंपन्या ब्राझील, अमेरिकेमधे कार्यरत आहेत.* *अमेरिकेने भारतीय गायींवर संशोधन करण्यासाठी दहा हजार कोटी रुपये खर्च करुन संशोधन प्रकल्प सुरु केला आहे. अमेरिकेमधे भारतीय गायीचे दुध ( A2 milk ) नावाने मोठमोठ्या मॉलमधुन विक्री केले जात आहे.* *आपल्या देशातील कृषी शास्त्रज्ञ मात्र देशी गाय आणि जर्सी् प्राणी यामधील फरक व जर्सीच्या दुधाचे घातक परिणाम जाणुनबुजुन धोरण ठरविणारया राज्यकर्त्यांच्या लक्षात आणुन देत नाहीत आणि खरे वास्तव जनतेपासुन लपवुन ठेवत आहेत. जर्सीचे दुध पिल्याने भारतातील* *मधुमेहाचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे. आज जगातील सर्वातजास्त मधुमेही रुग्ण भारतात आहेत. ज्या ज्या घरी संकरीत जर्सी होल्स्टेन यांचे दुध पिले जाते तिथे हमखास मधुमेहाचे रोगी तयार झाले आहेत. अगदी चार पाच वर्ष वयाच्या लहान मुलान्मधे देखील मधुमेह रोगाचे प्रमाण वेगाने वाढत आहे.* मुळ जर्सी होल्स्टेन फ्रिजियन हे प्राणी 1.5 ते 2 टन वजणाचे असतात. त्यांच्या वासराचे वजन 22 किलो असते .देशी गायीचे वजन ५०० किलोअसुन वासराचे वजन ११ किलो असते. ज्यावेळेस देशी गायीचा जर्सी सोबत संकर केला जातो तेव्हा २२ किलो वजनाचे संकरित वासरू गायीला ९ महीने पोटात वागवावे लागते. गायीला विताना प्रचंड त्रास होतो. कित्येक गायींचे विताना अंग बाहेर पडते.अनेकदा गायी मरण पावतात. संकरीकरणाचा देशी गायीच्या प्रजनन संस्थावर अतिशय वाईट परिणाम होतो.
देशात सध्या दररोज लाखो देशी गायींचे संकरीकरण करुन त्याना नासविण्यात येत आहे.असा अनैसर्गिक प्रयोग होणारा जगातील एकमेव प्राणी म्हणजे भारतीय देशी गाय होय.देशी गाय भारतातुन संपविण्याचे हे आंतरराष्ट्रीय षडयंत्र आहे.
हे संकरीकरण असेच चालु राहीले तर येत्या पाच वर्षानंतर मुळ देशी गायी नामशेष होतील व जर्सीसारखे घाणेरडे प्राणी गाय म्हणुन सांभाळण्याची वेळ जनतेवर येइल.म्हणुन संकरीकरण तातडीने बंद होण्याची गरज आहे तरच कायद्याचा गोरक्षणाचा मुळ उद्देश सफल होइल.
धक्कादायक बाब म्हणजे गेल्या पाच दशकात ब्राझील , अमेरिका ,ऑस्ट्रेलिया ,मलेशिया या देशांनी भारतातुन देशी गायी नेउन त्यांचे शुद्ध रुपात उत्तम संवर्धन केले आहे.ब्राझीलमधे 60 लक्ष शुध्द भारतीय गीर गायी आहेत.तर भारता फक्त तिन हजार शुध्द गीर गायी शिल्लक आहेत. ब्राझीलच्या शास्त्रज्ञांनी गीर गायीची शुध्द रुपात उत्तम जोपासना करुन दिवसाला 64 लिटर इतके दूध उत्पादन साध्य केले आहे. ब्राझीलच्या एकुण दुध उत्पादनामधे भारतीय गीर गायीचा 80% वाटा असुन देशाची अर्थव्यवस्था भारतीय गायींच्या आधाराने उभी केली आहे. ब्राझील जागतिक बाजारात भारतीय गायी ब्राझीलीयन कॅटल
नावाने विकत आहे.
या सर्व बाबींचा गांभीर्याने विचार करुन संकरीकरणावर तातडीने बंदी आणून भारतीय देशी गाय वाचवणे काळाची गरज आहे.नाहीतर निसर्गाचा हा अनमोल ठेवा आपण कायमस्वरुपी गमावुन बसू..................................................................................
विडिओ पाहा -- ब्राझीलमधे दिवसाला ६४ लिटर दूध देणारी भारतीय देशी गीर गाय

https://youtu.be/DePBg_LYoU0
https://youtu.be/Rv0qQyExNPc
https://youtu.be/PBp6ztVJLzE
Ground Reality: Brazil is the biggest exporter of Indian breeds of cows. Gir cow now records over 62 litres/day in Brazil.. - http://devinder-sharma.blogspot.in/2012/07/brazil-is-biggest-exporter-of-indian.html?m=1

⚡⚡ *संकरीकरण थांबवा, देशी गाय वाचवा.*⚡⚡

संकलन *रमेश मानकर*
गौ सेवा विभाग प्रमुख नाशिक.........................................
जास्तीत जास्त लोकांना हे सत्य कळवावे ही विनंती..🙏🙏🙏 फाॅरवर्ड करा please. कंटाळा करू नका बंधूंनो!🙏🏻🙏🏻🚩🚩🇮🇳 *(शेवटी आईचे आणि देशी गाईचे दूधच महत्वाचे )*

*🇮🇳शेतकरी बंधू आणि जनहितार्थ🇮🇳*
☕वसंत कोलते🍵

endivia caae gir leiteiro

09/10/2020

💊मानवी आरोग्यासाठी अत्यंत महत्वाची माहिती काळजीपूर्वक वाचा.💊
🔸तुमच्या घरी रोज येणारे दूध 🍼हे A1 प्रकारचे आहे की A2 प्रकारचे आहे हे जाणून घ्या.कारण ते तुमच्या आरोग्यावर फार मोठा परिणाम करु शकते.

🔸A1 दुध आणि A2दूध म्हणजे नक्की काय ?????

दुधामधे प्रथीने( proteins ) असतात.प्रथीने केसीनपासून बनतात.ह्या केसीनमधे अमिनो आम्ले ( amino acids ) असतात.दुधामधील केसीनच्या प्रकारावरुन दुधाचे दोन प्रकार पडले आहेत A1दूध आणि A2 दूध .

🔸A1 दूध - विदेशी वंशाच्या काउ संबोधल्या जाणारया 🐄जर्सी , होल्स्टेन फ्रीजीयन ,रेड डॅनिश यांचे तसेच यांपासूुन तयार केलेल्या संकरीत काउ यांचे दूध हे A1 प्रकारचे असते.या प्राण्यांच्या पाठीला वशिंड(Hump) नसते.खरे तर या प्राण्यांना गैरसमजुतीने cow चे भाषांतर गाय असे केल्यामुळे गाय म्हणतात ,पण ते चुकीचे आहे . असो ,हे दूध देणारे वेगळे प्राणी आहेत.
🔸A2 दूध - भारतीय वंशाच्या देशी गायींचे दूध हे A2 प्रकारचे असते.या मूळ भारतातील गायी असून त्यांच्या पाठीला वशिंड Hump असते.या दुधातील प्रथीन हे A2 बीटा केसीन प्रकारचे असल्याने या दुधास A2 दूध असे म्हणतात.यामधे प्रोलाइन (proline) नावाचे मानवी आरोग्यास अत्यंत पोषक अमिनो आम्ल असते.
🔸A1 दुधाचे घातक परिणाम - या प्रकारच्या दुधातील प्रथीन हे A1 बीटा केसीन प्रकारचे असते.म्हणून या दुधास A1 दुध असे म्हणतात.या दुधातील या प्रथीनामधे हिस्टीडीन ( Histidine ) नावाचे घातक अमिनो आम्ल असते .जेव्हा हे दूध प्यायले जाते त्यावेळी लहान आतड्यामधे त्याचे पचन होताना हिस्टीडीन विभक्त ( split ) होते व त्यापासून बी सी एम 7 ( BCM 7 - Beta Caso Morphine 7 ) हे अमली पदार्थांच्या गटातील एक अतिशय घातक रसायन बाहेर पडते. हे BCM 7 थेट स्वादुपिंडावर( pancreas ) हल्ला करुन तेथील इनसुलीनची ( Insulin ) निर्मिती पूर्ण बंद पाडते. आपणा सर्वाना माहीत आहे की इनसुलीन हे रक्तातील साखरेवर नियंत्रण ठेवण्याचे कार्य करत असते.ते कमी झाल्यावर मधुमेह हा रोग होतो.आणि तसेही आता मधुमेही रुग्ण घरोघरी झाल्यामुळे इनसुलीन हा शब्द प्रत्येकाच्या तोंडी असतोच.आता विचार करा A1 दुधातील BCM 7 मुळे जर इनसुलीन ची निर्मिती बंद पडली तर त्याचे परिणाम किती भयानक असतील ते !!!
🔸यामुळे पहिला परिणाम होतो तो म्हणजे अशा व्यक्तीला मधुमेह (Diabetis ) हा रोग होतो.पण एवढ्यावरच हे संकट थांबत नाही.कारण आपल्या शरीरातील प्रत्येक अवयव इतर अवयवांशी जोडलेला असल्यामुळे त्यांचे कार्य संयुक्तपणे चालते.या दुधामुळे ह्रदयरोग ,ऑटीझम (स्वमग्नता) स्किझोफ्रेनिया , कॅन्सर ,किडनीचे रोग , स्रियांमधील एंडोमेट्रियॉसिस - यामुळे गर्भाशयाच्या अस्तराला सुज येउन स्त्रियांमधे वांझपणा येतो डोळ्यांची दृष्टी कमी होणे, पुरुषांमधील नपुंसकत्व इत्यादी एकुण 80 प्रकारचे रोग माणसाला होतात.असे न्युझीलंडमधे झालेल्या सरकारी संशोधनावरुन सिध्द झाले आहे.यासंदर्भात न्युझीलंड येथील शास्त्रज्ञ कीथ वुडफोर्ड यांचा डेव्हील इन द मिल्क ( Devil In The Milk दुधातील सैतान ) हा संशोधन ग्रंथ प्रसिध्द झाला आहे.वेबसाइटवर पहा www.chelseagreen.com.
A1 व A2 milk संदर्भातील ही सर्व माहिती इंटरनेटवरही उपलब्ध आहे.
🔸न्युझीलंडमधे लहान वयातील मुलांमध्ये मधुमेहाचे प्रमाण प्रचंड प्रमाणात वाढले होते.त्याची कारणे शोधण्यासाठी शासनाने तज्ज्ञांची समिती 1993 मधे नेमली होती.या समितीने मधुमेही लहान मुलांच्या आहाराचे जैवरासायनिक विश्लेषण ( biochemical analysis ) केले तेव्हा त्यांच्या निदर्शनास धक्कादायक बाब आली ती म्हणजे या सर्व रोगाचे कारण म्हणजे जर्सी , होल्स्टेन फ्रीजीयन , रेड डॅनिश या काउ चे दुध हे आहे.या संशोधनानंतर या विषयावर परत 97 वेळा विविध तज्ज्ञ्यांनी अभ्यास केला.सर्वांचा निष्कर्ष सारखाच आहे. भारतीयांचे डोळे खाडकन उघडावे अशी घटना म्हणजे जेव्हा या शास्रज्ञांनी भारतीय वंशाच्या गायीच्या दुधाचा अभ्यास केला तेव्हा त्यांच्या असे लक्षात आले की भारतीय गायीचे दुध हे A2 प्रकारचे असुन ते आरोग्यासाठी अत्यंत उपयुक्त आहे .इतकेच नाही तर मधुमेह ह्रदयरोग कॅन्सर इ.विविध आजार दूर करण्याची त्यामधे क्षमता आहे.भारतीय देशी गायीच्या तुपामुळे ह्रदयरोग्याच्या रक्तवाहिन्यांमधील कोलेस्टेरॉल दूर होते तर गोमुत्रामुळे कॅन्सर बरा होतो.विचार करा आपल्या प्राचीन भारतीय ऋषीमुनींचा अभ्यास किती सखोल होता ते.जे आधुनिक शास्त्रज्ञांना समजायला इतकी वर्षे लागली की देशी गायीचे दुध तूप गोमूत्र मानवी आरोग्यासाठी वरदान आहे हे हजारो वर्षापुर्वीच आपल्या आयुर्वेदात सांगितलंय .ज्याप्रमाणे महाभारतामधे कृष्णाला विषारी दुध पाजून मारायला पुतना नावाची राक्षसीण आली होती अगदी त्याच पध्दतीने सध्या भारतीयांपुढे जर्सी होल्स्टेन फ्रीजीयन या प्राण्यांच्या दुधाचे ओढवुन घेतलेले संकट आहे असे कोणाला वाटल्यास त्यात अतिशयोक्ती नाही.
🔸 दुधावरील या संशोधनामुळे न्युझीलंड , अमेरिका , ऑस्ट्रेलिया, ब्रिटन , ब्राझील या देशांमधे जर्सी ,होल्स्टेन फ्रिजियन या प्राण्यांचे A1 दूध पिणे बंद केले असुन भारतीय गायींच्या दुधाला प्रचंड मागणी वाढली आहे.इतकेच काय पण तिथे विकल्या जाणाऱ्या दुधाच्या पिशव्यांवरही ते दुध A1 आहे की A2 आहे हे लिहिण्याचे बंधन आहे.खरे तर भारतातही दुधाच्या पिशव्यांवर त्यातील दूध हे A1 आहे की A2 आहे हे लिहिण्याची मागणी ग्राहकांनी करायला हवी कारण आपण काय विकत घेतो त्याबद्दल जाणुन घेण्याचा ग्राहकांना कायद्याने पूर्ण अधिकार असतो.जसे तंबाखू, सिगारेटच्या पॅकेटवर त्याचे सेवन आरोग्यास घातक असल्याची सूचना लिहिली जाते त्याप्रमाणे ...
🔸भारतात मात्र या बाबतील पूर्ण गोंधळच आहे.अजुन आम्हाला दुधाच्या A1 व A2 मधील फरकच माहित नाही.सर्वसामान्य जनतेला गायीचे दूध (cow milk)या गोंडस नावाने जर्सी या घाणेरड्या प्राण्याचे रोगकारक A1दुध विकले जाते.सध्या लोकाना आपली खरी गाय कोणती व विदेशी जर्सी प्राणी कोणता हा फरकच समजानासा झालाय.इतका की अगदी Whats app च्या smileys मधे देखील 🐄🐄🐄🐄🐄 हे जर्सीचे चित्र दिले आहे,त्यास आपण गैरसमजाने गाय समजतोय.देशी गाय व जर्सी हे एकमेकांपासुन पूर्ण वेगळे आहेत.दोन्ही समोर ठेऊन निरीक्षण करा म्हणजे फरक समजेल. जर्सीचे दुध प्यायल्यामुळे मधुमेहाचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे.अगदी लहान मुलांमध्ये देखील मधुमेहाचे प्रमाण खूप वाढले आहे.आम्ही एकीकडून मधुमेहावर उपाय म्हणून महागडी औषधे घेतो तर दुसरीकडे गायीचे समजून जर्सीचे A1 दुध पितो.कसा रोग बरा होणार ??आहे की नाही गोंधळ ??
🔸गेल्या 40 वर्षांपासुन विदेशातून जर्सी भारतात आणल्या तेंव्हापासून भारतात मधुमेहाचे प्रमाण प्रचंड वाढले आहे.आपल्या शास्त्रज्ञानी श्वेतक्रांतीच्या नावाखाली भारतीय देशी गायींचे विदेशी जर्सी प्राण्यांबरोबर संकर करुन भारतीय गायींचा वंश नासवला . त्यामुळे देशी गायींच्या 80 पैकी 57 जाती नामशेष झाल्या व जर्सीचे रोगकारक दूध पिण्याची वेळ जनतेवर आली. एके काळी देशी गायींच्या दुधाने समृध्द असणाऱ्या आपल्या देशात आज देशी गायीचे दूध मिळणे अवघड बनले.देशी गायीचे तूप मिळणे तर फारच दुर्मिळ , कसेबसे राजस्थानातील पथमेडा या ठिकाणी शुध्द देशी गायींना जतन केले आहे . प्रयत्नपूर्वक तेथील शुध्द गायीचे तुप मिळू शकते ही त्यातल्या त्यात जमेची बाब.परदेशांनी मात्र गेल्या काही वर्षात भारतामधून देशी गायी नेऊन त्यांची उत्तम शुध्द स्वरुपात जोपासना केली आहे.ब्राझीलमधे साठ लक्ष शुध्द भारतीय गीर गायी आहेत.तर मूळ भारतात त्यांची संख्या शिल्लक आहे फक्त तीन हजार... ब्राझीलमधे एका भारतीय गीर गायीचे दिवसाचे दूध उत्पादन आहे 64 लिटर.(इंटरनेटवर ही सर्व माहिती आहे.)असे असुनही आपले डोळे अजूनही उघडलेले नाहीत.भारतात आजही दिवसाला लक्षावधी देशी गायींचा जर्सीबरोबर संकर करुन त्यांचा वंश आपण नासवून विषारी बनवत आहोत.हे असेच चालू राहिले तर येत्या पाच वर्षात देशी गायी भारतातून नामशेष होतील असा इशारा तज्ज्ञांनी भारताला दिला आहे.

मित्रांनो , आपल्या घरी विकत घेतले जाणारे दूध खऱ्या देशी गायीचे आहे की त्या नावाखाली जर्सीचे दूध आहे हे तपासा. देशी गायीच्या दुधाचे सेवन करुन आरोग्य सांभाळा . तसेच बाहेर जेवताना पनीर ,चीज हे कोणत्या दुधापासुन बनवले आहे याची खात्री करुन आपले व कुटुंबाचे आरोग्य जपा ही विनंती.🙏🙏🙏


अतिशय छान माहिती.जास्तीत जास्त लोकांपर्यंत हे सत्य पोहोचवा ही विनंती .🙏🙏

19/08/2020

गो सेवा ही गोपाल सेवा हे !!

15/08/2020

*इस कद्र वाकिफ है मेरी कलम मेरे जज्बातों से..*
*अगर में इश्क लिखना भी चाहूँ तो इंकलाब लिखा जाता है...*

*-भगत सिंह*

मेरे देश के महापर्व स्वतंत्रता दिवस की बहुत बहुत बधाई 💐
*मेरा भारत महान ,जय हिंद* 🇮🇳

23/07/2020

दारात गीर गाय दुधासाठी असणं....
हे भारतीय शेतक-याच्या दृष्टीने प्रतिष्ठेचं आणि भाग्याच समजलं जातं...💐💐

23/07/2020

गीर गोवंशाच्या गायी थोराड, उंच आणि भक्कम बांध्याच्या असतात. नजरेत भरेल अशी शारीरिक ठेवण असते. या गोवंशाचं डोकं भक्कम मोठं आणि भरदार असतं. शिंगं गोलाकार आणि मागून पुढे आलेली असून ती बुंध्यापासूनच जाड असतात. बहुतांश काळ्या रंगाची शिंगं असतात. कान लांबलचक खाली पडलेले आणि नाकपुडीपर्यंत पोहोचणारे असतात. कानाच्या पाळ्यांचा रंग कडेला गडद काळसर छटेचा असतो, नाकपुडी संपूर्णपणे काळीभोर असते. चेह-याच्या मानाने लहान असते.

डोळे लांबट गोल आणि काजळ घातल्यासारखे वाटतात. त्यामुळे ते अतिशय बोलके असतात. विशडं मोठं आणि घट्ट आकर्षक असतं. गायींच्या मानेखाली असणारी पोळी (लोळी) मोठी असते. पाय मोठे आणि भक्कम असतात. खूप काळे, उंच आणि एकसंध असल्यासारखे दिसतात. मागे चौक उतरते नसतात. गायी कोठीपोटात आखूड नसतात. लोंबी मोठी असते.

छातीकडून कासेकडे जाणा-या दुधाच्या शिरा सुस्पष्ट आणि नागमोडी असतात. कासेची ठेवण मोठी आणि शरीराबाहेर जास्त असते. चारही स्तन लांबटगोल आणि समान अंतरावर असतात. शेपूट लांबलचक असून तिचा गोंडा काळसर झुपकेदार असतो. निरण (सोवाळी) काळी व सलसर ठेवणीची असते. रंग बहुतांश तांबडा असतो. त्यामधील विविध छटांचा असतो. अंगवार क्वचितच ठिपके असतात.

या गोवंशातील बैल गायींप्रमाणेच धष्टपुष्ट आणि थोराड असतात. बैलांच्या मस्तकाची ठेवण चेह-याच्या मानाने मोठी आणि नजरेत भरणारी असते. बैलांमध्ये वशिंड मोठं आणि घट्ट असून काळसर छटेचं असतं. बैल लाबपौंडी असतात. स्वभावाला अत्यंत शांत आणि सुस्वभावी असतात. त्यांच्यात मारकेपणा क्वचितच आढळतो. बैल ओढकाम शेतीकामासाठी चांगले असतात, पण जरा मंदपणे चालतात.
या गोवंशाच्या कालवडींचं प्रथम माजावर येण्याचं वय साधारणपणे ३० ते ३८ महिन्यांचं असतं. चांगल्या सांभाळलेल्या कालवडी २४ महिन्यांच्याही माजावर आल्याची उदाहरणं पाहण्यात आहेत. दुग्धोत्पादनाची क्षमता पहिल्या वेतापासून तिस-या वेतापर्यंत आकर्षक चढत्या कमानीची असते. हा गोवंश सलग जास्त काळ, उत्तम स्निग्धांश आणि भरपूर दुग्धोत्पादन यासाठीच प्रसिद्ध आहे. सर्वसाधारण मेहनतीवर दिवसाकाठी ६ ते ७ लिटर दूध सहज देतात.

आपल्या देशामध्ये दुग्धोत्पादन स्पध्रेमध्ये २४ तासांमध्ये १७ लिटर दूध देण्याची नोंद आहे. सरासरी स्निग्धांश ४.५० ते ५.५० पर्यंत असू शकतो. एका वेतामधील सरासरी दुग्धोत्पादन ३२१० कि.ग्रॅ. मिळते. दोन वेतांमधील अंतर १८ ते २४ महिन्यांचं असतं. दोन वेतांमधील भाकड काळ १०० ते १५० दिवसापर्यंत असू शकतो.

अशा उत्तम गुणवत्तेच्या गोवंशावर ब्राझील आणि अमेरिकेमध्ये संशोधन झालं. त्यातून गीरलॅण्डो गोवंश विकसित झाला. या गायी एकाच ठिकाणी उत्तम पद्धतीने सांभाळल्यास १० ते १२ वेणी एकाच घरी निश्चित होतात. तसंच चांगली बैलजोडी १५ ते १८ र्वष उत्तम काम करू शकते. या जातीचे खोंड वयाच्या तिस-या वर्षापासून शेतीकामात हळूहळू धरण्यास योग्य असतात.

17/07/2020

नातं आपुलकीचं असावं एकमेकांना जपणारं असावं...
शब्दांपेक्षा स्पर्श बोलका असतो......