Talwinder Singh Gill PP

21/09/2026

21/09/2026

ਧੰਨ ਧੰਨ ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਮਹਾਰਾਜ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਚਾਰੇ ਲਖਤੇ-ਜਿਗਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸੱਚ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਖ਼ਾਤਰ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਇਤਿਹਾਸ ਅੰਦਰ ਲਾਸਾਨੀ ਸ਼ਹਾਦਤਾਂ ਦਾ ਅਦੁੱਤੀ ਅਧਿਆਇ ਲਿਖਿਆ।

ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਦੀ ਅਮਰ ਸ਼ਹਾਦਤ

ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਜ਼ੁਲਮ ਦੇ ਖ਼ਾਤਮੇ ਲਈ ਆਪਣੇ ਚਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਕੌਮ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਲੇਖੇ ਲਾ ਕੇ 'ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ' ਹੋਣ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਬੂਤ ਦਿੱਤਾ:

ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਵੱਡੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ): ਚਮਕੌਰ ਦੀ ਕੱਚੀ ਗੜ੍ਹੀ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਦਸ ਲੱਖ ਦੀ ਮੁਗ਼ਲ ਫ਼ੌਜ ਨੇ ਘੇਰਾ ਪਾਇਆ, ਤਾਂ 17 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਬਾਬਾ ਅਜੀਤ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਗੁਰੂ ਕੋਲੋਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮੰਗੀ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥੀਂ ਸ਼ਸਤਰ ਸਜਾ ਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਰਣ-ਤੱਤੇ ਵਿੱਚ ਤੋਰਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਆਪ ਜੀ ਅਨੇਕਾਂ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਬੁਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋਏ।

ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਦੂਜੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ): ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਅੱਖਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਵੇਖ ਕੇ 14 ਸਾਲ ਦੇ ਬਾਬਾ ਜੁਝਾਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਨੇ ਮੈਦਾਨ-ਏ-ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਗੁਰੂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਨੇ ਮੁਸਕਰਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਥਾਪੜਾ ਦੇ ਕੇ ਤੋਰਿਆ। ਆਪ ਜੀ ਨੇ ਗੜ੍ਹੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਕੇ ਅਜਿਹੀ ਬਹਾਦਰੀ ਦਿਖਾਈ ਕਿ ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੰਗ ਰਹਿ ਗਏ ਅਤੇ ਆਪ ਜੀ ਲੜਦੇ-ਲੜਦੇ ਸ਼ਹਾਦਤ ਦਾ ਜਾਮ ਪੀ ਗਏ। ਗੁਰੂ ਸਾਹਿਬ ਨੇ ਗੜ੍ਹੀ ਦੇ ਬੁਰਜ ਤੋਂ ਜੈਕਾਰਾ ਗਜਾ ਕੇ ਅਕਾਲ ਪੁਰਖ ਦਾ ਸ਼ੁਕਰਾਨਾ ਕੀਤਾ ਕਿ ਤੇਰੀ ਅਮਾਨਤ ਤੈਨੂੰ ਸੌਂਪ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਜ਼ੋਰਾਵਰ ਸਿੰਘ ਜੀ ਅਤੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਾ ਫ਼ਤਹਿ ਸਿੰਘ ਜੀ (ਛੋਟੇ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦੇ): ਸਰਸਾ ਨਦੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ ਸਮੇਤ ਦੋਵੇਂ ਮਾਸੂਮ ਜਿੰਦਾਂ (ਉਮਰ 9 ਅਤੇ 7 ਸਾਲ) ਸਰਹਿੰਦ ਦੇ ਨਵਾਬ ਵਜ਼ੀਰ ਖ਼ਾਨ ਦੀ ਕਚਹਿਰੀ ਵਿੱਚ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ। ਧਨ-ਦੌਲਤ ਦੇ ਲਾਲਚ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦੇ ਡਰਾਵਿਆਂ ਅੱਗੇ ਝੁਕਣ ਦੀ ਥਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦੇ ਦੀ ਅਣਖ 'ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਧਰਮ ਬਦਲਣ ਤੋਂ ਸਾਫ਼ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੋਵਾਂ ਬਾਲਕਾਂ ਨੂੰ ਜਿਊਂਦਿਆਂ ਨੀਹਾਂ ਵਿੱਚ ਚਿਣਵਾ ਕੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ।

ਸਰਬੰਸ ਦਾਨ ਉਪਰੰਤ ਅਡੋਲ ਬਚਨ: ਜਦੋਂ ਇਸ ਮਹਾਨ ਕੁਰਬਾਨੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਤਾ ਸੁੰਦਰੀ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਦਸਮੇਸ਼ ਪਿਤਾ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਬੈਠੀ ਖ਼ਾਲਸਾ ਸੰਗਤ ਵੱਲ ਸੰਕੇਤ ਕਰਦਿਆਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਬਚਨ ਕਹੇ:

"ਇਨ ਪੁਤਰਨ ਕੇ ਸੀਸ ਪਰ ਵਾਰ ਦੀਏ ਸੁਤ ਚਾਰ ॥ ਚਾਰ ਮੂਏ ਤੋ ਕਿਆ ਹੂਆ ਜੀਵਤ ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ॥"

05/12/2025

ਹਾਜ਼ਰ ਹੈ ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ ਦੇ ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ—ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ, ਚਾਰ ਸਾਹਿਬਜ਼ਾਦਿਆਂ ਅਤੇ ਖੁਦ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ ਜੀ—ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਇਕ ਗਹਿਰੀ, ਭਾਵਪੂਰਣ ਧਾਰਮਿਕ ਕਵਿਤਾ:

⭐ ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ — ਇਕ ਅਮਰ ਕਵਿਤਾ ⭐

ਜਿਸ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੋਈ ਧੰਨ,
ਜਿਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਸਨ ਗੁਰੂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ—ਸਾਹਸ ਦੇ ਚੰਦ ਚਰਨ।

ਚਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਹਾਦਤ ਨੇ ਲਿਖ ਦਿੱਤਾ ਇਤਿਹਾਸ ਨਵਾਂ,
ਉੱਚੇ ਸਿੱਖੀ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨੇ ਤੇ ਸੀ ਹਰ ਕ਼ਦਮ ਸੁਹਾਵਾਂ।

ਜ਼ੋਰਾਵਰ–ਫਤਿਹ, ਨੰਨੇ ਦਿਲ ਪਰ ਇਰਾਦੇ ਪਰਬਤ ਵਰਗੇ,
ਠੰਡੀ ਬੁਰਜ 'ਚ ਵੀ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਹੱਸਕੇ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ ਅੜ ਕੇ।

ਜੀਵਨ ਨਾਲੋਂ ਸੱਚ ਵੱਧ ਚੰਗਾ—ਇਹ ਸਾਨੂੰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦਸਿਆ,
ਧਰਮ ਲਈ ਮਰ ਜਾਈਏ—ਇਹ ਰਸਤਾ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਰਸਿਆ।

ਅਜੀਤ–ਜੁਝਾਰ ਨੇ ਯੁੱਧ ਮੈਦਾਨ 'ਚ ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੀ ਲਲਕਾਰ ਕੀਤੀ,
ਗੁਰੂ ਦੇ ਸਿੰਘ—ਗੁਰੂ ਦੇ ਰਖਵਾਲੇ, ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਧਾਰ ਚਲਾਈ ਨੀਤੀ।

ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਜੀ—ਤੂੰ ਮਾਂ ਨਹੀਂ, ਇਕ ਚੱਟਾਨ ਸੀ,
ਚਾਰਾਂ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੂੰ ਹੀ ਹੌਸਲੇ ਦੀ ਝਲਕਾਨ ਸੀ।

ਤੇ ਦਸਵੇਂ ਪਾਤਸ਼ਾਹ—ਗੁਰੂ ਗੋਬਿੰਦ ਸਿੰਘ ਜੀ,
ਤੂੰ ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ, ਤੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਮੂਲ, ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਪਿੱਥ ਸੀ।

ਆਪਣਾ ਸਭ ਕੁਝ ਕੁਰਬਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪਰ ਸਿੱਖੀ ਨੂੰ ਅਮਰ ਕਰ ਗਿਆ,
ਤੇਰੇ ਪਰਿਵਾਰ ਨੇ ਵਾਰੀ ਜਾਨ—ਤੇਰੀ ਕੌਮ ਨੂੰ ਅਜੈਅ ਕਰ ਗਿਆ।

ਅੱਜ ਵੀ ਖਾਲਸਾ ਤੇਰੇ ਦਰ ਵਰਗਾ ਮਾਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ,
ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਹਾਨ ਭਰ 'ਚ ਸਦਾ ਨੀਲਾ ਖੰਡਾ ਤਾਣ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ।

ਸਰਬੰਸ ਦਾਨੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨੂੰ ਲੱਖ–ਲੱਖ ਸਲਾਮ,
ਸਾਡੀ ਰਾਗੀ ਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਹਿੰਦਾ ਤੇਰਾ ਨਾਮ।

05/12/2025